Cú đấm "nốc ao" than lậu
"Cú đấm" mở màn của chiến dịch chống than lậu tại Quảng Ninh là nhằm thẳng vào đoàn tàu chở than lậu trên 200 chiếc với hàng trăm ngàn tấn than chờ thủ tục xuất lậu sang Trung Quốc ngay tại cửa khẩu chuyển tải Vạn Gia (Móng Cái). Cú đấm "nốc ao" ngoài biển đã làm hàng trăm đối tượng thuộc các đường dây từng có sự câu kết, móc nối chặt chẽ với nhau đã bị lung lay, lan tới từng khai trường trong nội địa...
Bởi mục tiêu đặt ra là nhằm chấn chỉnh, lập lại trật tự kỷ cương trong sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, tiêu thụ than, vấn đề nhức nhối tồn tại quá nhiều năm, tưởng như là mặt trái mặc định ở vùng than.
Với cách làm kiên quyết, đồng loạt, với cách huy động có hiệu quả cả hệ thống chính trị địa phương cùng tham gia, giờ đây, than lậu đã không còn lộng hành. Tuy nhiên, theo nhận định, vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp. 1 năm chống than lậu cũng chỉ là chặng khởi đầu.
Mặt trái của than "sạch"
Thiên nhiên ban tặng cho Quảng Ninh một đặc ân là sở hữu một vùng tài nguyên khoáng sản than rộng lớn trải dài trên địa bàn 4 huyện, thị xã, thành phố là Đông Triều, Uông Bí, Hạ Long và Cẩm Phả. Công nghệ khai thác than tại đây có từ hàng thế kỷ qua, đi từ đơn giản, thủ công đến khai thác hiện đại, sản lượng khai thác từ chỗ vài chục nghìn tấn đến nay đã ở mức trên 40 triệu tấn/năm.
Theo sát chặng đường hình thành, phát triển này của ngành Than là cả một quá trình lịch sử, truyền thống cách mạng chiến đấu, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc. Ở đây ai cũng biết rằng ngành Than như một xã hội, trên 50% dân số Quảng Ninh đời sống dựa vào thu nhập trực tiếp từ hòn than; rằng ngành Than là nền móng vững chắc nhất, điển hình nhất để có được Quảng Ninh thịnh vượng ngày nay. Từ thập niên 70-80 của thế kỷ trước, ngành Than từng được cơ cấu trong Chính phủ là cấp Bộ (Bộ Mỏ và Than, Bộ Năng lượng).
 |
|
Vận chuyển than từ mỏ Cao Sơn. |
Nhưng bên cạnh lịch sử, truyền thống hiển hách, đóng góp to lớn như thế lại là những hệ lụy trên nhiều mặt cả về KTXH lẫn môi trường. Đáng ngại hơn khi có dấu hiệu nghi hoặc sự tồn tại của ngành Than như một cái bóng bao trùm, ảnh hưởng và chi phối toàn bộ cục diện của Quảng Ninh. Trong đó, điển hình nhất và cũng là điều bất lực nhất của tỉnh trước diễn biến ngày càng phức tạp từ hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh, xuất khẩu than trái phép, khai thác than gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi trường.
Theo ông Nguyễn Duy Hưng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, than lậu còn có thêm tổn thất nghiêm trọng nhất, nguy hiểm nhất: Làm rối loạn trật tự xã hội, tạo ta một bộ phận giàu có bất ngờ, là mầm mống làm hỏng, làm mất cán bộ.
Trước đòi hỏi của quần chúng, nhân dân, trước yêu cầu đổi mới, xây dựng Quảng Ninh đi đúng lộ trình phát triển bền vững, Tỉnh ủy Quảng Ninh đã phải đi đến quyết định hết sức khó khăn: Kiên quyết lập lại trật tự hoạt động khai thác, vận chuyển, chế biến và tiêu thụ than trên địa bàn tỉnh. Trong đó, khâu đột phá cơ bản nhất là chấn chỉnh công tác quản lý, công tác cán bộ thông qua Chỉ thị 11/CT-TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh, ban hành từ tháng 4/2008.
Cú đánh "nốc ao" than lậu
Trước khi có Chỉ thị 11, việc kiểm tra, xử lý các hoạt động liên quan đến than lậu vẫn thực hiện thường xuyên. Song, đó chỉ là những vụ việc khi đã xảy ra hậu quả nhưng cũng chỉ mang tính tượng trưng. Và dù có muốn làm đến nơi đến chốn thì thường xảy ra ách tắc giữa chừng rồi chẳng đâu vào đâu.
Nhưng khi Tỉnh ủy hạ quyết tâm vào cuộc, tôn chỉ đặt ra: Ngành Than, than lậu không thể là lĩnh vực bất khả xâm phạm. Để thực hiện được tôn chỉ này, Tỉnh ủy đã quán triệt sâu rộng đến từng chi bộ cơ sở, đến tất cả các đầu mối liên quan đến sản xuất, kinh doanh than cũng như quản lý các hoạt động đó. Ban chỉ đạo lại do trực tiếp Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban theo đúng nghĩa.
Lãnh đạo các địa phương trọng điểm than là Đông Triều, Uông Bí, Hạ Long, Cẩm Phả đều phải đảm nhận vai trò Trưởng các tiểu ban điều hành chống than lậu tại địa phương đó. Theo sau các vị đứng đầu này là cả một bộ máy quyền lực cùng tham gia vào chiến dịch.
Đặc biệt, chiến dịch được sự ủng hộ tuyệt đối của Ban Kinh tế Trung ương, Chính phủ và Bộ Công an đã tạo mọi điều kiện để giúp Quảng Ninh đủ công cụ, sức mạnh tấn công vào than lậu. "Cú đấm" mở màn là nhằm thẳng vào đoàn tàu chở than lậu trên 200 chiếc với hàng trăm ngàn tấn than chờ thủ tục xuất lậu sang Trung Quốc ngay tại cửa khẩu chuyển tải Vạn Gia (Móng Cái).
Cú đấm "nốc ao" ngoài biển đã làm hàng trăm đối tượng thuộc các đường dây từng có sự câu kết, móc nối chặt chẽ với nhau đã bị lung lay, lan tới từng khai trường trong nội địa...
Chỉ trong 1 năm thực hiện Chỉ thị 11, các lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan... đã huy động ở mức tổng lực với 785 lượt tổ/785 lượt tàu với 5.412 lượt cán bộ, chiến sỹ tuần tra, kiểm soát phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ kịp thời 234 vụ/ 236 tàu/1.124 đối tượng; tịch thu 132.521 tấn than, trị giá 61.081 triệu đồng; xử lý hình sự 12 vụ/12 tàu, xử lý hành chính 120 vụ/122 tàu, bàn giao cho Công an 102 vụ/102 tàu.
Ở phương diện khác, không kém phần quan trọng trong công tác quản lý chấn chỉnh khai thác than trái phép, từ khi có Chỉ thị 11, các cấp, ngành đã phát hiện, xử lý 1.219 lượt cửa lò, điểm khai thác và thu mua gom than trái phép; bắt giữ 355 phương tiện thủy, 1.853 ôtô vận chuyển than trái phép. Tổng số đã tạm giữ, thu giữ 273.651 tấn than các loại trị giá 115 tỷ 910 triệu đồng. Đề nghị UBND các cấp xử phạt hành chính 2.207 vụ, 2.253 đối tượng bằng 5.937.000.000đ.
Nguồn: Báo Công an nhân dân