Công văn Bộ GD-ĐT vừa ’ngược chiều’, vừa nhầm luật

Sau khi Bộ GD&ĐT ban hành Công văn số 5997/BGDĐT-KHTC (ngày 21/9/2010) về việc thực hiện miễn giảm học phí đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục Đại học theo Nghị định số 49/2010/NĐ-CP, Cục Kiểm tra VBQPPL (Bộ Tư pháp) đã làm việc với một số đơn vị chuyên môn của Bộ GD&ĐT, Bộ Tư pháp để thảo luận về tính hợp pháp của Công văn (CV) này.

Theo CV 169/KTrVB (ngày 10/11/2010) của Cục Kiểm tra VBQPPL, ngoài việc CV 5997 là văn bản cá biệt nhưng đưa ra các qui định buộc các chủ thể khác phải tuân thủ khi thực hiện miễn giảm học phí đối giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, Cục Kiểm tra VBQPPL nhận thấy, một số qui định trong CV 5997 có nội dung không phù hợp với pháp luật hiện hành.

CV 5997 đã “vượt” thẩm quyền khi “tự ý” thêm đối tượng “học sinh, sinh viên có cha mẹ thường trú tại các xã bãi ngang ven biển và các thôn, bản đặc biệt khó khăn” vào đối tượng được miễn giảm học phí, trong khi NĐ 49 - căn cứ để ban hành CV 5997 – không đề cập đến.

Cơ chế miễn giảm học phí trong CV 5997 được cho là trái với qui định tại khoản 2 điều 7 NĐ 49. Phân tích khoản 2 điều 7 NĐ 49 cho thấy, các đối tượng được miễn, giảm học phí tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học công lập sẽ được trực tiếp nhận tiền hỗ trợ miễn, giảm học phí của Nhà nước và thực hiện đóng học phí đầy đủ cho cơ sở đào tạo.

Song theo hướng dẫn của CV 5997, cơ sở đào tạo sẽ “không thu hoặc giảm thu học phí” đối với những đối tượng được miễn, giảm “căn cứ vào giấy chứng nhận của các cơ quan chức năng có thẩm quyền xác nhận” (miễn, giảm học phí) và “đặc thù của các ngành nghề đào tạo” (giảm học phí).

Không những thế, CV 5997 đã có sự “nhầm lẫn” về giấy tờ phải công chứng và chứng thực nên qui định, giấy tờ xác nhận đối tượng được miễn, giảm học phí (như Sổ hộ khẩu, Quyết định về việc trợ cấp xã hội…) phải là “bản sao có công chứng”. Nhưng hiềm nỗi, Luật Công chứng lại không “bao” các loại giấy tờ này, vì chúng là đối tượng được “chứng thực từ bản chính”.

Những hướng dẫn “ngược chiều” của CV 5997 chưa kịp làm rõ các vấn đề cần thực hiện của NĐ 49, thì đã có dấu hiệu sẽ gây khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện chế độ thu, nộp học phí của chính sách miễn, giảm học phí. Những dấu hiệu đó cần được xem xét, xử lý kịp thời để không ảnh hưởng đến quyền lợi của cơ sở đào tạo, cũng như các đối tượng được miễn, giảm học phí đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

H.Giang