Công ty dùng muỗi để tiêu diệt muỗi

Một doanh nghiệp tại Mỹ đang triển khai dự án kiểm soát dịch bệnh bằng cách thả 600.000 con muỗi đực mang vi khuẩn Wolbachia vào các khu dân cư. Sáng kiến này nhằm làm suy giảm quần thể muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết, đồng thời cung cấp cho các hộ gia đình một giải pháp thay thế an toàn, không sử dụng thuốc trừ sâu độc hại.

Tại Silver Spring, vùng ngoại ô Washington (Mỹ), anh Todd Montgomery đang thực hiện việc thả hàng trăm con muỗi vào sân sau của các ngôi nhà.

Đây là những con muỗi đực không đốt người và mang trong ruột một loại vi khuẩn có tên là Wolbachia. Khi muỗi đực mang vi khuẩn giao phối với muỗi cái tự nhiên không nhiễm bệnh, trứng sinh ra sẽ bị hỏng và không thể nở.

Đây là dịch vụ sinh học đầu tiên hướng đến tệp khách hàng hộ gia đình tại Mỹ. Theo kế hoạch, khoảng 600.000 con muỗi vằn sẽ được thả trên toàn khu vực từ nay đến cuối mùa hè.

Dịch vụ mang tên "ZAP Males" này chỉ nhắm mục tiêu vào muỗi vằn, một loài ngoại lai đóng vai trò là trung gian truyền mầm bệnh sốt xuất huyết. Căn bệnh này đang trở thành mối lo ngại lớn khi bang Virginia vừa ghi nhận ca nhiễm lây truyền nội địa đầu tiên.

Anh Todd Montgomery, nhà sáng lập 32 tuổi của công ty Bee Safe Mosquito Control chia sẻ, biến đổi khí hậu đang tạo ra một "quả bom nổ chậm". Nhiệt độ tăng làm số ngày nóng ẩm kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài côn trùng truyền bệnh sinh sôi. Là một cựu kỹ sư điện chuyển sang nghiên cứu sinh thái học, Montgomery thành lập công ty vào năm 2023 với mục tiêu loại bỏ hóa chất diệt cỏ và thuốc trừ sâu khỏi các sân vườn ngoại ô.

Giải pháp này nhanh chóng được người dân quan tâm. Hiện có 25 khách hàng đăng ký dịch vụ, mỗi người nhận 1.500 con muỗi mỗi tuần trong suốt 16 tuần. Bà Sandra Marquardt, 67 tuổi, một khách hàng từng mắc ung thư vú, cho biết phương pháp sinh học này mang lại hiệu quả cao. Hiện tại bà có thể thoải mái làm vườn và sinh hoạt ngoài trời cùng gia đình mà không lo bị muỗi tấn công.

Trên quy mô toàn cầu, Singapore hiện là quốc gia triển khai giải pháp Wolbachia lớn nhất khu vực công kể từ năm 2016, thả hơn 10 triệu con mỗi tuần.

Một nghiên cứu trên Tạp chí Y học New England xác nhận phương pháp này giúp giảm mạnh quần thể muỗi và làm giảm tới hơn 70% nguy cơ lây nhiễm sốt xuất huyết.

Tại Mỹ, hồi tháng 5 vừa qua, Google cũng đã xin cấp phép thả 32 triệu con muỗi cho một dự án tương tự ở khu vực Florida và California.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Khách hàng April Chunko cho biết cô chưa thấy sự khác biệt rõ rệt do nhà cô nằm giáp một khu rừng rậm rạp.

Giáo sư danh dự Marcelo Jacobs-Lorena từ Đại học Johns Hopkins giải thích rằng muỗi di chuyển theo hướng gió, do đó kết quả sẽ phụ thuộc nhiều vào địa hình địa phương và quy mô can thiệp.

Vị giáo sư này cũng đề xuất một hướng ứng dụng khác đối với Wolbachia. Thay vì triệt tiêu số lượng muỗi, có thể thả cả muỗi đực và muỗi cái mang cùng chủng vi khuẩn. Trứng vẫn nở bình thường, nhưng vi khuẩn sẽ lây lan ra toàn đàn và chặn đứng khả năng lây truyền các bệnh như sốt xuất huyết hay Zika sang người.

Dù còn nhiều góc nhìn khác nhau, hoạt động kinh doanh của công ty cung cấp muỗi đang rất phát triển. Lịch cung cấp dịch vụ trong năm nay đã kín chỗ và công ty hiện đang phải nhận đơn đặt hàng trước cho tận năm 2027.

Việt Vũ