Công ty chứng khoán thua lỗ: Hệ lụy từ thị trường

Hầu hết công ty chứng khoán hiện nay đều rơi vào tình trạng thua lỗ triền miên và số lỗ lên tới vài chục tỷ đồng.Từ chỗ đua nhau thành lập công ty chứng khoán, tới thời điểm này, các công ty đều phải co cụm lại. Vì thế, mùa đại hội năm nay, cổ đông các công ty chứng khoán hầu hết đều “mếu” vì cổ tức không có đã đành, nguy cơ mất vốn cũng khá lớn. Không ít công ty có vốn chủ sở hữu đã nhỏ hơn vốn điều lệ rất nhiều. Đây được coi là hệ lụy từ sự đìu hiu của thị trường chứng khoán trong những năm qua.

Quy mô lớn cũng lỗ
Thông tin về việc Công ty chứng khoán Sài Gòn (SSI) bị lỗ trong quý 1- 2011 làm nhiều nhà đầu tư lo ngại. Bởi đây là lần đầu công ty bị gục ngã trước sóng gió của thị trường. Trước đó, SSI vốn được coi là “anh cả” của làng chứng khoán Việt Nam với doanh thu và lợi nhuận luôn ở mức hấp dẫn.

Phiên giao dịch tại sàn Công ty CP Chứng khoán Hải Phòng.     Ảnh: Phương Duy

Trước đó, Công ty chứng khoán Kim Long đã từng làm xôn xao dư luận không chỉ vì muốn “dứt áo” rời bỏ chứng khoán, mà vì khoản lỗ lên tới hơn 173 tỷ đồng.  Chưa hết, một công ty chứng khoán khác thuộc hàng “đại gia” là Công ty CP chứng khoán Bảo Việt (BVS) cũng lỗ tới hơn 92 tỷ đồng.
Tiếp đến hàng loạt công ty khác là Công ty  Hải Phòng (HPC) bị âm hơn 48,7 tỷ đồng, Công ty CP chứng khoán Sao Việt (SVS) lỗ hơn 21,3 tỷ đồng. Công ty cổ phần chứng khoán Nam Việt cũng thiết lập “kỷ lục” lỗ 4 năm liên tiếp với số tiền hơn 16 tỷ đồng. Công ty CP chứng khoán Tầm Nhìn (HRS) lỗ 4 năm liên tiếp, mức lỗ lên đến 36 tỷ đồng. Công ty chứng khoán Vina lỗ hơn 128 tỷ đồng. Các công ty chứng khoán khác  như NVS của Navibank, Công ty chứng khoán miền Nam,  Thành Công,  Nam An... cùng chung số phận thua lỗ.

Bài toán chưa có lời giải
Thực tế, việc các công ty chứng khoán thua lỗ là hoàn toàn dễ hiểu. Thị trường èo uột, cho dù đã có hơn 1 triệu tài khoản giao dịch của nhà đầu tư, nhưng số tài khoản thực hoạt động chỉ chiếm 30- 35%, còn lại là tài khoản ảo hoặc án binh bất động. Lý do chính là kinh doanh chứng khoán bây giờ khó khăn hơn nhiều, cả lướt sóng cũng như đầu tư trung và dài hạn, cho nên không ít nhà đầu tư đành tạm thời bỏ ngỏ tài khoản chờ thời. Doanh thu môi giới của các công ty chứng khoán cũng vì thế mà sụt giảm theo. Có lẽ, số tài khoản VIP tại các công ty chứng khoán bây giờ chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Thế nhưng, khoản lỗ nặng nhất vẫn là do tự doanh. Các công ty chứng khoán dù ít, dù nhiều đã “ôm” một khối lượng không nhỏ cổ phiếu nhưng sau đó, giá các loại cổ phiếu cứ đua nhau đi xuống kéo theo khoản trích lập dự phòng không nhỏ và suốt cả một thời gian dài không thể kinh doanh thêm thứ gì khác để bù đắp lại được.
Sự thua lỗ của công ty chứng khoán còn có một nguyên nhân khác là đội ngũ nhân sự luôn thay đổi. Điểm mặt trên thị trường, nhân sự các công ty chứng khoán luôn biến động. Đặc biệt là nhân sự chủ chốt, có công ty thay đổi trong một thời gian ngắn tới 2- 3 Tổng Giám đốc. Đáng chú ý hơn là chi phí quản lý của các công ty ở mức quá cao. Đại hội cổ đông một số công ty chứng khoán đã tỏ ra khá bất bình khi công ty thua lỗ, nhà đầu tư mất vốn nhưng lương của HĐQT, Tổng Giám đốc thì vẫn ở mức “khủng”. Lẽ ra, trong bối cảnh nhà đầu tư thua thiệt thì mức khoán lương quá cao đối với Tổng Giám đốc các công ty chứng khoán cần được xem xét lại, nhất là khi họ không làm nên lợi nhuận, mà ngược lại còn kéo công ty tụt dốc thê thảm hơn. 
Theo thống kê thì hiện Việt Nam có tới hàng trăm công ty chứng khoán. Đây là một con số quá nhiều đối với một thị trường quy mô chưa lớn và nhất là cách làm ăn chưa thật sự chuyên nghiệp. Sự đua nhau thành lập công ty chứng khoán giờ đây đang phải trả cái giá không nhỏ. Theo diễn biến chung thì thị trường chứng khoán thời gian tới chưa có nhiều sự đột phá. Điều đó cũng có nghĩa là các công ty chứng khoán cũng khó có khả năng gượng dậy một cách nhanh chóng. Đã có công ty tìm biện pháp chuyển đổi sang lĩnh vực khác nhưng không thành, một số đang tồn tại “leo lét”, một số đứng trước nguy cơ phá sản trong khi phương án sáp nhập cũng không dễ dàng, xin ý kiến cổ đông phát hành tăng vốn chưa chắc đã được đồng tình vì họ đã mất quá nhiều tiền… Vì thế, bài toán đối với các công ty chứng khoán dường như vẫn bị bỏ ngỏ. Nhà đầu tư vẫn trông chờ, mong ngóng, hy vọng công ty chứng khoán bật dậy và lấy lại được những gì đã mất, chặn lại những tiếng thở dài từ phía nhà đầu tư.

Thanh Hiệp