Công ty chứng khoán "ngồi trên lửa"

Đại gia cũng khó

SSI được coi là anh cả trong "làng" công ty chứng khoán, nhưng năm 2009 cũng không thể nói mạnh, bởi những bất trắc khó lường trên thị trường. Cái khó đối với SSI là không đạt lợi nhuận khổng lồ như các năm trước đây. SSI  đưa ra con số dự kiến lợi nhuận khá sáng sủa, khoảng 300 - 400 tỷ đồng, nếu VN-Index vẫn duy trì ở mức 300 điểm.

Trường hợp như SSI khá hiếm hoi, bởi hầu hết công ty chứng khoán năm nay đều lâm vào cảnh thua lỗ. 3 công ty chứng khoán còn lại niêm yết trên sàn chứng khoán không mấy sáng sủa. Với nguồn vốn chủ sở hữu tại thời điểm 30-9- 2008 của BVSC là 1.221 tỷ đồng, KLS 1.036 tỷ đồng, HPC 419 tỷ đồng, các công ty này đều dự kiến khoản lỗ khoảng 30 - 40% vốn chủ sở hữu.

Nguồn tin tại HPC cho biết, nếu không cơ cấu lại danh mục và TTCK tiếp tục suy giảm như hiện nay, khoản lỗ của công ty thậm chí có thể tới hơn 100 tỷ đồng; tương tự, tại BVSC, con số này có thể lên tới trên 450 tỷ đồng. Tuy nhiên, các khoản lỗ đều do việc trích lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính gây nên và hoàn toàn có thể thay đổi, nếu các công ty hiện thực hóa lợi nhuận của một số khoản đầu tư sinh lời, hoặc khi VN-Index tăng điểm. Mặt khác, kể cả khi đã trừ khoản lỗ dự kiến ở trên, cả 3 công ty chứng khoán này vẫn còn dư nguồn vốn chủ sở hữu không nhỏ. Do đó, họ còn cơ hội để tồn tại và phát triển do tiềm lực tài chính lớn. Đây cũng là lợi thế của khá nhiều công ty chứng khoán lớn, hoặc đã phát hành cổ phần tăng vốn giai đoạn trước với giá cao. Dù sao, SSI, BVSC hay HPC… đều đã và đang thể hiện rõ đẳng cấp của các công ty chứng khoán có thâm niên hoạt động lâu năm và nhiều dịch vụ hơn hẳn, đội ngũ cán bộ nhân viên chuyên nghiệp, năng động…

Ngoài các công ty chứng khoán đã niêm yết, một số công ty chứng khoán khác có kết quả hoạt động tương đối khả quan như SHS, Agriseco…, nhưng số này chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ.

Gian nan tìm vốn

Hiệp hội kinh doanh chứng khoán (VASB) cho rằng, cần khoảng 7.000 tỷ đồng để 35 công ty chứng khoán hiện tại chưa đủ điều kiện triển khai đầy đủ các nghiệp vụ tăng vốn theo Nghị định 14/CP. Thời điểm 31- 12- 2008 đã rất gần, nhưng nhìn chung, các công ty khó tăng vốn theo đúng yêu cầu.

Theo quy định, muốn đáp ứng nghiệp vụ tự doanh, công ty chứng khoán phải có vốn 100 tỷ đồng, một yêu cầu rất khó thực hiện tại thời điểm này. Nếu muốn tiếp tục duy trì, công ty chứng khoán phải tăng đủ vốn bằng cách duy nhất là phát hành thêm cổ phiếu (do các công ty nhỏ chưa đủ vốn hiện tại đang lỗ, không có lợi nhuận giữ lại để tăng vốn và không có thặng dư vốn do chưa chào bán ra công chúng/chào bán riêng lẻ). Hiện tại, cổ đông của các công ty chứng khoán nhỏ không mặn mà với việc mua thêm cổ phiếu mà công ty sẽ phát hành, vì họ không thể đầu tư thêm vốn vào một công ty đang lỗ. Phương án bán cho cổ đông chiến lược cũng gặp nhiều khó khăn cả khách quan và chủ quan, khi cơn bão tài chính của thế giới ảnh hưởng nặng nề tới các đối tác tiềm năng quốc tế. Mặt khác, phần tự doanh lỗ quá nặng của các công ty chứng khoán đang là rào cản trong việc đàm phán giá chào bán của các đối tác chiến lược này. Khó khăn khác là chính từ HĐQT của các công ty chứng khoán, họ không muốn bán bằng mọi giá cho đối tác chiến lược, vì sẽ mất quyền kiểm soát công ty vào tay người khác. Vì vậy, nhiều khả năng sẽ có một làn sóng sáp nhập công ty chứng khoán trong năm 2009.

Hồng Thanh