Công trình hồ điều hòa Phương Lưu: Chỉnh “giá” cho sự thành công

Dự án góp phần cải tạo, nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước mưa, nước thải, bãi thải vệ sinh, bể phốt, nhằm cải thiện môi trường đô thị Hải Phòng và tăng cường năng lực quản lý, kỹ thuật thoát nước và vệ sinh môi trường

Công trình cải thiện môi trường quy mô lớn

Theo ông Nguyễn Cảnh Giáp, Phó Giám đốc Công ty Thoát nước, Phó Giám đốc thường trực Ban quản lý dư án, cho biết: Gói thầu xây dựng hồ điều hòa Phương Lưu, mặc dù gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng, nhưng đến nay hoàn thành 94% số hạng mục công trình. Đến 6-6, đơn vị thi công đào, vận chuyển hơn 600.000 m3 đất đá; kè bờ xong; lắp đặt bó vỉa hơn 4.040 m dài, lát vỉa hè bằng gạch blốc 3.250 m2, xây xong 60 hố cây xanh và làm xong nền đường.... Dự kiến đơn vị thi công bàn giao công trình vào ngày 20-6, hoàn thành trước 10 ngày so với kế hoạch đề ra. Công ty Thoát nước tiếp tục triển khai dự án xây dựng tường rào, điện chiếu sáng, lan can khu vực hồ, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông công cộng, góp phần làm đẹp mỹ quan khu vực chung quanh hồ.

Dự án thoát nước và vệ sinh của thành phố do Công ty Thoát nước (Sở Giao thông- Công chính) làm chủ đầu tư. Dự án gồm các gói thầu C1D là mương Tây Nam, lắp đặt cống thu nước thải dọc hai  bên mương Đông Bắc và Tây Nam dài 6 km; cải tạo hồ Cát Bi rộng 7 ha và xây dựng mới hồ điều hòa Phương Lưu. Triển khai thi công dự án thoát nước 1B cùng với việc  khu công nghiệp Đình Vũ, khu du lịch sinh thái đảo Vũ Yên, khu đô thị mới Ngã Năm- sân bay Cát Bi, khu đô thị mới Lạch Tray- Hồ Đông…,  quận Hải An sớm trở thành đô thị mới có hạ tầng kỹ thuật văn minh, hiện đại, xứng tầm đô thị loại 1 cấp quốc gia, có ý nghĩa  lớn về dân sinh của thành phố.

Ngày 16-12-2004, UBND thành phố ra quyết định số 3425UB thu hồi hơn 294 nghìn m² đất thuộc hai Đông Hải (quận Hải An) và phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) để giao Công ty thoát nước thực hiện dự án xây dựng hồ điều hòa và mương Thoát nước; trong đó chủ yếu thu hồi đất phường Đông Hải với diện tích hơn 235 nghìn m², phường Đông Khê hơn 58 nghìn m². Đồng thời, UBND thành phố giao o Sở Tài nguyên- Môi trường chủ trì phối hợp với  UBND quận Hải An, UBND phường Đông Hải, UBND quận Ngô Quyền, UBND phường Đông Khê và Công ty thoát nước tiến hành kiểm kê, lập phương án đền bù trình thành phố phê duyệt.

Sai phạm trong khâu kiểm kê đền bù giải phóng mặt bằng 

Thực hiện quyết định của UBND thành phố, Sở Tài nguyên- Môi trường ban hành quyết định số 281 T ngày 23-12-2004 giao Công ty Xây dựng và tư vấn tài nguyên- môi trường phối hợp với UBND quận Hải An, UBND quận Ngô Quyền, UBND phường Đông Khê, UBND phường Đông Hải tiến hành kiểm kê, lập phương án bồi thường khu đất, và quyết định số 282 T về việc thành lập tổ công tác kiểm kê, lập phương án bồi thường do ông Đào Đức Thiện, Phó giám đốc công ty kiêm giám đốc Xí nghiệp tư vấn tài nguyên- môi trường và thiết kế công trình, làm tổ trưởng. Các thành viên lên đến 25 người, gồm cán bộ Sở Tài nguyên – Môi trường, Công ty Tư vấn tài nguyên- môi trường, Xí nghiệp tư vấn tài nguyên- môi trường, UBND phường Đông Hải, phường  Đông Khê, UBND quận, chủ đầu tư, trưởng khu dân cư.

Chủ đầu tư, Công ty Xây dựng và tư vấn tài nguyên- Môi trường và chính quyền phường Đông Hải, quận Hải An triển khai công tác thu hồi đất, rà soát, đối chiếu, xác định các hộ có đất bị thu hồi, tập trung vào kiểm kê đất đai, vật kiến trúc, cây cối, hoa màu tại thực địa, đào đắp đầm, ao… Việc kiểm kê tiến hành tại 220 hộ gia đình có đất thu hồi thực hiện dự án. Tuy nhiên, khi triển khai các công việc này, nhiều thành viên được giao nhiệm vụ không trực tiếp h kiểm kê mà  ngược lại, phần lớn thành viên trực tiếp làm nhiệm vụ kiểm kê (đã ký vào biên bản kiểm kê) lại không có tên trong quyết định thành lập tổ kiểm kê. Cán bộ kiểm kê không được tập huấn nghiệp vụ. Trong quá trình kiểm kê, phát hiện nhiều công trình mới làm và trồng mới nhiều loại cây không kịp thời báo cáo lãnh đạo. 6 thành viên của Công ty Xây dựng và tư vấn tài nguyên- môi trường tham gia kiểm kê có “sáng kiến” dùng các dấu (-), (+), (*) để phân biệt cây mới trồng và vật kiến trúc mới làm. Việc làm này, không được bàn bạc với các thành viên trong tổ kiểm kê là cán bộ phường, khu dân cư, ban quản lý dự án với lý do đề phòng sự “rò rỉ” thông tin (?).

Căn cứ là trích lục nguồn gốc đất do cán bộ địa chính và UBND phường Đông Hải (quận Hải An) cung cấp, Công ty Tư vấn tài nguyên- môi trường lập phương án bồi thường từng hộ dân, trong đó áp dụng đơn giá bồi thường toàn bộ đất nông nghiệp bị thu hồi là đất hạng 1, với mức 60.000 đ/m². Nhưng trong sổ bộ thuế tại Chi cục Thuế quận Hải An, toàn bộ diện tích đất thu hồi phục vụ dự án là đất nông nghiệp hạng 3,4,5, trong đó diện tích đất hạng 3 là 32.663 m²; đất hạng 4 là 129.854 m², đất hạng 5 là 51.424 m².  Diện tích đất nông nghiệp của các hộ bị thu hồi theo sổ bộ thuế là 213.941 m^2, giảm so với phương án bồi thường đã lập 1.620 m².Trong đó, có 1.496 m² thiếu ở sổ bộ thuế, nhưng thực tế các hộ dân đã sử dụng ổn định, lâu dài , có thể hiện trong bản đồ giải thửa, trong sổ địa chính phường và trong sổ Thuế khu dân cư thu thuế từ trước đến nay. Có 124 m² là do Công ty Tư vấn tài nguyên- môi trường lập phương án bồi thường thừa cho hộ ông Nguyễn Văn Tiến ở thôn Phương Lưu 2 do nhầm lẫn về số thửa. Công ty tư vấn Tài nguyên- Môi trường cũng lập phương án bồi thường thiếu cho bà Phạm Thị Duyên ở thôn Phương Lưu 2 là 40 m². Từ việc làm tùy tiện, thiếu tinh thần trách nhiệm của một số cán bộ trong tổ công tác được giao nhiệm vụ kiểm kê  làm phát sinh khiếu kiện phức tạp của nhiều hộ dân, bởi cùng diện tích đất, cùng hạng đất, cùng cây trồng, vật kiến trúc, nhưng người thì được bồi thường nhiều, người ít. Và dẫn đến có 12 hộ ở phường Đông Hải không bàn giao mặt bằng cho chủ công trình, sau đó buộc chính quyền địa phương phải cưỡng chế.

Trước tình hình  phức tạp đó, thành phố tổ chức nhiều cuộc họp kiểm tra, đôn đốc việc giải phóng mặt bằng, phục vụ  việc thi công công trình phục vụ lợi ích công cộng. Tại buổi làm việc ngày 27-7-2006, đồng chí Dương Anh Điền, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố lúc đó, giao Thanh tra thành phố phối hợp với các ngành chức năng và chính quyền địa phương đề xuất thành lập đoàn thanh tra liên ngành thanh tra toàn diện việc kiểm kê, đền bù giải phóng mặt bằng xây dựng hồ điều hòa Phương Lưu. Sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc và có trách nhiệm, Đoàn thanh tra liên ngành thành phố và Công ty Tư vấn tài nguyên- môi trường tính lại tiền bồi thường đất nông nghiệp theo đúng hạng đất đã thu thuế là 6 tỷ 943 triệu đồng, giảm so với phương án bồi thường đợt 1 gần 5 tỷ 994 triệu đồng. Tuy nhiên, số tiền này đã chi trả hết cho dân, làm thất thoát ngân sách thành phố. Đoàn thanh tra liên ngành cũng phát hiện một số trường hợp tính thừa, thiếu trong việc đền bù, hỗ trợ cho các hộ dân, như hộ bà Lê Thị Hiền ở Phương Lưu 2, Trần Thị Hoan (Trịnh Văn Minh), Hoàng Văn Thắng, Trịnh Thị Liễu, Đào Văn Cường…
                                                                                              (Còn tiếp)