Công tác phát triển Đảng ở nông thôn: Loay hoay tìm nguồn (Kỳ 2)

Bất cập giữa quy định và thực tế

Theo ông Lưu Văn Hưng, bí thư chi bộ thôn Cẩm La, nguyên nhân của tình trạng “già hoá” đảng viên là do các tổ chức, cơ sở Đảng ở nông thôn rất khó tạo nguồn để phát triển đảng viên. 5 năm qua, thôn Cẩm La có hơn 80% số thanh niên đi làm công nhân hoặc ra thành phố tìm việc làm. Đấy là chưa kể, trong thời gian nông nhàn, nông dân đi làm ăn ở nơi khác, vẫn về cư trú ở địa phương nhưng không thường xuyên tham gia hoạt động trên địa bàn, do vậy khó trong quản lý, bồi dưỡng để kết nạp.

Bí thư chi bộ thôn Nam Hải Nguyễn Ngọc Kêy cho biết: Hơn 20 năm qua, chi bộ Nam Hải chỉ kết nạp được 1 đảng viên là bộ đội xuất ngũ. Hiện thôn có hơn 50% số nữ thanh niên lấy chồng nước ngoài, 40% số hộ có thân nhân ở nước ngoài nên chi bộ rất khó tìm nguồn quần chúng ưu tú để bồi dưỡng kết nạp đảng, nhất là đảng viên nữ. Bên cạnh đó, hàng loạt tác động của mặt trái cơ chế thị trường cùng các tiêu cực và tệ nạn xã hội đang du nhập vào nông thôn đưa đến thực trạng không ít người nhận thức không đúng về động cơ phấn đấu vào Đảng, hoặc không muốn tham gia vào các tổ chức chính trị, xã hội...Tại Nam Hải, hiện có khá đông thanh niên không chịu tìm việc làm ổn định mà chỉ ngồi nhà chờ viện trợ từ nước ngoài gửi về, không có ý chí phấn đấu vào Đảng hay tham gia bất kỳ tổ chức chính trị, xã hội nào.

Bác Lưu Thanh Trang, bí thư chi bộ thôn Việt Khê, xã Tân Dân cho rằng: Nhìn tổng thể, mặt bằng dân trí của nông dân được nâng lên nhưng vẫn thấp hơn so với các tầng lớp khác do ảnh hưởng nhiều yếu tố. Những người có điều kiện đi học tập, xuất khẩu lao động đang có xu hướng ở lại các đô thị hoặc làm việc tại các khu công nghiệp, ở nơi khác..., không trở về sinh sống tại quê hương. Một bộ phận nông dân năng động vượt trội, có nhiều điều kiện để làm việc trong các lĩnh vực khác, hay nói cách khác là có khả năng “ly nông”. Do vậy, số còn lại ở nông thôn hiện nay chủ yếu là người cao tuổi, không thể tham gia các lĩnh vực khác do không đủ điều kiện, không muốn sự thay đổi hoặc do hoàn cảnh gia đình. Số người có khả năng phát triển tốt tại quê hương không nhiều. Những yếu tố này ảnh hưởng đến chất lượng nguồn đảng viên mới.

Theo Chủ tịch UBND xã Đại Hợp, ngoài những yếu tố khách quan, việc thiếu nguồn phát triển đảng viên còn do yếu tố chủ quan. Thực tế công tác tạo nguồn, bồi dưỡng kết nạp đảng viên mới là nông dân ở nhiều nơi chưa được chú trọng đúng mức. Ở không ít chi bộ vẫn còn tình trạng không quan tâm đến bồi dưỡng mà chỉ chú ý “tìm” trong quần chúng những người đủ tiêu chuẩn để kết nạp, hoàn thành chỉ tiêu. Vai trò lãnh đạo của chi bộ, tính tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong việc tạo sức thu hút đối với quần chúng cũng là vấn đề đáng quan tâm.

Nhiệm kỳ 2005-1010, Đảng bộ xã Chiến Thắng (An Lão) đề ra chỉ tiêu phấn đấu kết nạp 25 đảng viên, nhưng đến nay rất khó hoàn thành. Năm 2008, toàn xã kết nạp 5 đảng viên; trong đó chi bộ nông nghiệp chỉ kết nạp được 1 đảng viên. Phó bí thư Đảng uỷ xã Nguyễn Thành Lam cho biết, theo quy định, quần chúng mà các chi bộ bồi dưỡng, giới thiệu, đề nghị kết nạp Đảng phải có quá trình công tác, tham gia hoạt động phong trào ở địa phương. Trong khi đó, việc bố trí, tạo điều kiện cho thanh niên tham gia hoạt động của địa phương có nhiều vướng mắc. Thứ nhất, công tác ở địa phương hiện nay chế độ, lương bổng quá thấp nên rất ít thanh niên muốn tham gia. Thứ hai, số vị trí công tác có thể bố trí những người trẻ không nhiều. Thêm vào đó, theo quy định, quần chúng được đề nghị xét kết nạp Đảng phải có trình độ tốt nghiệp THPT. Tại nông thôn hiện nay, thanh niên trẻ có trình độ tốt nghiệp THPT đều đã đi làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp, những người trẻ còn ở lại địa phương phần lớn chưa tốt nghiệp THPT nên các chi bộ rất khó trong việc tìm quần chúng đủ điều kiện bồi dưỡng kết nạp Đảng.

Theo Chủ tịch UBND xã Đại Hợp Đồng Xuân Điển, việc bồi dưỡng, kết nạp quần chúng là nông dân cũng không dễ, bởi theo quy định, tiêu chuẩn xét kết nạp quần chúng nông dân vào Đảng ít nhất phải đạt danh hiệu sản xuất giỏi. Nhưng phần lớn nông dân sản xuất giỏi là những  người lớn tuổi hoặc đã được kết nạp Đảng từ nhiều năm trước. Đây là vấn đề khó của nhiều địa phương c.

Thiếu cơ chế

“Tạo nguồn phát triển đảng viên đã khó, giữ đảng viên ở lại tham gia hoạt động tại địa phương còn khó hơn”- đó là ý kiến của hầu hết bí thư chi bộ nông thôn. Bí thư chi bộ thôn Việt Tiến 3, xã Đại Hợp) cho biết: Sau 3 năm kiên trì tạo nguồn, năm 2008, chi bộ kết nạp được 1 đảng viên là sinh viên vừa tốt nghiệp Trường Đại học Nông nghiệp, chưa xin được việc làm. Do địa phương không bố trí được công tác phù hợp với chuyên môn nên chỉ sau thời gian ngắn, đảng viên mới này xin sang làm thú y viên tại phường Minh Đức (quận Đồ Sơn) và chuyển sinh hoạt Đảng. Chi bộ thôn Quần Mục 4 năm 2008 mạnh dạn bầu đảng viên trẻ 24 tuôỉ vào chức danh trưởng thôn, nhưng sau 6 tháng, đảng viên này viết đơn xin thôi không làm trưởng thôn vì phải đi làm thêm, lo kinh tế gia đình.

Tại nhiều chi bộ đảng nông thôn hiện nay có tình trạng thanh niên trong thời gian chưa xin được việc làm thì tạm về quê sinh hoạt Đoàn thanh niên hay một số tổ chức chính trị, xã hội và được tạo điều kiện bồi dưỡng, xét, kết nạp vào Đảng, song khi tìm được công việc phù hợp trong nội thành, họ sẵn sàng đi khỏi quê hương. Vì vậy, nhiều chi bộ hằng năm vẫn đạt chỉ tiêu về phát triển đảng viên nhưng thực chất không giữ được đảng viên mới kết nạp. Đảng bộ xã Đoàn Xá cũng vậy. Năm 2008, Đảng bộ xã có 2 đảng viên mới được kết nạp có trình độ đại học đang chờ xin việc. Sau khi kết nạp Đảng, 2 đồng chí này xin được việc tại một doanh nghiệp khai thác than và trường dạy nghề. Tuy nhiên, do không bảo đảm chế độ sinh hoạt định kỳ, 2 đảng viên này đều bị các đơn vị xoá tên khỏi chi bộ. Theo Trưởng Ban tổ chức. Huyện uỷ Kiến Thụy Bùi Đức Thảo, mặc dù việc phát triển đảng viên trong nông thôn khó khăn nhưng mỗi năm, Đảng bộ huyện vẫn  phải xoá tên 6-7 đảng viên trẻ do họ mải đi làm ăn xa, không duy trì sinh hoạt chi bộ thường xuyên. Nguyên nhân của tình trạng trên là do chưa có cơ chế thu hút, giữ đảng viên, cán bộ trẻ ở lại địa phương.

(Còn tiếp)

Hoàng Yên- Thu Thuỷ