Công tác dân nguyện phải là kênh 'cảm nhận sớm lòng dân'

Sáng 10/6, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã khai mạc Phiên họp thứ 3 (phiên họp thường kỳ tháng 6/2026) để xem xét, quyết định theo thẩm quyền đối với 7 nội dung quan trọng, liên quan đến lĩnh vực tư pháp, tài chính - ngân sách, công tác giám sát, dân nguyện và tổ chức bộ máy tham mưu của Quốc hội.

Phát biểu khai mạc Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, theo chương trình, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét thông qua một pháp lệnh và một nghị quyết trong lĩnh vực tư pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý cho hoạt động của TAND trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét thông qua hai nghị quyết liên quan đến lĩnh vực tài chính - ngân sách; cho ý kiến về dự thảo kế hoạch giám sát và đề cương giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là chuyên đề giám sát đầu tiên của Quốc hội khóa XVI. Vì vậy, công tác chuẩn bị phải được tiến hành thật chặt chẽ, bài bản và khoa học ngay từ khâu đầu tiên. Đặc biệt, hoạt động giám sát lần này phải gắn kết chặt chẽ với các chỉ đạo chiến lược của Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhất là tinh thần Nghị quyết số 04 của Trung ương.

Theo Chủ tịch Quốc hội, hiện nay, vấn đề quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính đang được dư luận xã hội hết sức quan tâm. Thực tế vẫn còn tình trạng trụ sở, đất đai, tài sản công dôi dư sau sắp xếp chậm được xử lý, khai thác chưa hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước.

Nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục phát huy tinh thần họp nhanh gọn, tập trung, hiệu quả, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Phiên họp diễn ra trong một ngày nhưng phải xem xét 7 nội dung quan trọng, liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, đòi hỏi sự tập trung trí tuệ cao của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan có liên quan.

Thực hiện chương trình Phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 5/2026, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng.

Đánh giá cao những đổi mới trong cách xây dựng báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị, thời gian tới, Ủy ban cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để nâng cao chất lượng báo cáo.

Để nâng tầm hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặc biệt nhấn mạnh, công tác dân nguyện phải đi sâu hơn, không chỉ dừng lại ở tiếp dân, xử lý đơn thư, chuyển kiến nghị mà yêu cầu dân nguyện phải là kênh “cảm nhận sớm lòng dân”, là hệ thống cảnh báo chính sách và là thước đo chất lượng quản trị quốc gia.

Theo đó, công tác dân nguyện không được đi sau những bức xúc của người dân mà phải nghe ngóng, nắm bắt để lên tiếng trước. Việc trả lời kiến nghị cử tri phải thực chất. Trong giám sát, cần chọn đúng các “điểm nghẽn” hoặc những vấn đề nóng để phối hợp với cơ quan liên quan kiểm tra, báo cáo trúng và đúng.

Một số ý kiến tại Phiên họp đề nghị báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát bổ sung cập nhật những vấn đề mang tính thời sự như tình trạng lừa đảo qua hợp đồng nghỉ dưỡng đang diễn ra phức tạp và có nạn nhân là người cao tuổi, người nghỉ hưu; bổ sung vào báo cáo thông tin chính sách miễn học phí đối với một số ngành đại học đặc thù như điện hạt nhân, bác sĩ tâm thần, pháp y, truyền nhiễm, hồi sức và các ngành nghệ thuật truyền thống... để đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân biết và định hướng cho con em học tập; việc định hướng chọn ngành nghề trong giáo dục để đáp ứng Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia…