Công nghiệp ôtô thế giới năm 2008 & 8 sự kiện nổi bật

 2008 quả là một năm đáng nhớ đối với nền công nghiệp ôtô thế giới. Đã từ rất lâu rồi, các hãng sản xuất xe hơi mới rơi vào tình cảnh khó khăn đến vậy. Từ những “gã khổng lồ” cho đến “người tí hon” đều cùng chung số phận, đó là chịu tác động nặng nề của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Có lẽ chẳng ai dám nghĩ một ngày nào đó Detroit 3 đầy kiêu hãnh sẽ biến thành Detroit 1 đơn độc, nhưng viễn cảnh đó lại đang dần hiện ra trước mắt, GM và Chrysler chỉ còn là cái bóng của chính mình, sống leo lắt. Hay việc Toyota, Honda – những nhà sản xuất luôn gạt hái thành công vang dội trên mảnh đất màu mỡ, thị trường Mỹ lại chứng kiến doanh số sụt giảm nghiêm trọng. Đó chính là một phần trong chuỗi 8 sự kiện tạo nên sự biến động của nền công nghiệp ôtô toàn cầu trong năm vừa qua.

1. Nguy cơ sụp đổ của “đế chế” Detroit 3

Khi Hạ viện Mỹ thông qua khoản viện trợ 14 tỷ USD dành cho ba ông lớn của ngành công nghiệp ôtô, cánh cửa tương lai đã hé mở với Detroit 3. Quyết định của Hạ viện Mỹ vào tối 10/12 (đầu giờ sáng 11/12 giờ Việt Nam) được coi là chiếc phao cứu sinh đối với là General Motors Corp. và Chrysler LLC, bởi hai hãng xe ôtô hàng đầu tại nước này trước đó cho biết họ sẽ phải hoạt động trong tình trạng không còn một đồng tiền nào trong nhiều tuần.

Tuy nhiên, một ngày sau đó, Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu chống kế hoạch 14 tỷ USD giải cứu ngành công nghiệp xe hơi nước này với kết quả 52 phiếu thuận và 35 phiếu chống. Như vậy, bất chấp thực tế hai hãng xe hàng đầu nước Mỹ là General Motors (GM) và Chrysler đang ở bên bờ vực phá sản, Thượng viện Mỹ đã kiên quyết nói không với dự luật giải cứu này. Các nghị sỹ đảng Cộng hòa từ đầu vẫn cho rằng, nước Mỹ sẽ không thể cứu ngành công nghiệp ôtô, và việc giải cứu chỉ làm tốn tiền thuế của dân.

2. Giảm doanh số kỷ lục tại thị trường Mỹ

Mỹ vẫn luôn được coi là miếng mồi béo bở dành cho các nhà sản xuất ôtô toàn cầu. Tuy nhiên trong những tháng cuối năm 2008 lại hoàn toàn trái ngược.

Bắt đầu từ tháng 9/2008, lượng xe tiêu thụ tại Mỹ đã giảm 26,6% so với cùng kỳ năm 2007, xuống mức thấp nhất trong vòng 17 năm trở lại đây, cho đến tháng 11/2008, doanh số thị trường ôtô Mỹ đã tạo nên “đáy” mới, giảm tới 37%, mức thấp nhất trong vòng hơn 26 năm qua.

Tất cả các nhà sản xuất lớn đều thông báo doanh số sụt giảm hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, các ông lớn của ngành ôtô Mỹ có doanh số giảm mạnh nhất. Cụ thể, doanh số GM giảm 41%, Chrysler giảm 47%, và Ford giảm 31%. Các hãng xe nước ngoài cũng không thoát khỏi tình trạng doanh số lao dốc. Toyota có doanh số giảm 34%, Nissan giảm 42%, còn Honda giảm 32%.

Theo dự báo tháng cuối cùng trong năm thậm chí còn tồi tệ hơn, đặc biệt khi khoản vay 14 tỷ USD bị Thượng viện Mỹ từ chối.

3. Hàng loạt tên tuổi lớn rút khỏi Detroit Auto Show 2009

Triển lãm ôtô nói chung là nơi để các nhà sản xuất ôtô gây ấn tượng với khách hàng tương lai và khoe những mẫu mới của họ tới giới báo chí cũng như đối thủ cạnh tranh.

Tuy nhiên, triển lãm ôtô Detroit 2009 diễn ra vào tháng 1 tới - một trong những sự kiện lớn nhất của ngành công nghiệp xe hơi - sẽ là một bữa tiệc buồn, một sân khấu vắng bóng các “diễn viên” nổi tiếng như Mitshubishi, Ferrari, Rolls Royce, Land Rover và Suzuki. Lý do chính đằng sau quyết định của các nhà sản xuất này nhằm cắt giảm chi phí.

Với nhiều gian hàng tên tuổi vắng bóng, Detroit 2009 có thể giảm tới 25% số lượng người tham gia triển lãm. Bên cạnh đó, những triển lãm sắp tới như New York và Chicago cũng chung số phận với tin đồn rằng cả GM và Ford sẽ thuê ít gian hàng hơn năm ngoái.

4. Giải thưởng động cơ của năm vắng bóng Nissan

Còn nhớ tại lễ trao giải năm ngoài, động cơ VQ nổi tiếng của Nissan vinh dự nhận giải “Động cơ tốt nhất” lần thứ 14 liên tiếp do tạp chí uy tín Ward’s Auto của Mỹ bình chọn và là động cơ duy nhất năm nào cũng có mặt trong danh sách của Ward kể từ khi giải thưởng danh giá này được khởi động vào năm 1994.

Tuy nhiên, một điều đáng tiếc đã xảy ra trong năm nay là sự vắng mặt của động cơ này bất chấp đã được cải tiến. Điểm đáng chú ý là sự có mặt của những động cơ diesel và 4 xy-lanh, đồng nghĩa với xu hướng tiết kiệm nhiên liệu và nồng độ khí thải tại thị trường xe hơi Mỹ. Có lẽ chính cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cũng phần nào tác động đến cuộc bình chọn lần thứ 15 của giải thưởng này.

5. Đại lý lớn nhất của Lamborghini đóng cửa

Khi nền kinh tế chưa có dấu hiệu phục hồi thì hầu hết các nhà sản xuất ôtô vẫn còn trong tình cảnh khó khăn. Vì vậy, đóng cửa các đại lý như một biện pháp cắt giảm chi phí.

Đầu tháng 11 vừa qua, Lamborghini đã tuyên bố đóng cửa đại lý lớn nhất của hãng. Đại lý của hãng xe thể thao Ý nằm ở Hạt Orange, phía nam tiểu bang California, gần khu vực sinh sống của các ngôi sao Hollywood. Đây là đại lý từng cung cấp dịch vụ cho nhiều nhân vật nổi tiếng, như hai ngôi sao bóng rổ Kobe Bryant và Dennis Rodman. Ca sỹ - nhạc sỹ Elton John và nữ diễn viên Sharon Stone từng xuất hiện trong các sự kiện của đại lý.

Đại lý Lamborghini ở Hạt Orange trước đây từng công bố chiếm khoảng 10% tổng doanh số 2.400 xe mỗi năm của hãng. Vì vậy, việc đại lý này bất ngờ tuyên bố đóng cửa đã bỏ lại khoảng trống khá lớn trên thị trường lớn nhất thế giới của Lamborghini - Mỹ, và hãng xe thể thao Ý giờ đây sẽ phải tìm những “mảnh ghép” để lấp chỗ trống.

6. “Vũ điệu xanh và tiết kiệm” lên ngôi

Sự thăng trầm không ổn định của giá nhiên liệu, các quy định mới về bảo vệ môi trường và báo cáo doanh số sụt giảm nghiêm trọng là những mối lo lớn nhất của các nhà sản xuất ôtô. Chính vì vậy, không mấy ngạc nhiên khi triển lãm Paris Motor Show 2008 diễn ra tháng 10 vừa rồi lại quy tụ nhiều mẫu xe “xanh” và tiết kiệm nhiên liệu đến vậy.

Tính sơ sơ, đã có tới hơn 40 chiếc xe chạy bằng điện, hybrid, diesel sạch và pin nhiên liệu đến từ các hãng khác nhau. Từ “đứa con cưng” của “gã khổng lồ” GM, Chevrolet Volt được kỳ vọng sẽ tạo nên một cuộc cách mạng thực sự, đặt nền móng cho dòng xe thân thiện với môi trường trong tương lai cho đến nhãn hiệu Honda Insight hybrid hồi sinh, Santa Fe SUV hybrid, “chú lính chì” Nissan Nuvu tý hon hay dòng xe nhỏ Toyota iQ – sau này nhận giải “Mẫu xe của năm” tại Nhật.

Mặc dù không phải là triển lãm xe hơi lớn nhất châu Âu, nhưng Paris Motor Show 2008 đã hội tụ gần như đầy đủ tinh hoa của thế giới ôtô, đồng thời cũng là cánh cửa mở ra những hướng đi mới xanh và sạch hơn cho ngành công nghiệp “nhiều khói” này.  

7. Toyota: Thương hiệu có giá trị nhất

Còn nhớ năm ngoái, Toyota đã xuất sắc qua mặt GM giữ vị trí số 1 thế giới về doanh số tiêu thụ ôtô. Năm nay, nhà sản xuất của xứ sở mặt trời mọc tiếp tục đón nhận tin vui khi được đánh giá là thương hiệu có giá trị nhất trong ngành công nghiệp ôtô thông qua cuộc khảo sát của hãng tư vấn Interbrand phối hợp với BusinessWeek thực hiện.

Trong ngành ôtô, Toyota thống trị với vị trí thứ 1 với giá trị thương hiệu 34 tỷ USD. Theo sát Toyota là Mercedes-Benz, xếp thứ 2 và giá trị thương hiệu 25,6 tỷ USD. BMW xếp thứ 3 với giá trị thương hiệu 23,3 tỷ USD.

8. Chevrolet Volt chính thức ra mắt

Tại lễ kỷ niệm 100 năm thành lập tập đoàn, GM đã giới thiệu Chevrolet Volt, mẫu xe quan trọng nhất - niềm hi vọng lớn trong tương lai của hãng.

Chevrolet Volt được coi là “canh bạc” của GM trong cuộc cạnh tranh khối liệt với các đối thủ sừng sỏ như Toyota hay Honda trong bối cảnh xăng dầu không ổn định. Bên cạnh đó, mẫu xe điện hạng nhỏ này còn đánh dấu sự thay đổi trong tư tưởng và chiến lược của hãng xe khổng lồ GM để phù hợp với thời thế.

Đối với GM, Volt mang lại cơ hội nhưng cũng có thể là con dao hai lưỡi. Thứ nhất, vẫn chưa chắc chắn liệu mẫu xe này có xuất hiện ở các showroom đúng thời gian dự định hay không. Thứ hai, không rõ loại ắc-quy lithiumm của nó có đảm bảo sử dụng liên tục nhiều năm không bởi có thể loại ắc-quy này rất dễ bị hư hại khi nhiệt độ quá cao. Dù vậy, GM khẳng định khó xảy ra điều này nhờ sử dụng công thức hoá học hợp lý và hệ thống làm mát hết sức tinh vi.

• Autonet