Công nghiệp ô tô Việt Nam: Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp

(PLVN) - Các sản phẩm đã được nội địa hóa hiện nay của công nghiệp ô tô trong nước có hàm lượng công nghệ rất thấp. Khoảng 80 - 90% nguyên liệu chính phục vụ sản xuất linh kiện như thép hợp kim, hợp kim nhôm, hạt nhựa, cao su kỹ thuật cao hiện  các doanh nghiệp vẫn phải nhập khẩu.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Mỗi năm nhập hơn 3 tỷ USD linh kiện 

Theo TS. Nguyễn Thị Tuệ Anh - Phó Viện trưởng phụ trách CIEM, ô tô và sản xuất phụ tùng ô tô đang được lựa chọn để ưu tiên phát triển vì đây là 1 trong 6 ngành công nghiệp chủ lực. Số liệu từ Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho thấy, ngành Công nghiệp ô tô Việt Nam đã có sự phát triển khá nhanh trong vài năm lại đây. Tính đến hết năm 2018, cả nước có 358 doanh nghiệp (DN) sản xuất liên quan đến ô tô. Trong đó, có 50 DN lắp ráp ô tô, 45 DN sản xuất khung gầm, thân xe, thùng xe; 214 DN sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô…

Về tỷ lệ nội địa hoá đối với xe cá nhân đến 9 chỗ ngồi, mục tiêu đề ra là 40% vào năm 2005, 60% vào năm 2010 nhưng  đến nay mới đạt bình quân khoảng 7 - 10%. Các “ông lớn” như Thaco cũng chỉ đạt 15 - 18%, Toyota Việt Nam chưa tới  40% (đối với dòng xe Innova)... 

Đáng nói, các sản phẩm đã được nội địa hóa hiện nay có hàm lượng công nghệ rất thấp như: săm, lốp ô tô, ghế ngồi, gương, kính, bộ dây điện, ắc-quy, sản phẩm nhựa... Khoảng 80 - 90% nguyên liệu chính phục vụ sản xuất linh kiện như thép hợp kim, hợp kim nhôm, hạt nhựa, cao su kỹ thuật cao hiện  vẫn phải nhập khẩu.

Theo đó, hàng năm, các DN phải nhập khẩu khoảng 2 - 3,5 tỷ USD các linh kiện, phụ  tùng phục vụ cho sản xuất lắp ráp và sửa chữa xe. Trong khi đó, tỷ lệ nội địa hóa của các nước trong khu vực trung bình đã đạt được 65 - 70%, Thái Lan đạt tới 80%. 

Bất lợi của các DN sản xuất linh phụ kiện ô tô tại Việt Nam là quy mô, sản lượng nhỏ; nguyên liệu phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu vì trong nước không đáp ứng được. Thực tế này đã ảnh hưởng đến chi phí sản xuất ô tô tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Trung Hiếu - Trưởng Ban chính sách (Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam - VAMA) cho rằng, để DN ô tô lẫn nhà cung ứng hào hứng gia tăng tỷ lệ nội địa hoá, yếu tố quan trọng nhất chính là sản lượng. Cứ nhìn ngành Công nghiệp xe máy sẽ thấy. Hiện tỷ lệ nội địa hóa với các mẫu xe máy tại Việt Nam đều đạt từ 70-90%, nhập khẩu linh kiện rất ít. Để được như vậy là do thị trường xe máy có quy mô lớn với hơn 3 triệu chiếc/năm. Với quy mô này, các DN xe máy và linh kiện có “đất” để đẩy mạnh sản xuất tại chỗ, gia tăng nội địa hóa và phát triển.

Nhưng với công nghiệp ô tô thì không được như vậy. Hiện tại, sản lượng ô tô từ 9 chỗ trở xuống lắp ráp trong nước, mới chỉ đạt  250.000 xe/năm. Con số này lại chia cho hàng chục mẫu xe khác nhau. Vì vậy, hầu hết các mẫu xe đều có sản lượng thấp. Trong khi, theo tính toán, để sản xuất hiệu quả, mỗi mẫu xe phải đạt quy mô 50.000 chiếc/năm. Với sản lượng như hiện nay sẽ phải mất nhiều năm nữa, ngành công nghiệp ô tô mới có thể khắc phục hết bất lợi để chuyển thành lợi thế.

Cần thay đổi cơ chế, chính sách

Đại diện của VAMA cho rằng, áp lực cạnh tranh sản xuất, tiêu thụ xe ô tô của Việt Nam với các nước trong khu vực giai đoạn này là rất lớn và trực tiếp. Dù được đánh giá là thị trường tiềm năng, ngang ngửa với Thái Lan, nhưng Việt Nam lại có quá nhiều bất lợi trong sản xuất, khiến giá ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước khá cao.

“Xe nhập từ Thái Lan cộng thêm 5% chi phí vận chuyển về Việt Nam vẫn rẻ hơn xe sản xuất trong nước 10-20%, đó là chúng tôi còn đánh giá chất lượng sản phẩm tương đương. Công nghiệp ô tô của Việt Nam đang đi sau Thái Lan, Indonesia khoảng 20 năm. Muốn bắt kịp họ, cần có chính sách đặc sắc”, vị đại diện VAMA nói.

Theo đó, cần tập trung tháo gỡ khó khăn về chính sách thuế, cần xem xét sửa đổi, bổ sung các luật về thuế như VAT, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và thuế thu nhập doanh nghiệp… theo hướng điều chỉnh phương thức khấu trừ thuế VAT đối với máy móc, thiết bị nhập khẩu phục vụ sản xuất.

Cùng quan điểm này, bà Nguyễn Thị Hải Bình - Viện Chiến lược và Chính sách tài chính (Bộ Tài chính) cũng cho rằng, thời gian tới phải tập trung nghiên cứu ban hành chính sách khuyến khích, ưu đãi chuyển giao công nghệ. Cụ thể, các chính sách thuế liên quan khuyến khích dòng xe thân thiện môi trường dung tích nhỏ. Bên cạnh đó, cần sửa sắc thuế thu nhập đặc biệt, miễn thuế tiêu thụ đặc biệt với hàng hóa sản xuất trong nước mà không nhập khẩu nước ngoài...

Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) - TS Trương Thị Chí Bình cũng cho rằng, để tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thì cần những ưu đãi tín dụng như Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ưu tiên cho doanh nghiệp chế tạo/công nghiệp hỗ trợ hoặc một chương trình bảo lãnh tín dụng theo chuỗi từ Chính phủ, công ty đầu chuỗi, ngân hàng. 

Đại diện VAMA dẫn chứng, một nắp bình xăng do nhà sản xuất trong nước chào hàng có giá 3,8 USD, trong khi chi tiết này nhập khẩu chỉ có giá 1,5 USD. Hay Việt Nam thiếu ngành công nghiệp nguyên vật liệu sản xuất thép, nhựa cao cấp phục vụ cho công nghiệp ô tô, buộc phải nhập khẩu với chi phí logistic rất cao.

Phan Mơ
Cùng chuyên mục
Kỷ luật, miễn nhiệm Phó Cục trưởng Cục Thuế vi phạm quy định phòng chống dịch COVID-19

Kỷ luật, miễn nhiệm Phó Cục trưởng Cục Thuế vi phạm quy định phòng chống dịch COVID-19

(PLVN) - Nhận định vi phạm của ông Nguyễn Công Thành, Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Định là nghiêm trọng, uy tín giảm sút, Tổng cục Thuế đã ban hành Quyết định thi hành kỷ luật cảnh cáo, đồng thời miễn nhiệm chức danh Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Định đối với ông Nguyễn Công Thành.

Đọc thêm

Thăm dò, khai thác dầu khí đạt kết quả ấn tượng

Một công trình dầu khí trên biển của Vietsovpetro.
(PLVN) -  Trước việc giá dầu tương đối cao và ổn định so với dự báo hồi đầu năm, hai đơn vị của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) là Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) và Liên doanh Việt – Nga Vietsovpetro đã có kết quả kinh doanh ấn tượng.

Lâm Đồng có hơn 300 dự án điện mặt trời mái nhà

Phát triển điện mặt trời mái nhà ồ ạt có thể dẫn tới nhiều hệ luỵ.
(PLVN) - Toàn tỉnh Lâm Đồng có 342 dự án điện mặt trời mái nhà có công suất lắp đặt từ 100 kWp trở lên được triển khai và hoà lưới điện trong 2 năm 2019 – 2020, theo số liệu thống kê mới nhất của Sở Công thương.

Doanh nghiệp thủy sản lo mất thêm tiền tỷ cho hệ thống quan trắc nước thải

Doanh nghiệp thủy sản lo mất thêm tiền tỷ cho hệ thống quan trắc nước thải
(PLVN) - Theo ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) suốt 2 tháng qua, DN như “ngồi trên đống lửa” khi thực hiện “3 tại chỗ” (3T), nay thêm lo lắng vì tăng thêm chi phí khi phải lắp hệ thống quan trắc tự động nước thải theo quy định tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) 2020.

Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị cho phép nhập khẩu máy bay Boeing 737 Max

Dòng máy bay Boeing 737 Max.
(PLVN) - Cục Hàng không Việt Nam vừa kiến nghị Bộ Giao thông vận tải cho phép thực hiện các thủ tục cần thiết để cho phép tàu bay Boeing 737 Max được phép hoạt động bay đi/đến lãnh thổ Việt Nam, đồng thời triển khai quy trình cấp công nhận Giấy chứng nhận cho loại tàu bay B737 Max có thể nhập khẩu vào Việt Nam.

“Đẻ” thêm quy định về bảo vệ môi trường: Doanh nghiệp lo tăng chi phí, tiêu cực

Với các công trình xây dựng như cầu, đường… vốn không có các công trình xử lý chất thải thì làm sao cấp được GPMT? Ảnh minh họa
(PLVN) - Nếu như trước đây chỉ có các dự án gây ô nhiễm đến môi trường (nhóm I) mới phải làm báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và xin cấp giấy phép môi trường (GPMT), nhưng với quy định mới thì các dự án và nhà máy nhóm I và nhóm II, kể cả đã hoạt động cũng phải làm ĐTM và xin cấp GPMT…

Xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng: Đề xuất xây dựng Luật

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Nghị quyết 42/2017/QH14 (Nghị quyết 42) của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng sẽ hết hiệu lực vào ngày 15/8/2022. Và hiện Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến cho dự thảo chính sách xây dựng Luật về xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.