Công nghệ Wi-Fi mới có thể theo dõi chuyển động cơ thể không cần điện thoại hay camera

Công nghệ Wi-Fi mới có thể theo dõi chuyển động cơ thể mà không cần thiết bị, điện thoại hay camera.

Các nhà nghiên cứu tại Ý vừa phát triển một hệ thống có thể sử dụng tín hiệu Wi-Fi thông thường để nhận dạng sinh trắc học của con người – mà không cần bất kỳ thiết bị nào. Phát minh này đang làm dấy lên lo ngại về một kỷ nguyên giám sát thụ động mới.

Công nghệ mang tên WhoFi do nhóm nghiên cứu phát triển có khả năng tạo ra một “định danh sinh trắc học duy nhất” dựa trên cách cơ thể con người làm biến dạng tín hiệu Wi-Fi xung quanh. Theo bài báo khoa học được đăng trên nền tảng preprint arXiv, phương pháp này sử dụng dữ liệu từ những biến đổi của tín hiệu để nhận diện lại một cá nhân khi họ di chuyển qua các khu vực được phủ sóng Wi-Fi khác nhau.

Nhóm nghiên cứu gồm các nhà khoa học Danilo Avola, Daniele Pannone, Dario Montagnini và Emad Emam cho biết, hệ thống WhoFi có thể đạt độ chính xác lên tới 95,5% khi thử nghiệm với bộ dữ liệu công khai NTU-Fi.

Công nghệ này dựa trên một kỹ thuật có tên Channel State Information (CSI), chuyên ghi lại sự thay đổi của tín hiệu Wi-Fi khi truyền qua môi trường vật lý. “Khi tín hiệu Wi-Fi lan truyền trong không gian, dạng sóng của nó bị ảnh hưởng bởi sự hiện diện và đặc điểm vật lý của các vật thể và con người xung quanh,” nhóm tác giả viết. “Những biến đổi này, được ghi nhận dưới dạng CSI, chứa đựng nhiều thông tin sinh trắc học phong phú.”

Thông tin CSI bao gồm cả biên độ và pha của sóng điện từ. Khi được phân tích bằng mô hình học sâu — cụ thể là kiến trúc AI dựa trên transformer — những biến đổi trong tín hiệu này đủ đặc trưng để tạo ra một loại “vân tay số”.

Khái niệm “tái nhận diện” — xác định cùng một người tại nhiều vị trí khác nhau — không phải là mới, và được áp dụng phổ biến trong giám sát bằng video. Tuy nhiên, Wi-Fi mang lại nhiều lợi thế vượt trội.

Không giống camera, tín hiệu Wi-Fi hoạt động hiệu quả trong điều kiện thiếu sáng, có thể xuyên tường và không thu hình ảnh nhận diện rõ ràng — từ đó tạo cảm giác ít xâm phạm quyền riêng tư hơn. Công nghệ WhoFi không yêu cầu người dùng mang theo điện thoại hay thiết bị đeo, mà chỉ cần chính cơ thể họ tương tác với tín hiệu Wi-Fi.

Điều này đặt ra những lo ngại mới về khả năng theo dõi thụ động trong tương lai, nhất là khi Wi-Fi sensing (cảm biến Wi-Fi) đang ngày càng phổ biến. Nền tảng cho các ứng dụng dạng này được đặt ra từ năm 2020, khi tiêu chuẩn IEEE 802.11bf được thông qua. Từ đó, Wi-Fi Alliance đã đẩy mạnh phát triển công nghệ Wi-Fi Sensing, biến các bộ định tuyến và điểm truy cập thành những cảm biến môi trường.

Trước đó, một hệ thống tương tự mang tên EyeFi được giới thiệu năm 2020 chỉ đạt độ chính xác 75%. Tuy nhiên, WhoFi đã nâng mức này lên đến 95,5%, cho thấy tiềm năng mạnh mẽ của các công cụ tái nhận diện dựa trên tín hiệu không dây.

Nghiên cứu được đăng tải dưới dạng bản thảo tiền công bố trên nền tảng arXiv.