Công chứng giấy tờ giả: “Xử” nghiêm và… cảnh giác

Pháp luật Việt Nam Online ngày 20/4/2010 có đăng bài “Hồ sơ, giấy tờ giả qua mặt công chứng: Rủi ro cho “thượng đế”” phản ánh những khó khăn trong việc phân biệt giấy tờ thật, giả của người dân và cả công chứng viên khi thực hiện các hợp đồng, giao dịch. Ngay sau khi phát hành, PLVN đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi.

Chỉ còn cách cảnh giác khi công chứng hồ sơ, giấy tờ

Ông Nguyễn Công Hoạt, Trưởng Phòng Công chứng số 1 Bắc Kạn:

Tôi có đọc bài trên Báo PLVN. Mới đây Bắc Kạn cũng phát hiện hai trường hợp hồ sơ giả trong số hồ sơ công chứng. Các trường hợp này có giấy tờ đất nhưng thực tế lại không có đất nhưng vẫn yêu cầu chuyển nhượng, sang tên.

Để ngăn chặn những vụ việc tương tự, lâu nay chúng tôi tự thiết lập “hàng rào” để bảo vệ khách hàng và an toàn cho công chứng viên. Ví dụ những hợp đồng ủy quyền được thực hiện tại xã, phường, thị trấn mà không tuân thủ đúng các quy định của BLDS về hình thức và nội dung, thì chúng tôi kiên quyết từ chối, hoặc hướng dẫn người dân làm lại.

Những tài sản mà pháp luật buộc phải đăng ký giao dịch bảo đảm thì chúng tôi yêu cầu người dân đăng ký trước khi đến công chứng.

Ông Đào Nguyên Khải, Trưởng Văn phòng công chứng Đào và đồng nghiệp:

Hiện nay đối với các trường hợp có nghi ngờ chúng tôi chỉ dựa vào các mối quan hệ cá nhân để kiểm tra, bởi chưa có cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin. Điều này gây ảnh hưởng nhất định đến tâm lý khách hàng.

Nhiều  người còn nghĩ, nếu có xảy ra chuyện gì…Phòng công chứng còn “bắt đền” được chứ Văn phòng nay mai “ông” giải tán, làm sao bắt đền?

Tôi đề nghị cần thiết lập một cơ chế chia sẻ thông tin nghiệp vụ giữa các tổ chức hành nghề công chứng, những thông tin nào cấm, tài sản nào đã giao dịch…phải được công bố.

Công chứng viên và người dân biết được thì sẽ ngăn chặn được các yêu cầu bất hợp pháp, kể cả các hành vi giả mạo giấy tờ.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt – Trưởng phòng công chứng số 3 Đồng Nai: Bằng mắt thường, Công chứng viên không thể phát hiện giấy tờ, hồ sơ giả đúng như bài báo đã đề cập.

Công chứng viên chỉ có thể phát hiện bằng kinh nghiệm, và bằng …linh cảm nghề nghiệp. Nếu “non” về trình độ và thiếu kinh nghiệm thì nhiều khả năng sẽ không phát hiện ra.

Chúng tôi chưa từng phát hiện ra vụ làm giả giấy tờ nào nhưng nếu có nghi ngờ, chắc chắn sẽ phát hiện ra bởi Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất “nằm” ngay cạnh, có dấu hiệu làm giả chúng tôi phối hợp làm rõ ngay.

Ngoài ra công chứng còn phải kiểm tra sổ gốc, lưu và phối hợp với các cơ quan liên quan nếu có dấu hiệu làm giả giấy tờ.

Một công chứng viên (giấu tên): Luật Công chứng đã quy định các hành vi bị nghiêm cấm và trách nhiệm của công chứng viên song thực tế trong quá trình tác nghiệp lại nảy sinh nhiều vấn đề, trong đó khi xảy ra thiệt hại, để chứng minh công chứng viên đó có lỗi (chủ quan) không cũng không đơn giản.

Theo tôi, nếu phát hiện công chứng viên và cả người dân vi phạm, phải kiên quyết xử lý để làm gương. Và qua đây cũng nên đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật về công chứng để người dân hiểu, chấp hành và tự có cách phòng ngừa nếu có rủi ro.
Việt Hòa (thực hiện)