Công bố thông tin- Hướng tới sự minh bạch

Thế nhưng, trên trang web  này các cổ đông không tìm kiếm được những thông tin hữu ích lại là thông tin diễn ra từ năm 2005, 2006. Như vậy nhà đầu tư thật khó lòng tìm thấy ở đó các thông tin cần thiết để quyết định đầu tư. Nói cách khác, tính minh bạch trong công bố thông tin vẫn đang còn là vấn đề được hướng tới…

Doanh nghiệp né thông tin xấu

Theo quy định, ngoài việc công bố thông tin định kỳ, doanh nghiệp niêm yết phải có trách nhiệm công bố thông tin bất thường trong quá trình hoạt động cho cơ quan quản lý và nhà đầu tư. Tuy nhiên, nếu như thông tin tốt thường được các doanh nghiệp chủ động công bố, thì các thông tin bất thường lại bị lờ đi hoặc thực hiện thiếu nghiêm túc, phải đợi nhắc nhở mới công bố, ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư. Đơn cử như các trường hợp thua lỗ bất thường trong quý 4- 2008 của hàng loạt doanh nghiệp vừa qua. Trên thực tế, những chuyển biến bất thường trong kinh doanh đến mức khiến doanh nghiệp đang lãi cao trở thành lỗ nặng thường phải có nhiều lý do, bị tác động bởi nhiều yếu tố. Những yếu tố này cũng được coi là các thông tin bất thường mà doanh nghiệp phải công bố cho cơ quan quản lý cũng như nhà đầu tư biết.

Tuy nhiên, rất ít doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc việc này. Lấy TRI là ví dụ. Các nhà đầu tư ôm cổ phiếu TRI không thể tưởng tượng doanh nghiệp này lại có thể lỗ tới hơn 145 tỷ đồng chỉ trong quý 4- 2008 để rồi lũy kế cả năm, TRI lỗ 143,708 tỷ đồng. Với kết quả kinh doanh lỗ của năm 2008 vượt quá vốn chủ sở hữu của công ty tại thời điểm 31-12- 2008, cổ phiếu TRI được HOSE đưa vào diện bị kiểm soát kể từ ngày 3-2- 2009. Những diễn biến này xảy ra trong một thời gian ngắn, nhưng đến bây giờ, các nhà đầu tư ôm cổ phiếu TRI vẫn còn ấm ức, bất ngờ, bởi tổng kết 3 quý của năm 2008, TRI vẫn lãi 505 triệu đồng. Theo báo cáo giải trình của TRI thì nguyên nhân lỗ là do trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán thực hiện trong quý 4. Không chỉ có TRI, mà hàng loạt doanh nghiệp khác cũng công bố thông tin sai lệch, lỗ thành lãi; không trích quỹ dự phòng... thời gian qua đã khiến việc công bố thông tin của các công ty niêm yết trở thành vấn đề nhức nhối trên thị trường chứng khoán.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp trong 2 tháng đầu năm nay, lợi nhuận chỉ bằng hơn 10% của năm trước, nhưng ngay sau đó đã thấy có thông tin trên một số báo về việc đầu tư lớn ra nước ngoài, hay có những tín hiệu sáng sủa khác trong kinh doanh. Có vẻ như doanh nghiệp vẫn nặng về đánh bóng mình, mà ít quan tâm tới quyền lợi của nhà đầu tư khi họ mong muốn được nắm những thông tin thật, minh bạch để có quyết định đầu tư chính xác.

Quản lý chặt việc công bố thông tin

Có lẽ chính vì những bất cập đó, mà Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đặt mục tiêu chấn chỉnh hoạt động công bố thông tin của các công ty niêm yết trong năm 2009 là một trong những nhiệm vụ chủ yếu. Theo đó, sẽ có các chế tài mạnh hơn trong việc giám sát công bố thông tin từ các doanh nghiệp niêm yết.

Cụ thể, UBCKNN làm việc với Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam, trước mắt sẽ yêu cầu doanh nghiệp khẩn trương ký hợp đồng kiểm toán năm công bố ra thị trường, đồng thời báo cáo UBCKNN và thực hiện ngay việc soát xét báo cáo tài chính quý. UBCKNN cũng đề nghị Bộ Tài chính có những quy định chặt chẽ hơn đối với kiểm toán viên, công ty kiểm toán khi thực hiện kiểm toán cho doanh nghiệp  niêm yết...

Như vậy, doanh nghiệp sẽ phải chịu sự khống chế nhiều hơn trong công bố thông tin, nhất là các vấn đề về lỗ, lãi, về những khó khăn, vướng mắc trong sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là doanh nghiệp phải biết cách tôn trọng chính mình, tôn trọng nhà đầu tư và các cổ đông để đưa ra những thông tin chân thật nhất. Không những thế, nếu theo quy chuẩn quốc tế thì doanh nghiệp còn phải đưa ra nhiều thông tin có tính chất dự báo như  nhận diện rủi ro thị trường của chính công ty niêm yết; báo cáo độc lập của ban giám đốc... Những báo cáo này giúp nhà đầu tư thẩm định rõ ràng mọi yếu tố tác động đến cổ phiếu trước khi quyết định có nên đầu tư hay không.

Đã tới lúc, việc công bố thông tin cần hướng tới sự minh bạch vì quyền lợi của chính doanh nghiệp và của nhà đầu tư.

                                                                                         Hồng Thanh