Còn nhiều sai phạm, lãng phí trong sử dụng vốn ngân sách xây dựng cơ bản

Thanh tra thu hồi tiền tỷ

Trong 3 năm (2007-2009), Thanh tra thành phố phát hiện số tiền sai phạm trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản hơn 4.900 tỷ đồng, kiến nghị giảm trừ quyết toán hơn 4 tỷ đồng và thu hồi cho ngân sách hơn 815 triệu đồng. Điển hình là việc quản lý, sử dụng vốn tại dự án hạ tầng kỹ thuật khu công viên Đầm Vuông (quận Đồ Sơn). Công trình này chưa thi công xây dựng, hai bên đã quyết toán hơn 1,5 tỷ đồng; Trường trung cấp nghề Xây dựng quyết toán thừa so với hồ sơ thiết kế hơn 110 triệu đồng. Thanh tra theo đơn tố cáo của công dân, phát hiện tại dự án Vườn Đốm ở phường Anh Dũng  (quận Dương Kinh), có hàng loạt sai phạm về trình tự đấu thầu, cấp đất sai đối tượng…., kiến nghị thu hồi nộp ngân sách hơn 216 triệu đồng. Tại huyện Thủy Nguyên, phát hiện sai phạm trong việc xác định không đúng đơn giá định mức và khối lượng, yêu cầu truy thu 260 triệu đồng về ngân sách.

Các dạng sai phạm

Từ các vụ việc bị phát hiện cho thấy, nguyên nhân thất thoát, lãng phí từ khâu xây dựng cơ bản sử dụng vốn ngân sách Nhà nước do việc xác định đầu  tư, chưa sát hợp với thực tế, một số công trình đầu tư chưa gắn hiệu quả trước mắt và lâu dài, chất lượng quy hoạch thấp. Một số dự án quy hoạch chồng chéo, thiếu tầm nhìn. Điển hình là Khu nhà điều hành Cụm công nghiệp Vĩnh Niệm. Công trình này ở vị trí thuận lợi trên đường Nguyễn Văn Linh, được đầu tư kinh phí xây dựng 3 tầng khang trang, diện tích mặt bằng hơn 500m2, diện tích sử dụng hơn 1.500m2, nhưng nhiều năm không đưa vào sử dụng, gây lãng phí lớn. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp không có đất để sản xuất, kinh doanh, nhiều cơ quan không có đất để xây trụ sở. Nhiều dự án đầu tư chưa ưu tiên đúng mức cho các công trình cấp thiết, không có phương án bổ sung.

Việc phân bổ kế hoạch vốn đầu tư cho các dự án không bảo đảm thời gian quy định, thời gian thi công kéo dài, việc ứng vốn trước thực hiện tràn lan, đầu tư vượt khả năng về vốn, gây tình trạng nợ nần dây dưa, kéo dài thời gian thực hiện, gây thất thoát lãng phí lớn. Việc giám sát nghiệm thu, thanh toán, quyết toán công trình không đúng với thực tế. Việc đấu thầu chỉ hạn chế hoặc chỉ định thầu, trong khi yêu cầu công trình phải đấu thầu rộng rãi. Sử dụng vốn sự nghiệp xây dựng công trình không trong kế hoạch, chất lượng không bảo đảm. Đây là nguyên nhân gây lãng phí, thất thoát ngân sách Nhà nước.

Kiểm tra đi liền với xử lý nghiêm

Để phòng ngừa vi phạm trong lĩnh vực xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước, đòi hỏi phải kiểm tra thường xuyên, nghiêm túc, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh các vi phạm khi mới phát sinh; xử lý nghiêm các vi phạm, cả về mặt kinh tế, hành chính, cần thiết phải xử lý về hình sự, như vậy mới có tác dụng răn đe, phòng ngừa chung. Hiện việc xử lý sau thanh tra chưa đáp ứng yêu cầu, lãnh đạo nhiều địa phương, đơn vị còn nể nang, bỏ qua, dẫn đến tái phạm nghiêm trọng, hậu quả nặng nề, khó khắc phục. Điển hình là sai phạm ở Công trường thủy lợi huyện Cát Hải. Khi Thanh tra huyện Cát Hải phát hiện Vũ Văn Thin, Phó giám đốc phụ trách Công trường thủy lợi Cát Hải ký 5 hợp đồng, chi tiêu vô tội vạ hàng trăm triệu đồng ngân sách, nhưng phải có sự chỉ đạo gắt gao của Ban chỉ đạo thành phố về phòng, chống tham nhũng, vụ việc mới được xử lý theo pháp luật. Các cơ quan có thẩm quyền cần thường xuyên  rà soát, ban hành các văn bản quản lý trong đầu tư xây dựng cơ bản, thu, chi ngân sách chặt chẽ, phù hợp với thực tế, không  để một số người lợi dụng kẽ hở trục lợi, làm thất thoát ngân sách Nhà nước.

Đỗ Trọng