Con hư tại... cách dạy

Nhiều ông bố, bà mẹ trẻ đã “chắp tay bái phục” cha mẹ mình khi họ có thể nuôi 9, 10 đứa con nên người trong lúc kinh tế khó khăn. Bây giờ, mỗi gia đình chỉ có 1, 2 con, chuyện cơm áo gạo tiền không quá bức xúc nhưng nuôi con lớn khôn, không bị các tệ nạn cám dỗ lại trở thành điều khó khăn vô cùng.   

Nhiều ông bố, bà mẹ trẻ đã “chắp tay bái phục” cha mẹ mình khi họ có thể nuôi 9, 10 đứa con nên người trong lúc kinh tế khó khăn. Bây giờ, mỗi gia đình chỉ có 1, 2 con, chuyện cơm áo gạo tiền không quá bức xúc nhưng nuôi con lớn khôn, không bị các tệ nạn cám dỗ lại trở thành điều khó khăn vô cùng. 

Con hư tại... cách dạy

Những bữa cơm đầm ấm bên nhau, tình yêu thương của cha mẹ sẽ giúp con “miễn nhiễm” với các tệ nạn.

Tòa án Nhân dân quận Hải Châu cho biết: “Trong các vụ án hình sự, có đến 40% vụ có sự tham gia của các em ở độ tuổi thanh-thiếu niên (16 đến 18 tuổi). Phần lớn các em bị xét xử về tội: trộm cắp tài sản, cướp giật tài sản, cố ý gây thương tích. Các em này rất hạn chế về nhận thức pháp luật, xã hội, đặc biệt thiếu sự quan tâm của gia đình. Có trường hợp cha mẹ đã ly hôn, các em phải sống bơ vơ, nương nhờ nhà người quen.

Có trường hợp không cha, không mẹ, mồ côi hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn… Thiếu thốn tình cảm gia đình, sự thờ ơ của chính các bậc làm cha mẹ đã đẩy các em đi vào ngõ cụt của cuộc đời. Thiếu sự bảo ban, chăm sóc, các em có thái độ sống không lành mạnh. Lứa tuổi thanh-thiếu niên thường rất nhạy cảm; chỉ một sự vô tình của người chung quanh có thể gây tổn thương trong tâm hồn các em”.

Tại hội thảo “Gia đình Việt Nam trong thời kỳ hội nhập” diễn ra vào giữa năm nay, Th.S Nguyễn Thị Kim Hồng, Phó Giám đốc Sở LĐTB-XH thành phố Đà Nẵng đã nêu lên vai trò của người lớn trong việc hình thành nhân cách trẻ. Đôi khi cha mẹ phải tự soi rọi lại bản thân, tự hoàn thiện bản thân chứ không đơn thuần bắt trẻ phải thế này, phải thế nọ trong khi người lớn muốn sống sao thì sống. Theo bà Hồng, trong gia đình còn nhiều mối quan hệ khác như ông bà - con cháu, anh chị - em…

Mọi xung khắc của các cá nhân đều ảnh hưởng đến nếp nghĩ, lối sống của trẻ. Trẻ em sẽ không tôn trọng người lớn nếu chúng thấy cha mẹ không thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau. Khi cha mẹ dạy con phải hiếu thảo, nhưng chính họ lại cư xử không hợp đạo với các đấng sinh thành; khi dạy trẻ biết nói lời cảm ơn, nên sống thật thà nhưng trong lời ăn tiếng nói hằng ngày của cha mẹ lại thô lỗ, cộc cằn thì những lời dạy bảo đó cũng trở nên vô nghĩa. 

Nhiều ông bố, bà mẹ trẻ đã “chắp tay bái phục” cha mẹ mình khi họ có thể nuôi 9, 10 đứa con nên người trong lúc kinh tế khó khăn. Bây giờ, mỗi gia đình chỉ có 1, 2 con, chuyện cơm áo gạo tiền không quá bức xúc nhưng nuôi con lớn khôn, không bị các tệ nạn cám dỗ lại trở thành điều khó khăn vô cùng. Có khi, con chưa hư nhưng bố mẹ đã bị ám ảnh và đề phòng tối đa.
 
Một người mẹ tâm sự: Hiện tại, tôi có nhiều cơ hội để kiếm được nhiều tiền, sống khá giả hơn nhưng thực sự không dám làm giàu. Sợ không đủ thời gian lo cho con, để nó hư hồi nào không hay biết. Lúc đó, có tiền mà mất con thì còn ý nghĩa gì. Trong cơ quan tôi, có người có mỗi một thằng con học lớp 8 nhưng nó sống lầm lì như cái bóng không hồn. Anh vận dụng mọi kiến thức dạy con như tranh thủ ngày nghỉ dẫn cháu đi chơi, v.v... nhưng cháu không đi, cũng không nói không rằng gì cả. Lớn tiếng sợ con bỏ nhà đi, nhỏ nhẹ nó không thèm để ý. Vậy đó, khi đã có chuyện gì rồi, trở tay không kịp nữa”. 

 
Chuyên gia tư vấn

Trẻ vị thành niên có tâm lý ưa bắt chước. Có khi sự bắt chước dẫn đến hậu quả xấu như thấy người khác dùng súng, dùng kiếm, trẻ cũng mua về chơi. Bên cạnh đó, ở độ tuổi này các em tự cảm thấy mình đã là người lớn, không cần gần gũi thủ thỉ bên ba mẹ nữa. Trẻ bắt đầu có xu hướng muốn tách riêng.

Để dạy con, cha mẹ nên dùng lời nói ngọt, thường xuyên khen hoặc khích lệ trẻ. Trẻ nhỏ (khoảng cấp tiểu học), cha mẹ không nên nói dồn quá nhiều điều. Cần từ từ, nói mỗi ngày một ít. Không vì cô giáo ở trường phê phán điều gì, cha mẹ lại về nhà tuôn cả tràng dạy bảo.

Trẻ hư sẽ bị phạt, trẻ làm tốt sẽ được khen. Nhưng phạt và khen thế nào cho vừa phải. Phạt không có nghĩa là đánh đập, dùng nhục hình. Khen thì nhất thiết phải giữ lời hứa. Hứa cho con cái gì, tặng con cái gì, người lớn phải thực hiện.

Một số phụ huynh gửi con đi xa hoặc cho vào học các trường nội trú, mỗi tuần chỉ được ra ngoài một lần với lý do: cha mẹ không dạy con được thì sẽ có người khác “trị”. Thực chất, việc làm này sẽ khó phát huy hiệu quả bởi người khác có thể thay thế cha mẹ, thay thế mái ấm gia đình được không?

 

Toàn Vân