Con dâu bỏ đi, nhà chồng có được đòi lại của hồi môn?

(PLVN) - Làm vợ chưa được bao lâu, con dâu đột nhiên mất tích mang theo toàn bộ tư trang, của hồi môn. Người thì nói đòi lại được của hồi môn từ nhà vợ, người thì bảo không đòi lại được? Quan điểm của chuyên gia pháp luật về vấn đề này như thế nào?
Hình chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet Hình chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Thông qua người quen giới thiệu, H đồng ý theo M về làm dâu nhà ông N (huyện An Minh, tỉnh  Kiên Giang). Trong ngày hôn lễ, trước bàn thờ tổ tiên và quan viên hai họ, M trao nhẫn cưới cho vợ, đồng thời ông bà N cũng cho con dâu đồ trang sức trị giá một cây vàng 24k. Khoảng một tháng sau ngày cưới, H mang theo toàn bộ tư trang cá nhân bỏ nhà đi đâu không cho ai biết. 

Quá sốc trước cảnh vợ mình mất tích, M cất công tìm kiếm, dò la tin tức nhưng đều không được tin tức gì. Về phía ông bà N, vừa xót con vừa xót của, vừa phải chịu đựng sự đàm tiếu, khích bác của miệng đời dư luận nên đệ đơn đến Tổ hòa giải ở địa phương đòi thông gia phải trả lại của hồi môn một cây vàng 24k, đại ý là con dâu đã “trộm cắp” tình, tiền nhà mình. 

Ở một xã khác trên địa bàn, Tổ hòa giải nhận được một yêu cầu đòi của hồi môn cũng tương tự. V và K đến với nhau hoàn toàn tự nguyện, hai bên được gia đình cưới hỏi đàng hoàng,V về làm vợ K như bao lứa đôi khác. Bất ngờ khoảng một tháng sau, K xin ly hôn và tiết lộ lý do: “Mang tiếng là ngủ chung giường nhưng tôi chưa một lần được làm chồng. Tôi đã tìm đủ mọi cách, từ năn nỉ đến dọa nạt… đều bị cự tuyệt”.  

Ths. Bùi Đức Độ - Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Kiên Giang - chia sẻ quan điểm giải quyết hai trường hợp trên như sau: Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS) quy định về “hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận” (Điều 457). Vàng, đồ trang sức là động sản nên hợp đồng tặng cho tài sản giữa chồng cho vợ, cha mẹ chồng cho con dâu có hiệu lực kể từ thời điểm vợ/con dâu nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. 

Trong các trường hợp thỏa thuận khác, có quan điểm cho rằng của hồi môn trong hôn lễ được xem như “hợp đồng hôn nhân có điều kiện”, tuy không ai nói ra nhưng ai cũng hiểu cho của hồi môn là thủ tục để trở thành con dâu trong nhà. Áp dụng Điều 462 BLDS về tặng cho tài sản có điều kiện, việc cho vợ/con dâu tài sản không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Theo đó, bên tặng cho (chồng/cha mẹ chồng...) yêu cầu vợ/con dâu thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho là làm vợ/dâu trong gia đình. Trường hợp sau khi nhận của hồi môn, con dâu không về làm vợ hoặc làm vợ không đúng nghĩa như V (vợ của K) thì chồng/cha mẹ chồng có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại. 

Tuy nhiên, ông Độ lại không đồng tình với quan điểm “hợp đồng hôn nhân có điều kiện”, vì cho rằng hôn nhân là vấn đề tự nguyện gắn liền với nhân thân, quyền về nhân thân không phải là đối tượng đem ra mặc cả mua bán. “Hợp đồng là sự thoả thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự” (Điều 385 BLDS). Tặng tài sản cho vợ/con dâu xuất phát từ tấm lòng, từ tình cảm mà không có bất kỳ sự giao ước nào yêu cầu vợ/con dâu phải đền bù. 

Quan điểm không thể đòi lại của hồi môn còn được củng cố bởi Luật Hôn nhân và Gia đình (HN&GĐ) năm 2014 quy định cấm “Yêu sách của cải trong kết hôn” (Điểm đ Khoản 2 Điều 5).  Khoản 12 Điều 3 xác định: “Yêu sách của cải trong kết hôn là việc đòi hỏi về vật chất một cách quá đáng và coi đó là điều kiện để kết hôn nhằm cản trở việc kết hôn tự nguyện của nam, nữ”. Của hồi môn bao gồm tiền, vàng, đồ trang sức của vợ được tặng cho trước khi kết hôn hoặc trong thời kỳ hôn nhân đều được coi là tài sản riêng của vợ (Điều 43), trừ khi cha mẹ tuyên bố “cho vợ chồng con” hoặc vợ chồng thỏa thuận nhập của hồi môn này vào tài sản chung của vợ chồng (Điều 46 Luật HN&GĐ). 

Từ những vấn đề trên, cả hai trường hợp đều không thể đòi vợ/con dâu trả lại của hồi môn được, đối với thông gia thì lại càng không thể được. Có chăng, chồng có thể được chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn trong trường hợp vợ chồng có thỏa thuận, ngược lại không thỏa thuận thì sẽ không áp dụng. Với riêng trường hợp của vợ chồng K, tổ hòa giải nên hòa giải kín, nếu nguyên nhân khuyếm khuyết từ V thì có thể nhờ đến bác sĩ khắc phục.

Nhật Long
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kịch bản phục hồi

Hoạt động của doanh nghiệp tạo ra sức sống của nền kinh tế.
(PLVN) - Dịch COVID-19 bùng phát lần thứ 4 tại Việt Nam đã tác động lớn đến kinh tế đất nước, trong đó có hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp.

Sao kê tài khoản có phải là kênh hữu hiệu để minh bạch hoạt động từ thiện?

Hoạt động thiện nguyện diễn ra ở nhiều vùng miền
(PLVN) - Thời gian gần đây, các nghệ sĩ đã liên tục thực hiện việc sao kê từ thiện theo yêu cầu của cộng đồng mạng. Tuy nhiên, sao kê tài khoản có phải là biện pháp hữu hiệu để minh bạch việc kêu gọi từ thiện. PLVN đã có cuộc trò chuyện với Luật sư Phan Thị Lam Hồng - Giám đốc Công ty Luật TNHH Đông Hà Nội để hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Đừng hỏi “bao giờ cho đến tháng Mười”…

 Cuộc sống “bình thường mới” - không có nghĩa là đã hết Covid-19. ( Ảnh minh họa)
(PLVN) - “Về thu xếp lại là tên ca khúc nhạc sỹ họ Trịnh - bỗng thật đúng khi chúng ta sống chậm lại, trong mỗi căn nhà thời đại dịch. Không còn quá nhanh, quá vội cho những cuộc hẹn làm việc, hẹn bạn bè, những chuyến đi, cho những giá trị bên ngoài. Không còn bận tâm cho những được mất, khi cuộc sống bỗng quá đỗi mong manh. Chúng ta sắp xếp lại cuộc sống, bình tĩnh và trực diện trong những “bình thường mới”, chung sống với Corona…

Chuyện sẻ chia ở ngôi chùa có chiều dài lịch sử hiếm có

Hồ bán nguyệt trong khuôn viên chùa Khai nguyên.
(PLVN) - Từ phố thị ồn ào, bước chân vào đây, bạn sẽ gặp một không gian mát rượi với hồ bán nguyệt, vườn cây râm mát và cây đa, cây thị hơn ngàn tuổi. Đó là chùa Khai Nguyên và đình Quán La Xã (Xuân La, Tây Hồ) có chiều dài lịch sử đặc biệt và hiếm thấy ở Việt Nam. Tại đây còn lưu giữ được 18 đạo sắc phong, 11 bia đá cổ ghi chép việc tu sửa, tôn tạo đình, chùa…

Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ từ ngày 13-17/9

Phải tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội với tinh thần “ai ở đâu ở đó”; giữ vững “vùng xanh”, “xanh hóa vùng vàng, thu hẹp vùng đỏ” - Ảnh: Báo Nhân dân điện tử
Đưa dịch vụ y tế đến gần người dân nhất, ngay tại xã, phường, thị trấn; bãi bỏ, dừng thực hiện các quy định làm cản trở giao thông, lưu thông hàng hóa; phong trào thi đua đặc biệt cả nước đoàn kết, chung sức chiến thắng đại dịch; tăng cường trí thức trẻ tình nguyện đến các khu kinh tế - quốc phòng... là những thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 13-17/9/2021.

Nên mở cửa hay chưa?

Hình minh họa.
(PLVN) - Chưa khi nào TP Hồ Chí Minh (HCM) rơi vào tình thế “đau đầu” như hiện nay, khi đứng trước câu hỏi “nên mở cửa hay chưa” sau hơn 100 ngày thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội phòng chống dịch COVID-19.

Thể chế, thể chế và thể chế

Chính phủ tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế .
(PLVN) - Hôm qua (16/9), Chính phủ tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.

Xem xét giải thể các cơ quan, tổ chức hoạt động không hiệu quả

Ảnh minh họa (nguồn: https://giaoduc.net.vn)
(PLVN) - Đây là một trong những nội dung chỉ đạo đáng chú ý của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 1156/TTg-TCCV ngày 13/9/2021, về xây dựng dự thảo Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ.

Thủ tục đăng ký đóng mới bảo hiểm xã hội cho doanh nghiệp

Thủ tục đăng ký đóng mới bảo hiểm xã hội cho doanh nghiệp
(PLVN) -  Bạn đọc Nguyễn Thị Ngọc (Gia Lâm, Hà Nội) hỏi: Công ty tôi trước ở tỉnh Hưng Yên nhưng vừa thay đổi địa chỉ lên quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội. Cho tôi hỏi, giờ công ty tôi muốn làm hồ sơ đăng ký đóng mới bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người lao động ở địa chỉ mới thì phải làm những giấy tờ gì? Và công ty tôi phải nộp hồ sơ đến đâu?

Phát triển mạng xã hội Việt Nam thành kênh truyền tải thông tin tuyên truyền chủ lực

Dự thảo đưa ra mục tiêu xây dựng các mạng xã hội của Việt Nam cạnh tranh được với các mạng xã hội xuyên biên giới.
(PLVN) - Theo dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển mạng lưới cơ sở báo chí, phát thanh, truyền hình, thông tin điện tử, cơ sở xuất bản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, mạng xã hội Việt Nam sẽ trở thành một trong các kênh truyền tải thông tin tuyên truyền chủ lực trong tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, tạo sự đồng thuận xã hội.

Đáng giận hay đáng thương?

15 người (một trẻ em) là công dân của 3 tỉnh Quảng Trị, Hà Tĩnh và Nghệ An đã lên thùng xe đông lạnh để trốn về quê.
(PLVN) -  Câu chuyện 15 người từ TP HCM, Bình Dương… là những vùng tâm dịch, trốn trong thùng chiếc xe tải đông lạnh “thông chốt” về quê miền Trung, nhận được nhiều ý kiến bình luận trái chiều những ngày qua. Và mỗi địa phương cũng có những động thái, phản ứng khác nhau.

Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ: Cần làm rõ khái niệm “vũ khí quân dụng”

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Xung quanh khái niệm “vũ khí quân dụng”, phá hủy kết cấu vật chất tương tự” trong Luật số 50/2019/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, ý kiến chuyên gia cho rằng cần làm rõ, cụ thể hơn nữa để tránh kẽ hở pháp luật.