Con dâu bỏ đi, nhà chồng có được đòi lại của hồi môn?

(PLVN) - Làm vợ chưa được bao lâu, con dâu đột nhiên mất tích mang theo toàn bộ tư trang, của hồi môn. Người thì nói đòi lại được của hồi môn từ nhà vợ, người thì bảo không đòi lại được? Quan điểm của chuyên gia pháp luật về vấn đề này như thế nào?
Hình chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet Hình chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Thông qua người quen giới thiệu, H đồng ý theo M về làm dâu nhà ông N (huyện An Minh, tỉnh  Kiên Giang). Trong ngày hôn lễ, trước bàn thờ tổ tiên và quan viên hai họ, M trao nhẫn cưới cho vợ, đồng thời ông bà N cũng cho con dâu đồ trang sức trị giá một cây vàng 24k. Khoảng một tháng sau ngày cưới, H mang theo toàn bộ tư trang cá nhân bỏ nhà đi đâu không cho ai biết. 

Quá sốc trước cảnh vợ mình mất tích, M cất công tìm kiếm, dò la tin tức nhưng đều không được tin tức gì. Về phía ông bà N, vừa xót con vừa xót của, vừa phải chịu đựng sự đàm tiếu, khích bác của miệng đời dư luận nên đệ đơn đến Tổ hòa giải ở địa phương đòi thông gia phải trả lại của hồi môn một cây vàng 24k, đại ý là con dâu đã “trộm cắp” tình, tiền nhà mình. 

Ở một xã khác trên địa bàn, Tổ hòa giải nhận được một yêu cầu đòi của hồi môn cũng tương tự. V và K đến với nhau hoàn toàn tự nguyện, hai bên được gia đình cưới hỏi đàng hoàng,V về làm vợ K như bao lứa đôi khác. Bất ngờ khoảng một tháng sau, K xin ly hôn và tiết lộ lý do: “Mang tiếng là ngủ chung giường nhưng tôi chưa một lần được làm chồng. Tôi đã tìm đủ mọi cách, từ năn nỉ đến dọa nạt… đều bị cự tuyệt”.  

Ths. Bùi Đức Độ - Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Kiên Giang - chia sẻ quan điểm giải quyết hai trường hợp trên như sau: Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS) quy định về “hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận” (Điều 457). Vàng, đồ trang sức là động sản nên hợp đồng tặng cho tài sản giữa chồng cho vợ, cha mẹ chồng cho con dâu có hiệu lực kể từ thời điểm vợ/con dâu nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. 

Trong các trường hợp thỏa thuận khác, có quan điểm cho rằng của hồi môn trong hôn lễ được xem như “hợp đồng hôn nhân có điều kiện”, tuy không ai nói ra nhưng ai cũng hiểu cho của hồi môn là thủ tục để trở thành con dâu trong nhà. Áp dụng Điều 462 BLDS về tặng cho tài sản có điều kiện, việc cho vợ/con dâu tài sản không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Theo đó, bên tặng cho (chồng/cha mẹ chồng...) yêu cầu vợ/con dâu thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho là làm vợ/dâu trong gia đình. Trường hợp sau khi nhận của hồi môn, con dâu không về làm vợ hoặc làm vợ không đúng nghĩa như V (vợ của K) thì chồng/cha mẹ chồng có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại. 

Tuy nhiên, ông Độ lại không đồng tình với quan điểm “hợp đồng hôn nhân có điều kiện”, vì cho rằng hôn nhân là vấn đề tự nguyện gắn liền với nhân thân, quyền về nhân thân không phải là đối tượng đem ra mặc cả mua bán. “Hợp đồng là sự thoả thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự” (Điều 385 BLDS). Tặng tài sản cho vợ/con dâu xuất phát từ tấm lòng, từ tình cảm mà không có bất kỳ sự giao ước nào yêu cầu vợ/con dâu phải đền bù. 

Quan điểm không thể đòi lại của hồi môn còn được củng cố bởi Luật Hôn nhân và Gia đình (HN&GĐ) năm 2014 quy định cấm “Yêu sách của cải trong kết hôn” (Điểm đ Khoản 2 Điều 5).  Khoản 12 Điều 3 xác định: “Yêu sách của cải trong kết hôn là việc đòi hỏi về vật chất một cách quá đáng và coi đó là điều kiện để kết hôn nhằm cản trở việc kết hôn tự nguyện của nam, nữ”. Của hồi môn bao gồm tiền, vàng, đồ trang sức của vợ được tặng cho trước khi kết hôn hoặc trong thời kỳ hôn nhân đều được coi là tài sản riêng của vợ (Điều 43), trừ khi cha mẹ tuyên bố “cho vợ chồng con” hoặc vợ chồng thỏa thuận nhập của hồi môn này vào tài sản chung của vợ chồng (Điều 46 Luật HN&GĐ). 

Từ những vấn đề trên, cả hai trường hợp đều không thể đòi vợ/con dâu trả lại của hồi môn được, đối với thông gia thì lại càng không thể được. Có chăng, chồng có thể được chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn trong trường hợp vợ chồng có thỏa thuận, ngược lại không thỏa thuận thì sẽ không áp dụng. Với riêng trường hợp của vợ chồng K, tổ hòa giải nên hòa giải kín, nếu nguyên nhân khuyếm khuyết từ V thì có thể nhờ đến bác sĩ khắc phục.

Nhật Long
Cùng chuyên mục
Hình minh họa.

An dân để chống dịch

(PLVN) - Lời kêu gọi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cả nước đồng lòng chống dịch đang có sức lan tỏa mạnh từ trung ương đến địa phương, từ chính quyền, cơ quan chức năng đến các cộng đồng dân cư lớn nhỏ...

Đọc thêm

Cán bộ “tát tay” nhân viên y tế ở Đà Nẵng gửi thư xin lỗi

Xét nghiêm cho người dân phường Nại Hiên Đông những ngày qua
(PLVN) - Ông Trần Vinh - cán bộ Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND TP. Đà Nẵng - đã gửi thư tới bà Phan Thị Loan - nữ nhân viên y tế Trung tâm Y tế quận Sơn Trà (Đà Nẵng) - để xin lỗi sau sự việc xích mích khi lấy mẫu xét nghiệm dẫn đến có hành động tát tay người này.

Hãy ở lại để tất cả cùng an toàn

Hình minh họa
(PLVN) -  Những ngày qua, khi TP HCM và các tỉnh phía Nam bùng phát dịch COVID-19 và thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, hàng đoàn xe nối đuôi nhau trên các con đường từ TP HCM và Bình Dương, Đồng Nai tỏa về các tỉnh miền Trung, miền Tây.

Tất cả vì nhân dân

Tất cả vì nhân dân
(PLVN) - Vừa chống dịch COVID-19 với các biện pháp kiên quyết, linh hoạt, đẩy nhanh việc tiêm vaccine, Chính phủ vừa quan tâm đến người dân với các giải pháp kịp thời. Đó là điều phải ghi nhận trong thời gian qua.

Phổ biến, giáo dục pháp luật: Phát huy vai trò của Quân đội

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Ngày 30/7/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027”.

Thành lập Quỹ phòng, chống thiên tai

 Quỹ phòng, chống thiên tai là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách. Ảnh minh họa: VGP
(PLVN) – Chính phủ vừa ban hành Nghị định 78/2021/NĐ-CP thành lập và quản lý Quỹ phòng, chống thiên tai; trong đó quy định cụ thể về thành lập và quản lý, sử dụng Quỹ phòng, chống thiên tai, nguồn tài chính, nội dung chi, đối tượng được miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp, quy trình điều tiết, công khai thông tin và thanh quyết toán Quỹ phòng, chống thiên tai. 

Lào Cai: Vụ việc nhận tiền chạy công chức có dấu hiệu bị chìm xuồng

Ảnh minh họa
(PLVN) - Có đủ bằng chứng cho thấy người bị tố cáo đã nhận tiền của một số bị hại để chạy thi công chức ngành y nhưng không được và cũng không trả lại tiền nhưng Cơ quan CSĐT Công an TP Lào Cai lại tạm đình chỉ giải quyết đơn vì một lý do thiếu thuyết phục, có dấu hiệu bao che vi phạm.

Ninh Bình: Một cán bộ hưu trí 15 năm đi tìm công bằng cho dòng họ

Ninh Bình: Một cán bộ hưu trí 15 năm đi tìm công bằng cho dòng họ
(PLVN) - Mới đây, ông Nguyễn Trọng Nội (SN 1943, trú số nhà 07, phố Võ Thị Sáu, phường Nam Thành, TP Ninh Bình) đã có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm gửi Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội liên quan đến khu đất thờ tự, ngành 2 chi 5 dòng họ Nguyễn Trọng tại phố Trung Thành phường Ninh Khánh, TP Ninh Bình.

Tình đồng bào và những “cuộc trường chinh” ấm lòng

Đoàn người đi bộ từ Bình Định về Quảng Ngãi. (Ảnh: Thiếu tá Đỗ Thành Sự).
(PLVN) - Những ngày đại dịch, không việc làm, cùng với những hoàn cảnh cơ cực “ráo mồ hôi là hết tiền”, 30 người dân tộc thiểu số quyết định đi bộ từ Hoài Nhơn, Bình Định về huyện miền núi Ba Tơ (Quảng Nam). Đó là 4 mẹ con người Nghệ An đạp xe 1.400km về quê, đã đạp ròng rã 30 ngày chỉ được 300km vì mệt, đói… Thật ấm lòng, họ đã được giúp đỡ trên hành trình thiên lý. Cùng với đó là các địa phương đón hàng ngàn người dân về quê chống dịch, “chia lửa” với TP Hồ Chí Minh…

Thủ tục thay đổi tên khai sinh cho con

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Phạm Hương Thủy (trú tại huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn) hỏi: Con trai tôi năm nay được 5 tuổi, nay tôi muốn đổi tên khai sinh cho cháu có được không? Nếu được thì thủ tục thế nào?

Vì sao học sinh không được mua thẻ bảo hiểm y tế theo hộ gia đình?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Vũ Mạnh Hùng (Mê Linh, Hà Nội) hỏi: Gia đình tôi có 5 người, trong đó có 2 cháu đang đi học. Gia đình tôi muốn tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) theo hộ gia đình cho cả nhà. Tuy nhiên, đại lý thu cho biết 2 cháu nhà tôi phải mua theo đối tượng BHYT học sinh, sinh viên ở trường. Vậy cho tôi hỏi, tại sao học sinh lại không được mua BHYT theo hộ gia đình? Việc học sinh không được mua BHYT theo hộ gia đình được quy định tại văn bản nào?

Từ ngày 1/9/2021: Rà soát, phân loại hộ nghèo, cận nghèo như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội vừa ban hành Thông tư 07/2021/TT-BLĐTBXH hướng dẫn phương pháp rà soát, phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo; xác định thu nhập của hộ làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có mức sống trung bình giai đoạn 2022 – 2025.

Sớm đưa cuộc sống trở lại bình thường

Phòng chống dịch bệnh COVID-19 là công việc quan trọng, cấp bách nhất hiện nay.
(PLVN) - Công tác chống dịch COVID-19 đã và đang được Đảng, Nhà nước và Chính phủ quan tâm, chỉ đạo rất mạnh mẽ. Đặc biệt, trong thời điểm hiện nay, sự chỉ đạo càng quyết liệt, mạnh mẽ hơn nữa bởi tình hình diễn biến dịch ngày càng phức tạp. Chính phủ cũng đã đưa ra những chính sách phù hợp, linh hoạt, mạnh mẽ theo hướng đổi mới, sáng tạo.

Xử lý quảng cáo xuyên biên giới vi phạm pháp luật Việt Nam

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Chính phủ vừa ban hành Nghị định 70/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo, trong đó có hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam.