Con bất hiếu, cha mẹ có thể đòi lại nhà đất đã cho?

(PLVN) - Sau khi được tặng cho quyền sử dụng nhà đất, nếu con cái vi phạm nghĩa vụ chăm sóc nuôi dưỡng thì cha mẹ có thể làm đơn khởi kiện yêu cầu đòi lại tài sản tại Tòa án nhân dân cấp có thẩm quyền nơi có bất động sản đó.
Luật sư Nguyễn Văn Tuấn Luật sư Nguyễn Văn Tuấn

Ông Dương Đức Quang (Diễn Châu, Nghệ An) hỏi: Vợ chồng tôi năm nay đã hơn 80 tuổi, có 2 người con gái và 1 người con trai. Khi các con đến tuổi trưởng thành, chúng tôi đã bàn bạc, thống nhất và quyết định chia cho con trai út thửa đất 200m2 và căn nhà mà gia đình tôi đang ở trên đó. Vợ chồng tôi đã sang tên sổ đỏ cho con trai với mục đích trông cậy lúc tuổi già sức yếu.

Thế nhưng, sau khi chúng tôi cho nhà thì con trai tôi có những hành vi bất hiếu, không chăm sóc, thậm chí muốn đuổi chúng tôi ra khỏi chính căn nhà đó. Vậy giờ chúng tôi muốn đòi lại căn nhà đã cho con trai để chia cho con gái thì có được không? Nếu được thì tôi phải làm cách nào để đòi lại căn nhà đó? Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Khi nào cha mẹ được đòi lại quyền sử dụng đất đã cho con?

Giải đáp về vấn đề trên, Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo thông tin ông Quang cung cấp thì giữa ông và con trai đã có sự thỏa thuận về việc chuyển quyền sử dụng đất. Cách thức chuyển đổi là chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc tặng cho quyền sử dụng đất, được quy định tại Điều 457 và 459 Bộ luật Dân sự 2015.

Khi hợp đồng chuyển nhượng hay tặng cho quyền sử dụng đất giữa các bên đã có hiệu lực, thì bên chuyển nhượng hay tặng cho không có quyền đòi lại quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, Luật sư Tuấn cho biết, vợ chồng ông vẫn có thể đòi lại quyền sử dụng đất trong hai trường hợp sau: 

Trường hợp 1: Hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất giữa ông và con trai có đầy đủ 2 yêu cầu sau: Hợp đồng giữa bố mẹ và con trai là hợp đồng tặng cho có điều kiện; Điều kiện trong hợp đồng là con trai phải có nghĩa vụ phụng dưỡng, chăm sóc với cha, mẹ… các điều kiện này không được trái pháp luật và trái đạo đức xã hội.

Như vậy, sẽ có thể áp dụng Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015 về hợp đồng tặng cho có điều kiện để đòi lại quyền sử dụng đất từ con trai của ông. Cụ thể: “Trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại”.

Bên cạnh đó, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ của con cái. Theo đó, tại khoản 2 Điều 70 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định con cái phải: “Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình”.

Cùng với đó, Khoản 2 Điều 71 cũng quy định: “Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu, khuyết tật; trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ”.

Căn cứ vào tình trạng mâu thuẫn trong gia đình, ông Quang có thể xem xét con trai của ông trên thực tế có vi phạm nghĩa vụ chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ hay không, trong trường hợp con trai có vi phạm thì ông có quyền đòi lại đất đã tặng cho con trai. 

Cha mẹ có thể khởi kiện yêu cầu đòi lại tài sản 

Trường hợp 2, Luật sư Tuấn cho biết, vợ chồng ông Quang cần chứng minh được hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất giữa vợ chồng ông và con trai là hợp đồng dân sự vô hiệu. Theo đó các bên sẽ hoàn trả cho nhau nhưng gì đã nhận.

Để một giao dịch dân sự có hiệu lực theo quy định của pháp luật thì giao dịch đó phải đáp ứng các điều kiện được quy định tại Điều 117 BLDS 2015 như sau:

1. Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập; 2. Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện; 3. Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; 4. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.

Giao dịch dân sự tuân thủ quy định pháp luật khi phát sinh tranh chấp sẽ được pháp luật bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tranh chấp. Theo đó, khi hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất giữa bố mẹ và con trai là hợp đồng vô hiệu, thì theo quy định tại Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập, các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Căn cứ theo quy định trên, để đòi lại được nhà và đất đã tặng cho con trai, ông có thể làm đơn khởi kiện yêu cầu đòi lại tài sản tại TAND cấp có thẩm quyền nơi có bất động sản đó.

Trong trường hợp kiện đòi lại tài sản, ông cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu để chứng minh hợp đồng tặng cho giữa vợ chồng ông với con trai là loại hợp đồng tặng cho có điều kiện hoặc là hợp đồng dân sự vô hiệu. 

Đối với hợp đồng tặng cho có điều kiện, phải chứng minh được việc con trai của ông đã vi phạm nghĩa vụ chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ. Còn đối với trường hợp hợp đồng không ghi rõ về nghĩa vụ của con trai ông, thì cần các bằng chứng khác chứng minh nghĩa vụ nuôi dưỡng cha mẹ là điều kiện của hợp đồng tặng cho. Trên cơ sở các tài liệu đã được đưa ra, Tòa án sẽ xem xét, đánh giá và ra quyết định theo quy định của pháp luật.

Sau khi đòi lại đất từ con trai, thì quyền sử dụng đất này thuộc quyền sở hữu của hai vợ chồng ông Quang, vậy nên vợ chồng ông có thể chuyển quyền sử dụng căn nhà này cho hai người con gái như mong muốn.

Tuệ An
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kinh nghiệm xương máu từ vùng dịch

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao tặng Bằng khen cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống dịch COVID-19 đợt thứ 4.
(PLVN) - Cuộc gặp mặt đại diện lực lượng y tế tuyến đầu tiêu biểu trong công tác phòng chống dịch COVID-19 do Văn phòng Chính phủ tổ chức chiều 18/10, không chỉ có những lời cảm ơn tri ân mà còn là cuộc báo cáo những kinh nghiệm xương máu của những thầy thuốc về từ vùng tâm dịch.

Nhất quán và thống nhất hành động

Các địa phương dần phục hồi phát triển kinh tế.
(PLVN) - Trong tuần này, Kỳ họp thứ 2 Quốc hội (QH) khóa XV khai mạc (dự kiến ngày 20/10). Tuần trước, các ĐBQH đã tiếp xúc cử tri, UBTVQH đã họp phiên thứ 4, cho ý kiến về báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến kỳ họp.

Hoa hậu đẹp trong mắt ai?

 Hoa hậu H’Hen Niê : “ Tôi làm được, bạn cũng làm được”
(PLVN) - Mới đây, trước những phát ngôn gây sốc của TS Văn học Đoàn Hương về các cô hoa hậu chỉ để sang chảnh và lấy tỷ phú…, nhiều người cho rằng quan điểm đó cực đoan và lỗi thời. Trên thực tế, phần lớn các hoa hậu bước ra từ các cuộc thi lớn đều đã không ngừng hoàn thiện bản thân, hướng tới những vẻ đẹp còn mãi của tri thức và lòng nhân ái…

“Đau một lần rồi thôi”

Tp Hồ Chí Minh những ngày giãn cách xã hội.
(PLVN) - TP HCM đã thiệt hại quá nhiều vì đại dịch COVID-19, hơn 400 ngàn người nhiễm bệnh, 15,9 ngàn người qua đời, kinh tế ảnh hưởng nặng nề… Có thể nói đó là cuộc đại họa trăm năm có một.

Các đối tượng được hưởng hỗ trợ từ gói 38.000 tỷ đồng?

Người lao động liên hệ giải quyết chính sách hỗ trợ tại Bộ phận 1 cửa BHXH tỉnh Phú Yên.
(PLVN) -  Bảo hiểm Xã hội Việt Nam vừa ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cách xác định đối tượng hưởng hỗ trợ từ gói 38.000 tỷ đồng của Quỹ bảo hiểm thất nghiệp theo Quyết định số 28/2021/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Chủ động thích ứng

Ảnh minh họa.
(PLVN) - “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19”, đó là quy định mới được Chính phủ ban hành.

Người làm công tác thanh tra 3-5 năm phải chuyển đổi vị trí công tác

Người làm công tác thanh tra 3-5 năm phải chuyển đổi vị trí công tác
(PLVN) - Tổng Thanh tra Chính phủ (TTCP) ban hành Thông tư 03/2021/TT-TTCP quy định chi tiết danh mục và thời hạn định kỳ chuyển đổi vị trí công tác tại TTCP và vị trí công tác trong lĩnh vực thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng tại chính quyền địa phương.

Văn hóa “bồi dưỡng”

Một bộ phận cán bộ khi làm bất cứ việc gì cho người dân, bằng cách này hay cách khác đòi hỏi được “bồi dưỡng”.
(PLVN) - Mới đây, ở một xã thuộc huyện nghèo Hướng Hóa (Quảng Trị) khi thực hiện gói hỗ trợ nhằm phục hồi đất canh tác do bị lũ bồi đắp, các cán bộ thực hiện việc này yêu cầu bà con “tự nguyện bồi dưỡng” cho cán bộ khi nhận tiền.

Giảm mức đóng BHTN xuống 0% trong 12 tháng cho nhiều đối tượng

Người dân làm thủ tục nhận hỗ trợ bảo hiểm thất nghiệp.
(PLVN) -  Đây là nội dung đáng chú ý tại Quyết định 28/2021/QĐ-TTg ngày 01/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Tự tin và bản lĩnh

 Tuyệt đối không chủ quan, lơ là, tự mãn trước dịch bệnh nhưng phải tập trung đẩy mạnh phát triển kinh tế.
(PLVN) - Cách đây 2 ngày, theo đánh giá của Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch COVID-19, tình hình dịch cơ bản được kiểm soát trên phạm vi toàn quốc. Các địa phương thực hiện giãn cách xã hội và tăng cường giãn cách xã hội đã kiểm soát được tình hình. Tại TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Long An, số ca nhiễm mới và tử vong đã giảm rõ rệt.

Đề xuất tăng vốn Nhà nước ở dự án cao tốc PPP: Cần làm rõ nhiều vấn đề

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Liên quan đến đề xuất nâng hạn mức vốn nhà nước ở các dự án cao tốc đầu tư theo phương thức PPP, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng vốn hỗ trợ của Nhà nước trong dự án PPP chỉ có tính chất là “vốn mồi”, là đòn bẩy để thu hút nguồn lực tư nhân. Do đó cần làm rõ một số vấn đề để có cơ sở báo cáo Chính phủ, Quốc hội.

Lợi ích là thống nhất

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Câu chuyện bao giờ mở lại đường bay nội địa xem ra phức tạp hơn nhiều. Tính đến ngày 7/10, Cục Hàng không Việt Nam (HKVN) nhận được 19 văn bản chính thức của các tỉnh, thành được hỏi ý kiến. Còn 2 tỉnh “giữ quyền im lặng” là Quảng Ninh và Quảng Ngãi.

Thu nhập từ cho thuê tài sản, nộp thuế như thế nào?

Ảnh minh họa.
(PLVN) - lBạn đọc Bùi Thị Hiên hỏi: Cho tôi hỏi, trường hợp cá nhân có thu nhập từ cho thuê tài sản dưới 100 triệu đồng/năm thuộc đối tượng không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thì cá nhân có phải nộp hồ sơ khai thuế hay không? Doanh nghiệp (DN) đi thuê tài sản của cá nhân và trong hợp đồng quy định DN có trách nhiệm khai thuế thay đối với hoạt động cho thuê tài sản, thu nhập từ cho thuê tài sản do đơn vị chi trả dưới 100 triệu đồng thì DN có nghĩa vụ khai thuế thay cho cá nhân hay không?