Commesso Fiorentino – nghệ thuật tranh khảm Ý

(PLVN) - Đến Florence, những ai đã một lần ghé vào xưởng Scarpelli Mosaici của gia đình Scarpelli ở Florence, Italy đều đã nghe kể về lịch sử “Commesso Fiorentino” hay còn gọi là môn nghệ thuật tranh khảm đá cổ điển truyền thống Ý.
Ảnh 1 - Gia đình Scarpelli trong xưởng ở Florence, Ý. Ảnh 1 - Gia đình Scarpelli trong xưởng ở Florence, Ý.

Nguồn gốc về “Commesso Fiorentino”

Nghệ thuật tạo ra những bức tranh bằng đá, bắt nguồn từ cái nôi của thời Phục hưng, trong tiếng Ý gọi là commesso - "tập hợp". Nó ngụ ý một sự phù hợp đặc biệt chính xác của các bộ phận tạo nên khảm. Bức tranh Florentine được lắp ráp từ các tấm đá mỏng để không thể nhận thấy một đường nối giữa các yếu tố. Trong trường hợp này, tấm đá được chọn không chỉ dựa trên màu sắc mong muốn mà còn tính đến kết cấu tự nhiên.

Điều thú vị là đa phần khách đến với Scarpelli Mosaici, 90-95% đều là người Mỹ. Bà Catia chia sẻ: “Các du khách Mỹ khi đến Florence, họ muốn được đi tìm hiểu về lịch sử lâu đời và nền văn hóa truyền thống ở đây”. Và cả hai điều ấy đều có mặt trong xưởng Scarpelli Mosaici. Gia đình Scarpelli có niềm đam mê, yêu thích rất lớn đối tranh khảm đá và họ cũng là những nghệ nhân có tay nghề rất cừ khôi tạo ra những bức tranh sống động và mang vẻ đẹp nghệ thuật. 

Khác với loại hình tranh khảm của La Mã cổ đại thường dùng các viên gạch ô vuông hoặc hình chữ nhật để khảm vào tranh, còn tranh Commesso thì dùng những miếng đá bán quý làm nguyên liệu chính. Trong số đó, đá bán quý chủ yếu đến từ vùng đất Toscana .

Commesso Fiorentino – nghệ thuật tranh khảm Ý ảnh 1
“Vương cung thánh đường Santa Maria del Fiore”, tác phẩm của Renzo Scarpelli.  

Những viên đá bán quý sẽ được cắt thành các miếng có kích thước và hình dạng khác nhau. Tranh khảm hoàn toàn được tạo nên từ đá, không sử dụng bất kỳ màu sơn hay thuốc màu nào. “Thiên nhiên cung cấp cho chúng ta một hệ thống bảng màu. Mỗi một sắc tố trong viên đá sẽ chỉ cho người nghệ nhân biết chúng đến từ vùng đất nào. Để tìm được một miếng đá mang sắc tố màu phù hợp với bức tranh, người nghệ sĩ sẽ phải mất một tuần, hoặc thậm chí là vài tháng để tìm ra. Rất kỳ công”, Catia chia sẻ quá trình chuẩn bị.

Các kỹ thuật làm tranh Commesso đã xuất hiện trong thời kỳ Phục Hưng. Tác phẩm tranh khảm đầu tiên được công nhận vào những năm cuối thế kỷ 14, nhưng phải đến tận thế kỷ 17, loại hình nghệ thuật này mới được phổ biến ra ngoài xã hội nhờ gia đình Medici. Đại Công tước xứ Toscana đệ nhị, Francesco I (1541-1587) đã yêu cầu các họa sĩ theo phong cách Italy sáng tác các bức tranh bằng đá, gọi là “Commesso”.

Đến năm 1588, Đại Công tước xứ Toscana đệ tam, Ferdinando I (1549-1609) đã thành lập nên Opificio delle Pietre Dure, xưởng sản xuất tranh khảm Commesso để sáng tác tranh khảm đá và buôn bán, thương mại tranh khảm.

Vào thế kỷ 17, phần lớn các bức tranh khảm đến từ xưởng đều được chuyển đến nhà nguyện Medici ở nhà thờ San Lorenzo. Rất nhiều các nghệ sĩ ở Florence được thuê đến từ châu Âu, từ đó, tranh Commesso ngày càng phổ biến trong những năm thế kỷ 18.

Bén duyên với tranh Commesso 

Cha của Catia, ông Renzo Scarpelli là một trong số ít ỏi những nghệ nhân làm tranh Commesso ở Florence. Ông yêu và say đắm với loại hình nghệ thuật này, nhưng một cách thật tình cờ, như duyên phận, ông được là quen với tranh khảm.

Năm 13 tuổi, Renzo nhận ra cậu không phù hợp với trường học, cậu đã suy nghĩ rất nhiều về tương lai mình, cậu không biết mình nên làm gì và mình có thể làm gì. Nhưng có một điều cậu biết, đó là cậu thích những nghề liên quan đến tay nghề. Tình cờ, một ngày, cậu gặp một bậc thầy đang đứng trước cửa nhà xưởng của ông ấy. Tò mò, Renzo đã xin phép ông thầy được vào xem xưởng của ông, cậu tò mò không biết bên trong các ông đang làm là cái gì.

Commesso Fiorentino – nghệ thuật tranh khảm Ý ảnh 2
Bức tranh “Cơn bão” của Leonardo Scarpelli.  

Sau đó, cậu đã hoàn toàn bị thu hút bởi nghệ thuật tạo tranh khảm Commesso bên trong xưởng của người đàn ông đó. Renzo vẫn luôn biết cậu có năng khiếu nghệ thuật, vì vậy cậu đã hỏi ông thầy liệu mình có thể quay lại đây học nghề không. Người nghệ nhân đồng ý nhưng nói rằng cậu phải dẫn cha tới để thảo luận về chuyện học nghề của cậu. Tuy nhiên cha ông lại không đồng ý với quyết định của con trai mình. Vi vậy ông đã tuyên bố nếu Renzo muốn trở thành nghệ nhân thì ông sẽ từ mặt con trai.

Nhưng Renzo rất quyết tâm trước quyết định này, và sự đam mê của cậu đã nhận được sự đồng ý của cha. Chứng minh cho sự quyết tâm của mình, Renzo làm việc bất kể ngày đêm trong một xưởng in để có đủ tiền trang trải cho cuộc sống và học nghề. Sau nhiều năm học việc tại nhà xưởng, vị bậc thầy nghệ nhân kia đã nói với cậu: “Cậu đã không còn cần tiếp tục học nghề ở đây nữa. Hãy rời đi, tự mình khám phá ra nghệ thuật của riêng mình trong chính nhà xưởng của riêng mình”. Vì vậy, sau 11 năm học nghề, Renzo đã quyết định rời đi.

Commesso Fiorentino – nghệ thuật tranh khảm Ý ảnh 3
Cây cầu cổ Vecchio nổi tiếng ở Florence, tác phẩm của Leonardo Scarpelli.  

Sau đó, ông đã lập nên một nhà xưởng mới tại một thành phố khác, với sự hỗ trợ về tài chính từ gia đình người yêu, nay là vợ ông. Thời gian đầu, gặp rất nhiều khó khăn, nhưng với tài năng của mình, niềm đam mê cùng sự kiên trì và sự tin tưởng tuyệt đối của gia đình, đã giúp ông và nhà xưởng thu được nhiều thành công. Catia nói: “Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến cha mình vì tất cả những gì ông ấy đã cố gắng suốt bao nhiêu năm qua, kể cả khi gặp những khó khăn rất lớn”.

Giờ đây, nhà xưởng Scarpelli Mosaici nằm ở trung tâm Florence, cách không xa là Vương cung thánh đường nổi tiếng Santa Maria del Fiore, thường được biết đến với cái tên “Doumo”. Rất nhiều các nhà xưởng, công ty phải rời khỏi Florence bởi chi phí ở nơi này quá cao. Tuy vậy theo Catia chia sẻ, việc nhà xưởng Scarpelli Mosaici di chuyển đến trung tâm Florence là điều cần thiết, bởi ước mơ của ông Renzo đó là có thể mở một nhà xưởng của riêng mình ở trung tâm Florence và được tiếp xúc trực tiếp với các khách hàng đến đây đặt hàng. Renzo hi vọng có thể để cho các khách hàng được quan sát quá trình tạo ra một bức tranh Commesso kỳ công ra sao và thái độ, tinh thần của người nghệ nhân thế nào.

Vào thời Phục Hưng, trong mỗi nhà xưởng, ngoài nghệ nhân chính ra còn có thêm những trợ lý bên cạnh giúp đỡ trong quá trình làm việc, ở Scarpelli Mosaici cũng như thế. Ông Renzo có hai người trợ lý, trong số đó, có một người năm nay đã gần 60 tuổi, ông đã làm việc với Renzo từ năm 16 tuổi. Ngay cả người phụ trách bán hàng cũng đã làm việc ở Scarpelli Mosaici được 12 năm. Vì thế có thể hiểu tại sao Catia lại nói rằng: “Ở Scarpelli Mosaici, tất cả đều là gia đình, người thân của nhau”.

Ngoài Catia, mẹ cô, bà Gabriella cũng phụ trách buôn bán và làm một số món trang sức từ đá; còn Leonardo Scarpelli, anh trai của Catia kế thừa cha, trở thành nghệ nhân nổi tiếng sáng tạo tranh khảm. Renzo có xu hướng tạo ra những bức tranh Commesso thiên về vẻ đẹp truyền thống, còn Leonardo thì muốn những bức tranh của anh ấy mang hơi thở đương đại, tiếp cận với nhiều vị khách hiện nay hơn nữa. Catia chia sẻ, cô hi vọng, sẽ có một ngày, bọn họ sẽ truyền vẻ đẹp truyền thống, cổ điển của tranh khảm Commesso đến với nhiều người hơn nữa.

Thành Trung
Cùng chuyên mục
Bí ẩn kim khí huyền thoại thời trung cổ có thể chém đứt sợi tóc trên không trung

Bí ẩn kim khí huyền thoại thời trung cổ có thể chém đứt sợi tóc trên không trung

(PLVN) - Những phát minh hay sáng tạo về khoa học- công nghệ thời cổ đại vẫn luôn là một bí ẩn và thách thức lớn đối với con người hiện tại về việc tìm ra cách mà họ tạo ra chúng. Bởi mỗi nền văn minh đều mang trong nó những thành tựu đặc trưng riêng biệt mà người đời sau không có cách nào giải mã được.

Đọc thêm

Cha con trùm mafia sa lưới vì không bỏ được thói mê gái

Những gương mặt cộm cán của băng đảng do Paulo cầm đầu.
(PLVN) - Sau một thời gian dài tham gia các hoạt động phạm pháp, cả 3 cha con trùm băng đảng Di Lauro đều trở thành mục tiêu truy đuổi của cảnh sát. 2 trong số chúng đã bị bắt giữ vì thói mê gái, kẻ thứ 3 cuối cùng cũng không thoát được lưới trời sau 14 năm lẩn trốn.

Dùng luật cũ lật án mới

Nữ sinh Madison Smith (ngoài cùng bên phải) vận động xin chữ ký để thành lập bồi thẩm đoàn mới.
(PLVN) - Nếu như không có vụ việc ở thời hiện đại thì nhiều khi chẳng mấy ai ở bang Kansas (Mỹ) nhớ đến những luật lệ ra đời từ thế kỷ 19 đến nay vẫn còn hiệu lực và vẫn có thể được áp dụng.

Chuyện lạ trong luật

Kiểm soát biên giới giữa Đan Mạch và Đức.
(PLVN) - Mới rồi, Đức và Đan Mạch kỷ niệm 80 năm ngày phân định biên giới chung. Hai bên đã dự định tổ chức các hoạt động kỷ niệm từ năm ngoái vì việc phân định biên giới được tiến hành vào năm 1920 nhưng phải trì hoãn bởi hưởng của dịch bệnh Covid-19.

Euro 2020: Cùng phân tích điểm mạnh, yếu của các "ông lớn"

Italia là đội đầu tiên giành vé vào vòng sau.
(PLVN) - Euro 2020 đã đi gần hết vòng bảng, có những đội đã chính thức giành vé đi tiếp, có đội phải chờ đến hết trận đấu cuối cùng mới xác định được tấm vé. Với màn thể hiện của các ông lớn, có thể thấy điểm mạnh, điểm yếu của họ đã dần lộ ra.

“Hồi sinh” mối quan hệ thân ái

Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Brussels hôm 14/6. (ảnh: AP.)
(PLVN) - Với sự tham dự những sự kiện lớn của đồng minh truyền thống và đối tác chiến lược trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên, tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã làm sống trở lại mối quan hệ của Mỹ với các đồng minh và đối tác này.

Kết quả nhỏ ở sự kiện lớn

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp thượng đỉnh ngày 16/6/2021.
(PLVN) - Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp nhau ở Geneve (Thuỵ Sỹ) trong khoảng thời gian không đầy 4 giờ đồng hồ. Đây là lần đầu tiên hai người này gặp nhau ở trên cùng cương vị đứng đầu nhà nước.

Chuyện về hai gia tộc có nhiều Hoàng hậu, phi tần nhất Thanh triều

Ô Lạt Na Lạp thị - Hoàng hậu thứ 2 của Thanh Cao Tông Càn Long đế.
(PLVN) - Dù không phải gia tộc có nhiều quyền lực trên chính trường, nhưng trong nhiều đời Hoàng đế Thanh triều, hai gia tộc Nữu Hỗ Lộc và Na Lạp được xem là xuất sinh nhiều Hoàng hậu, phi tần của nhà Thanh. Những cái tên nổi bật xuất thân từ hai gia tộc này phải kể đến như Từ Hi Thái hậu, Kế Hoàng Hậu Ô Lạt Na Lạp thị...

Nghệ sĩ đa tài Eric Clapton và những thăng trầm sâu kín

Nghệ sĩ Eric Clapton.
(PLVN) - Eric Clapton thường được vinh danh là một trong những nghệ sỹ guitar vĩ đại nhất mọi thời đại. Tuy nhiên, cuộc sống riêng tư của ông có khá nhiều bi kịch: không biết mặt cha, nghiện ma túy, yêu vợ bạn thân, con trai duy nhất qua đời...

Những điều kỳ bí về Thánh địa bất khả xâm phạm của người Tây Tạng

ngọn núi thần Kailash.
(PLVN) - Trên khắp thế giới nhân loại đều có truyền thống sùng bái thần thánh. Ngọn núi thần của người Hy Lạp cổ đại là đỉnh Olympia, núi thần của người Do Thái là đỉnh Sinai, núi thần của người Hán là đỉnh Côn Luân, còn đối với người Tây Tạng, ngọn núi Kailash được xem là cửa ngõ vào cõi vô hình thứ 7 của các nhà hiền triết vĩ đại.

Kẹo hồ lô: Món ăn đường phố “ngon, bổ, rẻ” của Trung Quốc

Kẹo hồ lô: Món ăn đường phố “ngon, bổ, rẻ” của Trung Quốc
(PLVN) - Nhắc đến kẹo hồ lô, hẳn ai cũng quen thuộc khi thường xuyên nhìn thấy món kẹo này xuất hiện trong các bộ phim cổ trang của Trung Quốc, với hình ảnh những xiên kẹo dài với viên tròn đỏ mọng được những cụ ông cụ bà, chú bé cầm trên tay đi rao bán trên các cảnh chợ tấp nhập với tiếng rao quen thuộc “kẹo hồ lô đây!”. Chỉ thể thôi cũng đủ thấy, món kẹo đã có từ rất lâu đời và ngày này trở thành biểu tượng văn hóa của người Trung Hoa.

Bí ẩn trận đồ đá tảng Stonehenge

Bí ẩn trận đồ đá tảng Stonehenge
(PLVN) - Theo khảo chứng thực địa của các nhà khoa học, trận đồ đá tảng Stonehenge ở nước Anh được xây dựng vào hậu kỳ thời đại đồ đá mới là sớm nhất, tức là vào năm 2800 trước Công nguyên, là một trong những kiến trúc đá vòng cromlech kì lạ nhất còn giữ được cho đến nay.

Gia tộc quyền lực Rothschild (Kỳ 5): Mối quan hệ giúp tay buôn tiền cắc có bước đột phá vĩ đại

Mối quan hệ giữa Mayer và Hoàng tử William đã đem lại cho gia tộc Rothschild những bước tiến vượt bậc.
(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước, nhờ vào mối quan hệ với Hoàng tử William mà Mayer Amschel Rothschild từ một tay buôn tiền cắc đã có thể bước chân vào giới hoàng tộc. Bằng sự nhạy bén, biết nắm bắt thời cơ và khôn khéo hơn người, Mayer đã có được những phi vụ làm ăn đem lại sự thịnh vượng cho gia tộc.

Thị trường ma túy tổng hợp ở Đông Nam Á diễn biến phức tạp bất chấp dịch bệnh Covid-19

(Ảnh minh họa).
(PLVN) - Cơ quan Phòng, chống Ma túy và Tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) vừa công bố báo cáo mới với tựa đề “Ma túy tổng hợp tại khu vực Đông và Đông Nam Á: Diễn biến và thách thức mới nhất năm 2021”, trong đó khẳng định rằng thị trường ma túy tổng hợp ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á vẫn không bị suy chuyển trước tác động của đại dịch Covid-19, tình trạng sản xuất và mua bán bất hợp pháp ma túy tổng hợp tiếp tục gia tăng đột biến trong năm 2020.