“Cởi trói” cho 78 triệu miếng ruộng: Lập mô hình ngân hàng đất đai?

(PLO) - Quá trình tích tụ, tập trung đất đai diễn ra chậm chạp đang là một trong những cản trở lớn đối với ngành nông nghiệp trong việc xây dựng những vùng sản xuất hiện đại, quy mô lớn, theo chuỗi giá trị sâu và bền vững. 
Chưa có chính sách đồng bộ trong việc khuyến khích người dân cho thuê đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất đang làm chậm quá trình tích tụ đất đai. Ảnh minh họa Chưa có chính sách đồng bộ trong việc khuyến khích người dân cho thuê đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất đang làm chậm quá trình tích tụ đất đai. Ảnh minh họa

20 năm: 4 xuống còn 3

Theo đánh giá của Bộ NN&PTNT, nông nghiệp Việt Nam nhìn chung vẫn là một nền nông nghiệp dựa trên quy mô hộ nhỏ lẻ, sản xuất manh mún với tổng số 13,8 triệu hộ và 78 triệu miếng ruộng. Vì thế, để thực hiện tái cơ cấu ngành gắn với xây dựng nông thôn mới có hiệu quả vấn đề cấp bách đặt ra đầu tiên cần phải tháo gỡ chính là nút thắt đất đai.  

Một báo cáo của Bộ TN&MT phát đi từ đầu tháng 12/2016 cũng cùng chung nhận định. Mặc dù xây dựng chính sách khuyến khích tích tụ, tập trung đất đai, phát huy tiềm năng đất đai cho phát triển kinh tế là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước để tiến tới một nền sản xuất nông nghiệp hiện đại. Tuy nhiên, trong thời gian qua, quá trình tích tụ, tập trung đất đai diễn ra còn chậm. Thực trang đất đai bị phân tán đang là một trong những yếu tố cản trở hiện đại hóa nông nghiệp, giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực này. 

Đáng chú ý, theo số liệu điều tra nông thôn trong giai đoạn 1993-2014 của Bộ TN&MT, số mảnh đất bình quân mỗi hộ trong 20 năm qua chỉ giảm từ 4 mảnh xuống 3 mảnh và diện tích đất trồng cây hàng năm của mỗi hộ cũng chỉ giảm từ 4.121m2 đến 3.334m2. Số trang trại tăng chậm từ 20.067 trang trại năm 2011 lên 29.500 trang trại trong năm 2015. 

Dường như cảm thấy sốt ruột trước  tốc độ “rùa bò” quá trình tích tụ đất đai diễn ra trong thời gian qua, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho rằng nếu không tháo gỡ được rào cản về đất đai, không có một quy mô tập trung nhất định thì chúng ta không thể tổ chức sản xuất một cách hiệu quả theo chuỗi giá trị sâu và bền vững.

“Muốn có một nền hiệu quả và bền vững, chúng ta phải tổ chức lại sản xuất của hộ nông dân theo quy mô HTX gắn kết với doanh nghiệp làm sao hình thành được những chuỗi sản phẩm, vùng nông nghiệp tập trung, có quy mô hàng hóa nhất định”- ông Cường nhấn mạnh. 

Doanh nghiệp khó tiếp cận

Thái Bình là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm khu vực phía Bắc. Để hiện đại hóa ngành nông nghiệp, tỉnh này cũng đang cho triển khai đề án tích tụ ruộng đất với mục tiêu đến năm 2020, diện tích đất tích tụ với quy mô 2 ha trở lên phải đạt con số 40 ngàn ha, diện tích với quy mô 10ha phải đạt con số 8.000ha. 

Tại Thái Bình, trong tổng số 4556 DN, chỉ có 138 DN hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản và cũng mới chỉ có 9 DN tham gia tích tụ ruộng đất. Theo nhiều DN, nếu không có những giải pháp tháo gỡ về về chính sách hạn điền, tuyên truyền cho người dân thấy cần thiết phải tham gia tích tụ ruộng đất thì các mục tiêu này sẽ rất khó thực hiện.  

Là một DN hoạt động trong lĩnh vực chế biến nông sản của tỉnh này, Cty TNHH Hưng Cúc cho rằng: Chính quyền cần có quy hoạch công khai, cần phải cụ thể hóa khu vực nào sản xuất lúa cho các DN thuê, khu vực nào dành cho người dân trồng lúa, khu vực nào dành cho sản xuất hoa màu, chăn nuôi. Nhà nước cũng cần có sự điều chỉnh về vấn đề pháp lý, quản lý, hạn điền sao cho phù hợp với người có sở hữu ruộng đất đai hiện nay để tạo điều kiện cho DN những người thuê đất có đầy đủ pháp lý sử dụng quyền thuê đát để tránh rủi ro do tranh chấp hợp đồng trong quá trình thuê đất. 

Một trong những hạn chế của quá trình tích tụ đất đai mà Bộ TN&MT chỉ ra là việc tiếp cận đất nông nghiệp của các DN còn gặp khó khăn do nhiều trường hợp chưa có sự đồng thuận cao của người sử dụng đất. Trong khi đó, luật cũng chưa có chế tài xử lý đối với các trường hợp không đồng thuận.  Và cũng chưa có chính sách đồng bộ trong việc khuyến khích người dân cho thuê đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất để cùng DN tổ chức lại sản xuất theo mô hình sản xuất tập trung quy mô lớn. 

Bộ này nói rằng Nhà nước cần sớm có chính sách khuyến khích việc hình thành các hợp tác xã hoặc Trung tâm phát triển quỹ đất để nhận quyền sử dụng đất của các hộ gia đình, cá nhân sau đó cho các DN thuê để sản xuất. Ngoài ra, cần có quy định cụ thể hướng dẫn việc góp vốn, cho thuê đất theo hướng bảo vệ quyền lợi cho người sử dụng đất để tạo tâm lý yên tâm cho người sử dụng đất. 

“Thậm chí, nghiên cứu xây dựng mô hình Ngân hàng đất đai, trong đó các hộ gia đình, cá nhân gửi đất vào ngân hàng và được hưởng các lợi ích bằng hoặc cao hơn so với trước và khi họ tự sản xuất nông nghiệp, sau thời hạn tùy từng loại dự án thì người dân được nhận lại đất”- Bộ TN&MT đề xuất giải pháp để tháo nút thắt cho đất đai.  

Phải tháo gỡ được rào cản về đất đai

“Nếu không tháo gỡ được rào cản về đất đai, không có một quy mô tập trung nhất định thì chúng ta không thể tổ chức sản xuất một cách hiệu quả theo chuỗi giá trị sâu và bền vững. Muốn có một nền hiệu quả và bền vững, chúng ta phải tổ chức lại sản xuất của hộ nông dân theo quy mô HTX gắn kết với doanh nghiệp làm sao hình thành được những chuỗi sản phẩm, vùng nông nghiệp tập trung, có quy mô hàng hóa nhất định”- Bộ trưởng NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường.  

Phi Hùng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Báo chí là lựa chọn số một khi doanh nghiệp muốn chuyển tải thông điệp

Báo chí là lựa chọn số một khi doanh nghiệp muốn chuyển tải thông điệp
(PLVN) -  Trong bối cảnh công nghệ truyền tin đang phát triển nhanh, mạnh như hiện nay, các doanh nghiệp (DN) đã lựa chọn thêm cho mình những cách thức mới để lan tỏa thông tin như phát triển trang Facebook định danh, những trang Youtube chính thức (official)... Thế nhưng khi được hỏi, phần lớn đều khẳng định giá trị, vai trò của báo chí trong chuyển tải thông điệp của DN. Vì đó là kênh truyền thông uy tín, khó có phương tiện nào thay thế được.

Trào lưu tiêu dùng 'xanh' nói 'không' với những thương hiệu lớn ở Hồ Gươm

Một cửa hàng nhìn thẳng ra Hồ Gươm (Hà Nội)

(PLVN) -  Chia sẻ với PLVN, một nhóm bạn trẻ thuộc Câu lạc bộ Sống Xanh khẳng định, khi lựa chọn thương hiệu nào đó, họ luôn ưu tiên những địa điểm có ý thức bảo vệ môi trường, và sẵn sàng nói "không" với những thương hiệu chưa coi trọng điều này, kể cả là những thương hiệu lớn nằm ở những con phố gần "trái tim" Thủ đô.

Cứ 3 doanh nghiệp thì có 1 chấp nhận chi tiền 'bôi trơn' để trúng thầu

Ảnh minh họa.
(PLVN) -Nhiều doanh nghiêp (DN) trong đó có DN cung cấp trang thiết bị y tế đồng ý với nhận định về tình trạng chi trả “hoa hồng” để trúng thầu… Có trường hợp DN từ chối không chi trả những chi phí này khiến tiến độ hoàn thành hồ sơ bị chậm trễ, không nộp được hồ sơ dự thầu, gây tổn thất lớn hơn khoản chi trả này.

Ra mắt Trục phát triển hợp đồng điện tử Việt Nam

Lễ ra mắt Trục phát triển hợp đồng điện tử
(PLVN) -  Hệ thống Trục phát triển hợp đồng điện tử Việt Nam sẽ đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ các tổ chức chứng thực hợp đồng điện tử trong hoạt động cung cấp dịch vụ, đồng thời cung cấp cổng tra cứu, xác thực hợp đồng điện tử.

Nhiều quan ngại nếu ‘chẻ’ Tổng cục Đường bộ thành hai Cục

Nếu Tổng cục này bị tách thành hai Cục thì sẽ tăng thêm bộ máy và cán bộ lãnh đạo, quản lý
(PLVN) -Tổng cục Đường bộ Việt Nam tới đây sẽ bị “xóa” tên, và dự kiến sẽ tổ chức lại thành hai đơn vị thuộc Bộ GTVT đó là Cục Đường bộ Việt Nam và Cục Đường bộ cao tốc Việt Nam. Cả hai Cục này đều quản lý nhà nước về một chuyên ngành, đó là đường bộ?

Hãng xe Nhật giúp doanh nghiệp trong nước công nghiệp hỗ trợ ô tô

Hãng xe Nhật giúp doanh nghiệp trong nước công nghiệp hỗ trợ ô tô
(PLVN) -Cục Công Nghiệp (Bộ Công Thương) và Toyota Việt Nam (TMV) và vừa ký kết Biên bản ghi nhớ Dự án Hợp tác hỗ trợ doanh nghiệp (DN) trong nước trong lĩnh vực công nghiệp nhằm nâng cao năng lực và tăng cường liên kết giữa DN hỗ trợ trong nước với các nhà lắp ráp ô tô giai đoạn 2022 - 2023.

Dầu khí: Kinh tế mũi nhọn phải 'nhọn' hơn

Công trình dầu khí trên biển của PVN
(PLVN) -  Các hợp đồng dầu khí ngày càng ít đi, sản lượng khai thác dầu khí ngày càng suy giảm đang khiến những người hoạt động trong lĩnh vực Dầu khí Việt Nam “nóng ruột”, muốn sớm sửa đổi Luật Dầu khí để phù hợp với thực tiễn, “hút” được ngày một nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Dự kiến, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) sẽ được Quốc hội thảo luận, cho ý kiến lần đầu vào hôm nay (15/6).

Hôm nay, Tổng cục Thuế livestream hỗ trợ người nộp thuế

Hôm nay, Tổng cục Thuế livestream hỗ trợ người nộp thuế
(PLVN) -Để hỗ trợ cho người nộp thuế sử dụng hóa đơn điện tử được thuận lợi, ngày 15/6/2022, Tổng cục Thuế tổ chức chương trình “Hỗ trợ trực tuyến về Hóa đơn điện tử” giới thiệu những điểm cần lưu ý và giải đáp vướng mắc thường gặp của người nộp thuế trong quá trình đăng ký, sử dụng Hóa đơn điện tử.

Bổ nhiệm Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Tổng cục Thuế

Phó Tổng cục trưởng Vũ Chí Hùng trao quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm cho ông Bùi Việt Hùng (phải).
(PLVN) -Ngày 14/6, Tổng cục Thuế tổ chức hội nghị công bố Quyết định 899/QĐ-TCT về việc tiếp nhận và bổ nhiệm ông Bùi Việt Hùng, Phó Trưởng ban Quản lý thu - Sổ, thẻ thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, giữ chức vụ Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Tổng cục Thuế.

Hoa Kỳ đánh giá cao việc điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Bộ Tài chính Hoa Kỳ vừa ban hành Báo cáo về “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Hoa Kỳ”, trong đó tiếp tục xem xét các đối tác thương mại chính trên cơ sở ba tiêu chí về thặng dư thương mại song phương với Hoa Kỳ, thặng dư cán cân vãng lai và can thiệp thị trường ngoại tệ một chiều, kéo dài.