Có thể tăng giá điện trong tháng 2 năm 2009

Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực, ông Nguyễn Mạnh Thắng cho biết: “Nếu được Chính phủ thông qua, dự kiến, biểu giá mới sẽ được áp dụng ngay tháng 2 và cuối quý I/2009”.

Đề án giá điện đang được Bộ Tài chính thẩm định để báo cáo Chính phủ. Tuy nhiên, hôm qua 13/1, tại buổi lấy ý kiến về đề án này do Bộ Công thương tổ chức, đại diện các Bộ, ngành lo ngại, giá điện đơn phương tăng, thiếu phản biện từ các bên liên quan. 

Quy trình ngược của Bộ Công thương khiến một đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (TLĐLĐVN) lo ngại: “Đề án đã trình lên Chính phủ, vậy những ý kiến trong cuộc họp này có được tiếp thu để điều chỉnh phương án giá điện hay không?”. Trong khi, việc điều chỉnh giá điện từ năm 2009 có hiệu ứng xã hội rộng lớn, tác động đến hàng triệu hộ gia đình, ngành sản xuất, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế năm 2009 dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn.

Người nghèo chịu thiệt

Trước lãnh đạo Bộ Công thương, ông Trần Văn Tư, Ban Chính sách Kinh tế xã hội, TLĐLĐVN lo lắng: “Chúng ta xây dựng nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, nhưng đề án tăng giá chỉ nói giá điện sẽ theo cơ chế thị trường. Còn định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó có bảo vệ người nghèo chưa thấy thể hiện”.
 

Phương án tăng giá điện chưa tính đến tác động đời sống xã hội.

Cũng theo ông Tư, phương án giá điện mới quy định bậc thang đầu tiên được hưởng giá ưu đãi chỉ tính đến 50 kWh đầu tiên (thay vì 100kWh như hiện nay) với lý do “bảo vệ người nghèo, không bao cấp người giàu”. Nhưng thực tế, “quyền lợi của hộ nghèo sẽ bị giảm đi. Trong khi, đề án này vẫn bao cấp cả hộ giàu”.

Ông Tư phân tích: “Nhiều năm nay, việc áp dụng giá điện ưu đãi cho 100kWh đầu được chúng tôi coi là phúc lợi, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước tới người lao động. Nhưng nếu giảm xuống còn 50kWh, phải chăng ngành điện thay Đảng, Nhà nước tính mức phúc lợi mới cho người lao động?”.

Chính phủ đang nỗ lực kích cầu để chống suy giảm kinh tế, việc tăng giá điện ngay năm 2009, theo đại diện Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, là “không phù hợp”. Theo ông Doãn Văn Tỏa, đại diện cơ quan này, có thể tác động của tăng giá điện đến GDP và chỉ số giá tiêu dùng không cao, nhưng “tác động của tăng giá đến cảm nhận xã hội sẽ rất lớn, tạo tâm lý không tốt. Người dân có thể lo ngại việc tăng giá điện sẽ làm kinh tế đi xuống”, ông Tỏa nói.

Tăng giá để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Lo lắng về đề án giá điện mới cũng nhận được sự chia sẻ của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam.
Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó văn phòng hội này, cho rằng: “Đề án tăng giá điện mới chỉ tính đảm bảo lợi ích cho các nhà sản xuất điện, nhưng chưa quan tâm đến đời sống”. Theo ông Sơn, nếu tính về mặt số liệu, mỗi hộ gia đình trung bình mất thêm 15.000 đồng - 20.000 đồng một tháng, hộ dùng nhiều mất khoảng 30.000 đồng một tháng do tăng giá điện, nhưng tác động cụ thể đến chi tiêu từng người dân, toàn xã hội sẽ rất ghê gớm, đề án chưa bao quát hết.
 

'Việc tăng giá điện không phải cố ý bảo vệ nhà sản xuất hay để bù lỗ cho EVN, thực chất là đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia'.

Chưa kể, theo ông Sơn, với phương án giá điện mới “thực chất, người dân phải chịu hai lần tăng giá điện”. Giảm mức tính giá điện ưu đãi xuống còn 50kWh đầu người dân đã phải chịu một lần tăng giá, cộng thêm mức tăng 8 - 10% giá điện mới. “Bộ Công thương nói sẽ có chính sách riêng cho các đối tượng cần hỗ trợ, nhưng chính sách chưa thấy đâu, trước mắt đã thấy thiệt cho người tiêu dùng”, ông Sơn nhấn mạnh.

Theo các bộ, ngành, mỗi khi đề xuất tăng giá điện, ngành điện đều viện dẫn những lý do giá trong nước thấp hơn giá thế giới, giá nhiên liệu đầu vào tăng, cần thêm vốn đầu tư… nhưng lại không nói đến các biện pháp kỹ thuật phải áp dụng để giảm chi phí, giảm tiêu hao điện. Trong khi, giá dầu vốn là căn cứ tính giá thành điện, có thời điểm giảm chỉ còn 30 USD một thùng, (hiện nay dưới ngưỡng 40USD một thùng) nhưng không thấy ngành điện đề cập đến khi tính toán phương án giá mới.

Trước phản biện của các bên liên quan, Thứ trưởng Bộ Công thương, ông Đỗ Hữu Hào giải thích: “Việc tăng giá điện không phải cố ý bảo vệ nhà sản xuất hay để bù lỗ cho EVN, thực chất là đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia”.

Cũng theo ông Hào, năm 2009, chủ trương tăng giá điện không với mục đích để thu mà chủ yếu từng bước điều chỉnh giá điện theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, vị Thứ trưởng này cũng thừa nhận: “Về mặt tâm lý, việc tăng giá điện lúc đầu có thể gây sốc, buộc người dân sẽ phải thích nghi dần”.

Nguồn: Báo Đất Việt