Cổ phiếu bị hủy niêm yết- Mối quan tâm của nhà đầu tư
Việc cổ phiếu của Công ty cổ phần Cơ khí và Xây dựng Bình Triệu (mã chứng khoán BTC) sẽ bị hủy niêm yết tại HOSE kể từ 1-7-2009 khiến không ít nhà đầu tư lo lắng. Đây là cổ phiếu đầu tiên bị hủy niêm yết trong tổng số 364 cổ phiếu được niêm yết trên cả 2 sàn. Tuy nhiên, đã tới thời điểm nhà đầu tư cần lưu ý hơn nữa tới hoạt động của các doanh nghiệp bởi việc hủy niêm yết sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới quyền lợi của các nhà đầu tư.
Chỉ là sự cảnh báo
Trước trường hợp của BTC, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và HOSE đều cho rằng đây đơn thuần chỉ là sự cảnh báo và là hoạt động bình thường trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư không nên quá lo lắng. Giám đốc Phòng quản lý và thẩm định niêm yết HOSE Trần Anh Đào cho biết: Theo Nghị định 14 ngày 19-1-2007 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán, có hai trường hợp hủy bỏ niêm yết, đó là hủy niêm yết bắt buộc và tự nguyện.
Hủy niêm yết bắt buộc là trường hợp công ty niêm yết không còn đáp ứng các quy định như ngừng hoặc bị ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh chính từ một năm trở lên; sản xuất kinh doanh bị lỗ 3 năm liên tiếp và tổng số lỗ vượt quá vốn chủ sở hữu trong báo cáo tài chính tại thời điểm gần nhất và một số quy định khác. BTC là trường hợp công ty bị bắt buộc hủy niêm yết, tuy nhiên, không phải là do công ty bị lỗ 3 năm liên tục (vì năm 2009 BTC vẫn có lãi) và cũng không phải mức lỗ của BTC vượt quá vốn chủ sở hữu hay công ty ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh trên 12 tháng. Việc hủy niêm yết của cổ phiếu này, theo HOSE, là theo quy định tại điểm h, khoản 1 Điều 14 của Nghị định 14, đơn vị kiểm toán từ chối cho ý kiến đối với báo cáo tài chính năm gần nhất của tổ chức niêm yết. Công ty kiểm toán Báo cáo tài chính năm 2008 của BTC là Công ty Kiểm toán Mỹ (AA) đã từ chối cho ý kiến đối với báo cáo tài chính năm 2008 BTC. Trước đó, BTC cũng đã từng bị HOSE đưa vào diện bị kiểm soát từ năm 2005 (nay là cảnh báo) do kết quả kinh doanh phát sinh lỗ.
Cũng theo bà Đào, trường hợp của BTC, theo luật, khi có ý kiến từ chối từ kiểm toán, HOSE sẽ hủy niêm yết ngay, nhưng do lượng cổ đông của BTC khá nhiều (gần 2.000 cổ đông), nên HOSE cho phép BTC được giao dịch hạn chế vào 15 phút cuối của phiên. Trước đó, để bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, trước khi chính thức hủy niêm yết bắt buộc công ty nào, HOSE cảnh báo về tình hình “sức khoẻ” của công ty đó. Cổ đông vẫn có đầy đủ các quyền lợi tại công ty cổ phần, được chia cổ tức khi công ty làm ăn có lãi, được quyền hoạt động như một công ty đại chúng dưới sự kiểm soát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Thận trọng trước mỗi quyết định
Theo lãnh đạo HOSE, tất cả cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE đều có lượng cổ đông khá lớn nên HOSE phải xem xét kỹ trước khi quyết định để bảo vệ quyền lợi cho họ. Tuỳ từng trường hợp cụ thể, HOSE sẽ trình Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xem xét và quyết định, sau đó mới công bố rộng rãi đến công chúng. Sau BTC, nhà đầu tư cũng lo lắng đối với một số trường hợp khác như Bông Bạch Tuyết hay Tribeco, bởi đã bị cảnh báo nhiều lần. HOSE cho biết, trường hợp của Bông Bạch Tuyết (BBT) nếu chiểu theo điều 14, Nghị định 14 thì vẫn chưa rơi vào trường hợp bị hủy niêm yết bắt buộc. Bởi theo quy định này, BBT thua lỗ 3 năm liên tục, nhưng tổng mức lỗ 3 năm chưa vượt quá vốn chủ sở hữu. Trường hợp này chỉ bị đưa vào dạng cảnh báo. Còn trường hợp của Tribeco (TRI), mặc dù mức lỗ của Tribeco năm 2008 vượt quá vốn chủ sở hữu nhưng nếu công ty phát hành cổ phiếu tăng vốn thì mức lỗ này thấp hơn vốn chủ sở hữu. Mặt khác, Tribeco vẫn không nằm trong trường hợp bị thua lỗ 3 năm liên tục nên chỉ bị đưa vào dạng cảnh báo.
Điều đáng chú ý là các cổ phiếu bị hủy niêm yết có thể được niêm yết trở lại sau 12 tháng nếu đáp ứng các điều kiện như hoạt động lãi 2 năm liên tục, có vốn điều lệ đáp ứng quy định của HOSE cũng như HASTC… Bởi vậy, sự quan tâm của nhà đầu tư đối với cổ phiếu bị hủy niêm yết là cần thiết nhưng chỉ nên coi đây là một thông tin để quyết định đầu tư, chưa đến mức phải lo lắng thái quá.
Hồng Thanh