Có một nhà báo Hồ Chí Minh

(PLVN) - Từ một cây bút nghiệp dư, để phục vụ sự nghiệp cách mạng, Hồ Chí Minh đã trở thành nhà báo chuyên nghiệp. Vừa có vai trò sáng lập nhiều tờ báo, Người lại là cộng tác viên và bạn đọc thân thiết để kịp thời cổ vũ, điều chỉnh các tờ báo cho phù hợp với nội dung và hình thức tuyên truyền. 
Có một nhà báo Hồ Chí Minh ảnh 1
Nhà báo Hồ Chí Minh (ảnh tư liệu)

Tiếng vang trong làng báo 

Hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh nhận thấy báo chí là vũ khí tuyên truyền có sức mạnh quan trọng. Vì thế, khi hoạt động ở Pháp ngay sau khi gửi bản yêu sách 8 điểm đến Hội nghị Versailles (1919), Nguyễn Ái Quốc đã tìm đến Tòa báo Dân chúng (Le Populaire). Tại đây, Jean Longuet – cháu ngoại Karl Marx – Chủ nhiệm Báo Dân chúng đã khuyến khích người thanh niên yêu nước viết bài. Theo ông, những bài viết này khi được đăng sẽ làm cho nhân dân Pháp hiểu rõ sự bất công xảy ra ở Việt Nam.

Trong cuốn sách “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch”, tác giả Trần Dân Tiên chia sẻ: Lúc này, Nguyễn Ái Quốc không đủ vốn tiếng Pháp để viết báo, mà phải nhờ Luật sư Phan Văn Trường viết thay. Luật sư họ Phan viết giỏi tiếng Pháp nhưng ông lại không muốn ký tên, vì thế, tên các bài báo là Nguyễn Ái Quốc. Nhưng ông Phan Văn Trường lại không viết tất cả những điều Nguyễn Ái Quốc muốn nói cho nên điều này thúc giục người thanh niên yêu nước phải bắt tay vào việc học làm báo. 

Chính trong thời gian lui tới tờ báo Dân chúng, Nguyễn Ái Quốc quen với Chủ bút tờ Đời sống thợ thuyền (La Vie Ouvrière). Người chủ bút này đề nghị Nguyễn Ái Quốc viết tin tức cho tờ báo của ông ta. Nguyễn Ái Quốc thành thật nói mình còn kém tiếng Pháp. “Điều đó không ngại, có thế nào anh viết thế ấy. Tôi sẽ viết bài của anh trước khi đưa in. Anh không cần viết dài; năm, sáu dòng cũng được”, Chủ bút tờ Đời sống thợ thuyền khích lệ.

Nguyễn Ái Quốc bắt đầu viết với một sự khó khăn. Các bài viết được anh chép làm hai bản, một bản gửi Tòa báo, một bản giữ lại. Khi thấy bài viết đầu tiên của mình được đăng báo, Nguyễn Ái Quốc đã đọc lại bài đã in, so sánh với bản thảo lưu giữ để thấy chỗ viết sai và rút kinh nghiệm. Từ đó, Nguyễn Ái Quốc cứ kiên nhẫn viết và so sánh cho đến khi bớt sai lầm, rồi viết dài được một cột báo, thậm chí dài hơn. Viết dài được rồi thì lại viết ngắn lại. Viết dài đã khó, viết ngắn lại cũng chẳng dễ. Bằng nỗ lực tự thân, Nguyễn Ái Quốc đã thành công và đặt chân vào làng báo chí của Pháp từ đó. Những chuyên luận sắc sảo ký tên Nguyễn Ái Quốc trên Báo Nhân đạo (L’Humanité) - Cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Pháp gây tiếng vang không kém bản Yêu sách 8 điểm đã gửi đến Hội nghị Versailles. 

Những năm sau này, Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh còn tổ chức ra các tờ báo Thanh niên, Thân ái, Sự thật, Nhân dân… Các tờ báo luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của Người. 

Cộng tác viên tích cực 

Không chỉ tổ chức để ra báo, Hồ Chí Minh còn là bạn đọc tích cực của các tờ báo để có những góp ý kịp thời, giúp các báo điều chỉnh những nội dung và hình thức chưa phù hợp. Giáo sư Sử học Văn Tân sinh thời có kể lại, năm 1948, Chính phủ ta tổ chức phong tướng đợt đầu tiên. Để giới thiệu các vị tướng ấy, trên Báo C.Q vừa đăng ảnh vừa có bản tóm tắt tiểu sử, đi kèm là chân dung minh họa do họa sĩ T.T vẽ. 

Giáo sư Văn Tân kể: “Xem xong bức vẽ trên báo, Bác hỏi một số anh em trong cơ quan chúng tôi: - Đây là ai vậy, các chú?

Một đồng chí trả lời: - Dạ thưa Bác, anh H đấy ạ!

- Nhưng vẽ thế này để làm gì? Bác tỏ thái độ không hài lòng. Người nói tiếp: Đối với dân, khi xem bức vẽ này họ có ấn tượng về ông tướng ra sao? Tướng lĩnh như vậy thì còn gì là oai phong nữa?”.

Lúc đó mọi người mới hiểu ra ý của Bác là: Trong hoàn cảnh khó khăn về phương tiện ấn loát, mình đã cố gắng hết sức để khắc phục, nhưng nếu kết quả công việc chưa đạt đến yêu cầu cần thiết thì đừng nên câu nệ, gò ép, dẫn đến phản tác dụng. 

Dù rất bận, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn quan tâm đến nhiều chi tiết của tờ báo để góp ý kiến cho Ban Biên tập và còn là cộng tác viên tích cực của Báo Cứu quốc, trong đó có nhiều bài thơ bằng chữ Hán và chữ Việt. 

Có một nhà báo Hồ Chí Minh ảnh 2
Chủ tịch Hồ Chí Minh và đồng chí Trường Chinh – một cây bút xuất sắc của báo chí cách mạng Việt Nam  (ảnh tư liệu) 

Báo chí đấu tranh giải phóng văn hóa

Đó là nội dung được Báo Tri Tân ghi lại trong cuộc tiếp xúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh với các nhà báo những ngày Chính phủ lâm thời mới ra mắt quốc dân. Năm giờ chiều ngày 7/9/1945, Ban quản trị lâm thời đoàn Văn hóa Bắc Bộ đang họp tại nhà Văn hóa (hội Khai trí Tiến đức cũ) thì có tin điện thoại của Bộ Ngoại giao cho biết rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh muốn hội đàm với đại biểu Đoàn Văn hóa khoảng 19 giờ.

Ba nhà báo Trương Tửu, Thượng Sỹ, Nguyễn Đức Quỳnh do ông Nguyễn Hữu Đang hướng dẫn, lên Bắc Bộ phủ nơi Hồ Chủ tịch làm việc. Sau mấy lời giới thiệu của ông Nguyễn Hữu Đang, nhà báo Trương Tửu nhân danh Chủ tịch Uỷ ban Văn hóa lâm thời Bắc Bộ Việt Nam, chào mừng Cụ Hồ, tán thành cuộc cách mạng dân chủ vừa đắc thắng và đặt lòng tín nhiệm vào tài năng sáng suốt của cụ trong công việc lãnh đạo dân tộc đường giải phóng.

Lời nói thủng thẳng và rành rọt, Cụ Hồ cảm ơn anh em trong giới văn hóa:

- Theo ý riêng của tôi, lời Cụ Hồ nói, trong sự giải phóng dân tộc và kiến thiết một nước Việt Nam mới, nhiệm vụ của các ngài trong giới văn hóa cũng rất là nặng nề quan trọng. Dân tộc chúng ta đã bước sang một giai đoạn mới tất nhiên phải có một chính thể mới và một văn hóa mới. Khi chúng ta còn bị nô lệ thì văn hóa của chúng ta cũng mang nặng những dấu tích nô lệ. Bây giờ độc lập, văn hóa cũng phải có những dấu tích độc lập. Phải độc lập trước đã rồi văn hóa mới phát triển được. Dân tộc còn bị áp chế, hàng triệu đồng bào chúng ta vẫn còn chết đói đầy đường thì các ngài có thể ngồi trong tháp ngà mà sáng tác được không? Tôi mong rằng các ngài trong giới văn hóa nhận thấy rõ nhiệm vụ của các ngài trong lúc này là: Củng cố nền độc lập của Việt Nam, sửa soạn cho đất nước một văn hóa mới và phải làm thế nào cho văn hóa Việt Nam sẽ chiếm được một địa vị trong nền văn hóa thế giới.

- Thưa cụ, nhà báo Trương Tửu đáp lại, toàn thể anh em trong giới văn hóa chúng tôi, bao lâu nay vẫn sống trong sự áp bức ngột ngạt của chính sách thực dân. Tuy vậy, dù cường quyền áp bức đến bực nào, anh em chúng tôi cũng vẫn cố gắng vươn đến một ánh sáng, vươn đến độc lập và tự do. Ngày nay sự giải phóng của dân tộc đã thực hiện một phần rất lớn. Các ánh sáng tự do cần thiết cho sự phát triển của văn hóa mà chúng tôi hằng khao khát đã nhờ sự giải phóng ấy mà bắt đầu tưng bừng, cho nên đối với chúng tôi, tranh đấu cho nền độc lập của nước nhà trong lúc này cũng tức là tranh đấu cho sự giải phóng của nền văn hóa Việt Nam.

Hồ Chủ tịch gật đầu tỏ ý bằng lòng:

- Bổn phận của các ngài là lãnh đạo tư tưởng của quốc dân, tranh đấu cho nền độc lập và kiến thiết một nền văn hóa mới. Cái văn hóa mới này cần phải có tính cách khoa học, tính cách đại chúng thì mới thuận với trào lưu tiến hóa của tư tưởng hiện đại.

Trong cuộc làm việc hôm đó, Chủ bút tuần báo Văn Mới, nhà báo Trương Tửu liền tường trình đại cương công việc của đoàn Văn hóa Bắc Bộ Việt Nam đang tiến hành: Một là, tổ chức cuộc trưng bày văn hóa. Hai là, dự thảo một chương trình của tuần lễ văn hóa. Ba là, vận động đại hội nghị “toàn quốc” văn hóa.

Nghe nói tiếng “toàn quốc”, Cụ Hồ gật đầu: “Đại hội nghị toàn quốc văn hóa… phải, phải làm thế mới được. Từ trước đến giờ, chính sách thực dân Pháp đã chia rẽ chúng ta nhiều lắm rồi. Tôi mong rằng các ngài cố gắng làm được như thế, tổ chức mau chóng cuộc đại hội nghị văn hóa toàn quốc, gây được mối liên lạc mật thiết của quốc dân và văn hóa. Chính phủ sẽ giúp đỡ các ngài những phương tiện để thực hành công việc đó”.

Công việc đã kéo dài hơn một tiếng đồng hồ. Ông Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ mở cửa phòng bước vào, rút đồng hồ ở túi ra ghé tai Cụ Hồ thì thầm… Đoán rằng Hồ Chủ tịch sắp phải tiếp đoàn đại biểu của giới khác, 3 nhà báo vội đứng dậy. Ông Trương Tửu thay mặt anh em trong đoàn Văn hóa cảm ơn một lần nữa rồi cáo từ.

Kiều Mai Sơn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH 'đốc' tiến độ triển khai Nghị quyết 68

Hà Nội hỗ trợ người lao động và sử dụng lao động gặp khó khăn do ảnh hưởng bởi COVID-19 theo Nghị quyết 68. Ảnh: danvan.vn
(PLVN) - 26 địa phương đang áp dụng việc giãn cách thuộc nhóm thực hiện tốt chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 68. Đặc biệt, chính sách hỗ trợ lao động tự do - đối tượng vốn bị tác động sớm nhất, bị ảnh hưởng sâu và nặng nề nhất - đang được triển khai hiệu quả nhất. 

Bắc Giang hỗ trợ người lao động chịu ảnh hưởng do dịch COVID-19

Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Giang trao quà hỗ trợ cho người lao động gặp khó khăn do dịch COVID-19.
(PLVN) - Theo số liệu thống kê từ Liên đoàn lao động tỉnh Bắc Giang, đợt dịch vừa qua đã khiến gần hàng trăm doanh nghiệp của Bắc Giang rơi vào khó khăn với gần 228 nghìn người mất việc, trong số đó, hơn 4,5 nghìn trường hợp thuộc diện F0 và 25,4 nghìn trường hợp thuộc diện F1.

Khi cả gia đình cùng đi chống dịch

Các cán bộ chiến sĩ công an Hải Dương làm nhiệm vụ tại chốt kiểm dịch.

(PLVN) -  Sau 47 ngày liên tục không có ca nhiễm COVID-19 trong cộng đồng, từ ngày 27/7 đến nay, Hải Dương lại bắt đầu chuỗi ngày gồng mình chống dịch. Là một trong những lực lượng chủ chốt, 100% Công an tỉnh Hải Dương đã được huy động, tập trung thực hiện nhiệm vụ tuyến đầu phòng chống dịch. Trong đó, đã có nhiều gia đình cán bộ công an cả 2 vợ chồng đều lên đường làm nhiệm vụ chống dịch.

Viện NCKH&ƯD, Trường ĐHSP Hà Nội 2: Hướng đến phục vụ sự phát triển kinh tế địa phương, vùng miền

Viện NCKH&ƯD, Trường ĐHSP Hà Nội 2: Hướng đến phục vụ sự phát triển kinh tế địa phương, vùng miền
(PLVN) - Đó là một trong những định hướng mà Viện Nghiên cứu Khoa học & Ứng dụng (Viện NCKH&ƯD), Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đang hướng đến nhằm phục vụ cộng đồng trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0. Để hiểu hơn về mô hình phát triển này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ La Việt Hồng - Viện trưởng Viện NCKH&ƯD.

Chập điện gây cháy nhà, 4 người mắc kẹt

Cảnh sát dùng mặt nạ dưỡng khí đưa nạn nhân ra ngoài.
(PLVN) - Phát hiện 4 người đang bị mắc kẹt, lực lượng cứu nạn đã nhường mặt nạ chống độc đưa xuống nơi an toàn. Nguyên nhân vụ hoả hoạn được cho là do chập điện từ chiếc quạt gia chủ để dưới tầng 1.

Hải Phòng: Thành lập thêm chốt đường bộ tại chốt Cầu Nghìn

Ảnh minh họa
(PLVN) -  UBND TP Hải Phòng vừa ban hành Quyết định 2161/QĐ-UBND thành lập Chốt phụ kiểm soát dịch bệnh COVID-19 liên ngành tại Khu vực cầu Nghìn – Quốc lộ 10, huyện Vĩnh Bảo (cạnh Trạm Đăng kiểm xe cơ giới 1504D, xã Hưng Nhân, huyện Vĩnh Bảo) nhằm kiểm soát lượng phương tiện vào TP bằng đường bộ.

'Chặn đứng' COVID-19 nhờ 'vũ khí' sáng tạo

'Chặn đứng' COVID-19 nhờ 'vũ khí' sáng tạo
(PLVN) - Nhiều tỉnh thành đã có những mô hình phòng dịch hiệu quả như lập chốt kiểm soát "vùng xanh"; mô hình “giường giấy”; nhân viên tự động nhắc nhở biện pháp phòng, chống dịch COVID-19...

Nỗ lực "giữ chân" người lao động ở lại nơi tâm dịch

Những phần quà kịp thời giúp người lao động xa quê cảm thấy an lòng cũng như giảm bớt khó khăn hàng ngày.
(PLVN) -  Để người lao động yên tâm ở lại vùng tâm dịch, không rời khỏi nơi tạm trú để về quê, góp phần phòng, chống dịch hiệu quả, các cấp công đoàn, chính quyền địa phương và doanh nghiệp tại Đồng Nai đã có nhiều hoạt động hỗ trợ cấp kỳ đối với người lao động ở khu vực phong tỏa, bị mất việc làm do dịch COVID-19.

Mưa dông gây thiệt hại 3,7 tỷ đồng tại Lào Cai

Mưa dông gây thiệt hại 3,7 tỷ đồng tại Lào Cai
(PLVN) - Tính đến hết ngày 4/8, Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các huyện Si Ma Cai và Mường Khương (tỉnh Lào Cai) đã huy động lực lượng tại chỗ giúp đỡ người dân khắc phục thiệt hại do trận mưa dông chiều tối 3/8 gây ra.