Cơ hội nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân
Chính phủ vừa phê duyệt đề án nâng cấp, xây dựng mới các hồ nước ngọt và hệ thống thủy lợi trên các đảo đông dân cư, có vị trí quan trọng đến năm 2015, trong đó có đảo Cát Hải, Cát Bà, Bạch Long Vĩ của thành phố Hải Phòng. Đây là thuận lợi mới trong việc giải quyết vấn đề tồn tại lâu nay về khan hiếm nước ngọt, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân trên các đảo lớn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế.
Nhu cầu lớn, bức thiết
Huyện Cát Hải có hai đảo lớn là Cát Hải và Cát Bà với tổng số gần 3 vạn người. Bên cạnh nước sinh hoạt cho người dân trên đảo, nhu cầu nước ngọt phục vụ sản xuất ngày càng tăng cao, nhất là hiện nay Cát Hải đang hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm hậu cần nghề cá, trọng điểm du lịch của thành phố và khu vực. Thực tế, nguồn nước trên hai đảo hiện phụ thuộc vào nguồn cung hạn chế từ các nhà máy nước của Công ty Cấp nước Hải Phòng nước ngọt và giếng. Khu vực Cát Bà với hàng trăm khách sạn, nhà hàng cần hàng nghìn m3 nước ngọt/ngày đêm. Trong khi khả năng cấp nước sinh hoạt hiện chỉ đạt khoảng 1.300 m3/ngày đêm. Theo nhiều người dân ở thôn Bến, xã Trân Châu, nguồn nước ngọt của khu vực này phụ thuộc nhiều vào nguồn cung cấp của giếng Thuồng Luồng, vì vậy, nhiều hộ dân chủ động xây bể hứng nước mưa hoặc giếng khoan để có nước sử dụng. Lãnh đạo huyện Cát Hải cho biết: “Địa phương chưa có hệ thống cung cấp nước quy mô, đáp ứng nhu cầu phát triển huyện đảo trước mắt và lâu dài. Nguồn nước ngọt ở đây hiện vẫn phụ thuộc vào 9 giếng khoan tại xã Trân Châu, thị trấn Cát Bà và trạm xử lý nước sạch công suất 1000m3/ngày đêm cũng ở thị trấn Cát Bà.
Huy động các nguồn lực
Mùa khô trên đảo Bạch Long Vĩ, nước ngọt khan hiếm, nguồn chủ yếu trông vào 2 giếng khoan lớn (công suất 10m3/giờ). Giá nước ngọt đắt, 200.000đ/thùng phuy. Bình thường, lượng nước ngọt đủ phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân nơi đây. Thế nhưng nước ngọt sẽ khan hiếm khi lưu lượng tàu cá vào quá đông. Chủ tịch UBND huyện Bạch Long Vĩ Cao Xuân Liên cho biết: “Theo quy hoạch phát triển Bạch Long Vĩ đến năm 2015, dân số huyện đảo này khoảng 1.500 người. Tuy nhiên, lúc cao điểm, có khoảng 7.000 ngư dân vào đây tránh bão, nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu…, tạo sức ép rất lớn trong việc bảo đảm nhu cầu nước sinh hoạt”. Dự án khai thác nước ngầm với những mũi khoan sâu tới 250m đang triển khai, tuy nhiên, hiệu quả chưa được khẳng định. Với huyện đảo, để bảo đảm nước ngọt, tốt nhất là có dự án xử lý nước biển thành nước ngọt.
Một số dự án chưa phát huy hiệu quả
Với huyện đảo Cát Hải, từ nhiều năm trước, nhu cầu nước ngọt luôn là mối quan tâm hàng đầu của người dân và khách du lịch. Năm 2007, HĐND huyện có nghị quyết chuyên đề về vấn đề này, trong đó xác định cần những dự án cấp nước ngọt. Song đến nay chưa có dự án nào được triển khai. Trưởng phòng nông nghiệp và PTNT huyện Nguyễn Đình Khượng cho biết: “Nhu cầu tiêu thụ nước ngọt hằng năm của địa phương gần 500.000 nghìn m3. Với nguồn cung hiện có, nhiều năm qua, Cát Hải luôn trong tình trạng thiếu nước phục vụ sản xuất kinh doanh và sinh hoạt, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển du lịch, dịch vụ và sản xuất nông nghiệp”.
Tuy nhiên nguồn nước ngọt trên đảo thường xuyên bị nhiễm mặn do nước biển xâm thực vì vậy, hiệu quả các dự án xây dựng trạm xử lý nước, lọc nước bị hạn chế. Việc thực hiện ý tưởng cải thiện nguồn nước cũng không dễ. Tại đảo Bạch Long Vĩ, có thiết bị lọc nước biển nằm phơi mưa nắng, bị han gỉ. Dự án lọc nước biển thành nước ngọt của Trung tâm Dịch vụ hậu cần nghề cá, theo thiết kế, cho phép lọc từ nước biển lấy tại cầu tàu Bạch Long Vĩ (độ muối khoảng 32.000 PPm) ra nước ngọt tinh khiết có thể uống ngay, công suất lọc liên tục 12m3 nước ngọt/giờ, khi triển khai thu hút sự quan tâm đặc biệt của quân và dân đảo này. Thế nhưng, đến nay công trình vẫn chưa hoạt động, thiết bị này vẫn “đắp chiếu” để đấy.
Chính vì vậy, đề án tạo nguồn nước ngọt cho các đảo có đông dân cư trong cả nước nói chung, Hải Phòng nói riêng của Chính phủ đem đến tin vui cho chính quyền, người dân hai huyện đảo Cát Hải và Bạch Long Vĩ. Đây là thời cơ để các địa phương huy động mọi nguồn lực, xây dựng và tạo nguồn nước ngọt phục vụ phát triển sản xuất, góp phần đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân huyện đảo. Phó chủ tịch UBND huyện Cát Hải Bùi Trung Nghĩa cho biết: “Huyện sẽ tận dụng tối đa thuận lợi mới này, tham mưu với thành phố lập dự án trên địa bàn. Trước mắt, năm 2009, đề nghị xây dựng hồ chứa nước ngọt ở xã Xuân Đám phục vụ tưới tiêu 100 ha đất trồng trọt và nhu cầu sinh hoạt của khoảng 1 vạn dân, trong đó có thị trấn Cát Bà. Đồng thời xây dựng hồ chứa nước ở xã Phù Long phục vụ 3 nghìn dân và 30 ha trồng trọt của khu vực lân cận”../.
Văn Lượng