Có cần Luật về chứng cứ và chứng minh?

Trước thực trạng oan sai xảy ra chủ yếu trong quá trình chứng minh vụ án, nhiều chuyên gia pháp lý băn khoăn việc nên chăng xây dựng Luật về chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự để khắc phục những bất cập trên nhằm tăng dân chủ, giảm oan sai.

Trước thực trạng oan sai xảy ra chủ yếu trong quá trình chứng minh vụ án, nhiều chuyên gia pháp lý băn khoăn việc nên chăng xây dựng Luật về chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự để khắc phục những bất cập trên nhằm tăng dân chủ, giảm oan sai.

Có cần Luật về chứng cứ và chứng minh? ảnh 1

Giá trị ngang nhau

Đó là quan điểm của GS, TSKH Đào Trí Úc- một chuyên gia đầu ngành về tố tụng hình sự. Vị giáo sư này cho rằng, đổi mới tố tụng hình sự cần được thực hiện theo hướng từ bỏ quy định về việc công nhận giá trị chứng minh của chứng cứ, đồng thời triệt để thực hiện nguyên tắc “mọi chứng cứ đều có giá trị ngang nhau”, bất kể chúng có được đưa vào hồ sơ "một cách chính thức" hay không.
Theo đó, bị can, bị cáo, người bào chữa được quyền tìm kiếm chứng cứ bằng bất cứ phương thức hợp pháp nào; chứng cứ và chứng minh chỉ có giá trị sau khi được trình ra và lập luận tại phiên tòa. Điều đó có nghĩa là phải song song thừa nhận những chứng cứ có trong hồ sơ và ngoài hồ sơ vụ án.
“Xét hỏi và tranh luận tại phiên tòa cần phải đảm bảo sự bình đẳng của các bên và khả năng của các bên trong việc trình bày quan điểm, chứng cứ của mình”, GS Đào Trí Úc nhấn mạnh.
Luật về chứng cứ - nên hay không?
Tại Hội nghị khảo sát thực tiễn thi hành BLTTHS 2003 do VKSNDTC tổ chức mới đây, một trong những nội dung quan trọng được nhiều chuyên gia pháp lý quan tâm là vấn đề đánh giá thực tiễn thi hành các quy định về chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự cũng như đánh giá quy định về khái niệm chứng cứ, nguồn chứng cứ, nguyên tắc, thẩm quyền thu thập chứng cứ...

Phó Viện trưởng Thường trực VKSNDTC Hoàng Nghĩa Mai:

Đề nghị bổ sung chủ thể có quyền thu thập chứng cứ

ong hoang mai nghia.jpg

- Để  đáp ứng yêu cầu bảo đảm sự bình đẳng, nâng cao chất lượng tranh tụng và phù hợp với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện đại, đề nghị sửa chế định chứng cứ theo hướng: bổ sung ngoài cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng thì các chủ thể khác cũng có quyền thu thập, sử dụng chứng cứ.

Đồng thời, cần mở rộng hơn các nguồn chứng cứ như băng ghi âm, ghi hình, đĩa điện tử và các phương tiện khác có khả năng ghi lại dấu vết tội phạm.

TS. Lê Hữu Thể, Phó Viện trưởng VKSNDTC- cho biết, qua 8 năm thi hành, chế định về chứng cứ trong BLTTHS 2003 đã bộc lộ những hạn chế nhất định, không theo kịp yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.

Bởi vậy, trong lần sửa đổi BLTTHS tới đây, cần bổ sung nguyên tắc bảo đảm tính công khai, minh bạch, đầy đủ, toàn diện trong việc thu thập, đánh giá chứng cứ; nghiên cứu mở rộng nguồn chứng cứ: ngoài vật chứng, lời khai, biên bản các hoạt động điều tra, xét xử và các đồ vật, tài liệu do cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp, kết luận giám định, cần bổ sung một số loại nguồn chứng cứ mới phù hợp với sự phát triển của khoa học công nghệ…

Báo cáo kết quả khảo sát 8 năm thi hành BLTTHS 2003 của ngành KSND đã ghi nhận ý kiến đề xuất cần phải xây dựng Luật về chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự là vấn đề cần thiết để nâng cao chất lượng xét xử án hình sự, tăng dân chủ, giảm oan sai.

Đề xuất này được nhiều chuyên gia pháp lý trong ngành Kiểm sát đồng tình, vì cho rằng cần thiết phải có luật điều chỉnh riêng về vấn đề chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự mới khắc phục được những “nhược điểm” đã và đang vấp phải trong thực tiễn công tác tố tụng hình sự.  

Đồng quan điểm trên, LS Phạm Thanh Bình (ĐLS Hà Nội) cũng cho rằng, cần thiết phải xây dựng Luật về chứng cứ và chứng minh trong TTHS, đây là vấn đề cấp bách nhằm nâng cao chất lượng xét xử án hình sự, đồng thời nhằm giảm thiểu, đẩy lùi tình trạng oan sai.

Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có quan điểm cho rằng, BLTTHS 2003 đã quy định khá đầy đủ, chặt chẽ, chi tiết về chế định chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự. Bởi vậy chỉ cần thực hiện nghiêm, đúng và đầy đủ các quy định đó sẽ nâng cao chất lượng hoạt động tố tụng hình sự chứ không cần thiết phải xây dựng thêm một đạo luật riêng về chế định này. Vậy có nên xây dựng Luật về chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự hay không, thiết nghĩ vấn đề này cần được cân nhắc thấu đáo.

Trần Nguyên 
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bổ nhiệm Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng trao quyết định bổ nhiệm Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng cho bà Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: TTXVN
(PLVN) - Sáng 1/7, Văn phòng Trung ương Đảng tổ chức công bố quyết định của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác cán bộ dưới hình thức trực tuyến tại 3 điểm cầu Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM.

Giảm tải mật độ, hạn chế lây nhiễm trong khu cách ly

làm thủ tục tiếp nhận công dân vào khu cách ly tại Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô. Ảnh: báo Lao động (chụp tháng 2/2020)
(PLVN) - Những ngày vừa qua, số ca F1 chuyển biến thành F0 tăng nhanh nên TP Hà Nội đã chỉ đạo xét nghiệm toàn bộ số F1 đang cách ly để sàng lọc, rà soát mà không cần chờ đủ thời gian 7 ngày theo quy định. Qua xét nghiệm đã xác định thêm 27 ca bệnh chuyển từ F1 thành F0.

Những nữ Công an tỉnh Phú Thọ nhiệt huyết trong công việc

Chiến sỹ Cảnh sát nhập dữ liệu thông tin của người dân.
(PLVN) - Trong bất kể lĩnh vực công tác nào, thì những “bông hồng thép”- nữ cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an Phú Thọ đều luôn nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân.