CIA “chảy máu chất xám” sau vụ 11/9 (Kỳ 3)

[links()]Kỳ 3: Mất những kinh nghiệm quý báu

Bên ngoài thế giới tình báo, các công ty tư nhân đã tìm được nhiều lý do để thu hút những nhân vật sáng giá của CIA trong kỷ nguyên hậu 11/9. Nhiều cựu quan chức hiện nay đang lãnh đạo các công ty đa quốc gia về an ninh.

Giám đốc CIA Leon Panetta.

Trong số đó có Robert Dannenberg, một cựu lãnh đạo của CIA, đã bỏ CIA để phụ trách giải quyết các vụ việc an ninh quốc tế của BP và hiện đang là giám đốc an ninh toàn cầu cho Goldman Sachs. Trong khi đó, Mel Gamble, một chuyên gia 40 năm trong nghề của CIA về hưu năm 2008, đã không chắc chắn về những gì ông muốn làm. Ông đã nghỉ hưu khi là giám đốc tuyển dụng cho Cơ quan Bí mật Quốc gia, sau khi làm các công việc như sĩ quan chiến lược và trạm trưởng ở Africa. Trước đây, trong những năm 1990, có một “quy tắc bất thành văn”, Gamble nhớ lại: “Bạn sẽ về hưu và rời xa công việc. Về trồng hoa tu-líp hoặc nuôi chó”. Tuy nhiên, một số quan chức CIA khác lại cho hay, lương hưu của họ không đủ và họ không muốn ở lại làm việc tại cơ quan này trong vai trò là “người hướng dẫn hoặc làm đặc vụ”, Gamble nói. Cuối cùng, Gamble cũng tham gia một vị trí tại Electronic Warfare Associates, một nhà thầu quốc phòng có trụ sở tại Herndon.

Tại CIA, một số người nói rằng làn sóng bỏ nhà nước ra “làm ngoài” đã dẫn đến một cảm giác khó chịu. Năm 2009, một điệp viên hai mang tự sát tại một căn cứ của CIA tại Afghanistan khiến 7 nhân viên của cơ quan này thiệt mạng, nhiều cựu quan chức nhắc nhở rằng thảm kịch này có thể ngăn chặn được nếu CIA giữ lại đội ngũ nhân sự cấp cao hơn ở căn cứ này. Một số quan chức đặt ra câu hỏi vì sao CIA lại giao một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu ở đây cho một sĩ quan chưa từng làm việc tại một khu vực có chiến tranh. Trong khi đó, một số cựu quan chức khác thì gia tăng mối lo ngại về việc thông tin tình báo được sử dụng như thế nào trong lĩnh vực này.

“Mánh khóe làm việc từng phát triển qua nhiều năm nay đã lỗi thời rồi”, một quan chức tình báo cao cấp vừa về hưu nói. “Bây giờ đó là vấn đề tiến bộ quân sự, mà bạn không mất thời gian để kiểm chứng và rà soát các nguồn tin… Tất cả dường như chùng xuống. Điều đó cho thấy không có nhiều người có kinh nghiệm trong lĩnh vực này”. Chỉ một năm trước khi vụ đánh bom tự sát nói trên xảy ra, CIA đã lập một chương trình mới để giảm thiểu những thiệt hại xảy ra. Chương trình này yêu cầu các sĩ quan đào tạo những người kế nhiệm họ hoặc tham gia vào các buổi nói chuyện chuyên đề về sự nghiệp của mình. Một số quan chức thậm chí còn viết các cuốn sổ tay mô tả chuyên môn nghiệp vụ của họ. Mặc dù vậy, đôi khi việc “chuyển giao kiến thức” không thể đủ được.

Năm 2010, sau khi CIA “mất” Michael Sulick, người đứng đầu cơ quan mật, vì ông này về hưu, CIA đã không chọn người thay thế Sulick từ đội ngũ hiện có của mình trong đơn vị này. Thay vào đó, CIA lại chọn John D.Bennett, một điệp viên CIA từng làm việc tại Pakistan trong cương vị trạm trưởng và đã về hưu chỉ 2 tháng trước đó.

Về hưu, vẫn trở lại làm việc

Quay trở lại năm 1989, CIA đã thiết lập một chương trình hưu trí để giúp các cựu nhân viên thích nghi với cuộc sống bên ngoài cơ quan. Chương trình này, hiện kéo dài 3 tháng, truyền tải cho các quan chức của CIA những kỹ năng quản lý lợi ích và tài chính của họ. Nhưng trong thời gian này, chương trình cũng cho phép hoạt động như một không gian tuyển dụng.

Khi chương trình hưu trí bắt đầu được thực hiện, gần 20 công ty đã tới nói chuyện với các “lớp học” này về các cơ hội làm việc bên ngoài CIA. Bây giờ, khoảng từ 40 đến 50 công ty tranh nhau dự hội chợ việc làm do CIA tài trợ được tổ chức mỗi năm 10 lần tại trung tâm hưu trí cuả CIA tại Reston. Các nhà thầu chính, trong đó gồm SAIC, Booz Allen Hamilton và CACI, là những đơn vị tham gia thường xuyên vào các hội chợ này. Tại đây, các nhân viên CIA sắp về hưu có các cuộc gặp gỡ và trao đổi với các nhà thầu. Cuộc nói chuyện này được mô tả như một bài kiểm tra để xem điệp viên CIA biết ai trong thế giới tình báo.

Trong CIA, Giám đốc Leon Panetta đã có công làm chậm lại quá trình “chảy máu chất xám”. Nhưng năm nay ông đã phải chứng kiến 3 lãnh đạo cao cấp của mình rời khỏi cơ quan. Nhìn chung, những người này đã có hàng chục năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực tình báo. Một cựu quan chức CIA nói rằng, thật là tiếc nuối khi chứng kiến nhiều người đang ở thời điểm nhiều kinh nghiệm nhất phải rời khỏi cơ quan lúc độ tuổi mới khoảng 52 hay 53. Theo ông này, CIA sẽ cố gắng thực hiện các biện pháp mạnh mẽ hơn để khuyến khích các chuyên gia ở lại làm việc.

Bob Wallace, cựu điệp viên CIA hiện đang làm việc cho Artemus Consulting Group tại Herndon, cho rằng việc các chuyên gia tình báo rời bỏ CIA ra “làm ngoài” phản ánh thêm sự hấp dẫn của những khoản lương cao ngoài chính phủ. Tuy nhiên, cũng theo Bob Wallace, một số cựu chuyên gia tình báo vừa mới được thăng chức cũng rời bỏ cơ quan ra đi vì một lý do “bình thường” hơn: Quan liêu. “Mọi người mệt mỏi với các cuộc họp”, Wallace nói. “Cuối cùng, họ quyết định muốn “nhảy” sang lĩnh vực tư nhân để có thể trở lại đường phố - làm những việc mà họ yêu thích”.

(Hết)

Thủy Thu (theo Washington Post)