Chuyện thời du học (Kỳ 5): Ở xứ sở của “vựa” xe đạp cuốc và quạt tai voi

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước, sau đúng 16 ngày đêm kể từ lúc lên tầu ở ga Hàng Cỏ (Hà Nội), vừa đi vừa nghỉ, nhóm chúng tôi đến vùng đất hoàn toàn châu Âu của Liên Xô. Đến một trong các thành phố văn minh, hiện đại nhất của Liên Xô lúc ấy: Thủ đô Kiev của xứ Ucraina. Bắt đầu một cuộc sống sinh viên xa nhà 6 năm đằng đẵng…
Chiếc xe đạp “cuốc” nhãn hiệu Sputnik (với lô-gô hình con nhạn của nhà máy xe đạp Khacov), “đặc sản” một thời của Kharcov và niềm mơ ước của bao người Việt du học. Chiếc xe đạp “cuốc” nhãn hiệu Sputnik (với lô-gô hình con nhạn của nhà máy xe đạp Khacov), “đặc sản” một thời của Kharcov và niềm mơ ước của bao người Việt du học.

Tháng 8 năm 1974.

Sau khi đã học xong năm dự bị Đại học ở thủ đô Kiev của xứ Ucraina, tôi chuyển xuống Kharcov, thành phố lớn thứ 2 của Ucraina. Vào Đại học xây dựng Kharcov học năm thứ nhất.

Kharcov là một thành phố lớn, trung tâm công nghiệp hàng đầu (cả công nghiệp nặng, công nghiệp quốc phòng và công nghiệp hàng tiêu dùng không chỉ của Ucraina mà cả Liên Xô khi ấy). Kharcov từng là Thủ đô của Ucraina tới tận năm 1934, sau đó Ucraina mới dời thủ đô về Kiev.

Kharcov tuy không lớn bằng Kiev nhưng cũng đủ rộng, chia rõ ràng các khu phố cũ và khu phố mới. Nhiều công viên lớn, rợp cây xanh. Các nhà máy và khu công nghiệp nằm riêng biệt ở ngoại ô, xa trung tâm thành phố.

Kharcov còn lớn và quan trọng hơn rất nhiều so với thủ đô của các nước Cộng hòa khác trong Liên bang Xô Viết. Kharcov có tầu điện ngầm (Metro) trong khi nhiều thủ đô của các nước Cộng hòa khác của Liên Xô chưa có.

Về thực phẩm, hàng tiêu dùng thì Ucraina nói chung và Kharcov nói riêng, phong phú hơn hẳn các nước Cộng hòa và các thành phố khác của Nga và cả Liên Xô… (chỉ đứng sau mấy nước Cộng hòa vùng Ban-tich là Latvia, Litva, Estonia)

Một điểm “cộng” nữa cho Kharcov là các cửa hàng, cửa hiệu, phương tiện giao thông công cộng không quá đông, không phải xếp hàng rồng rắn như thủ đô Maxcova hay Leningrad…

Chuyện thời du học (Kỳ 5): Ở xứ sở của “vựa” xe đạp cuốc và quạt tai voi ảnh 1

Chàng thanh niên “Tôi” ngày ấy.

Thời đó kỷ luật “kinh” lắm. Bạn nào học bên ấy thời kỳ ấy chắc vẫn nhớ:

Ra đường phải đi theo tốp 2-3 người. Không được đi lẻ một mình. Cấm xem phim tư bản. Và cả các phim của Nam Tư cũng bị cấm xem. (Nam Tư khi ấy sản xuất khá nhiều phim “bộ lạc da đỏ, cao bồi chăn bò, cưỡi ngựa bắn súng, phi dao găm…)

Chỉ cần đi xem phim Fantomas của Pháp chiếu trong rạp là về đã bị kiểm điểm rồi. Chứ đừng nói đến chuyện “quần loe, tóc dài”. Còn đi nhảy đầm, nếu tán “gái Tây” nữa thì không khác gì đứng “dưới giá treo cổ”. Tội quần loe, tóc dài lại “ôm” gái Tây nhảy đầm mà đến tai cán bộ “Sứ” thì về nước là cái chắc. Dù học có giỏi, điểm có cao bao nhiêu cũng “vứt”! Không có ý nghĩa gì!

Tôi được cái học cũng “tương đối”. Bài vở thi cử đúng hạn, quan hệ với giáo viên nhà trường khá tốt, được nhiều vị “biết mặt, biết tên”… Nhưng phải cái “tội” là người cao ráo, khá “bảnh”, lại để tóc dài như “bác học” Niutơn, nhảy “dẻo” không kém … “da đen châu Phi” nên chị em “Tây” hơi “mết”…

Tôi có không ít bạn gái “da trắng, mắt xanh, tóc vàng”. Có cô ở cùng ký túc xá, nhưng phần lớn là ở trường khác, hoặc ngoại trú. Vì đánh “bạn” với các cô cùng ký túc xá dễ bị lộ lắm. Cán bộ bắt được thì “toi đời”! Thế cho nên mấy anh chàng dạng như tôi sợ các chú cán bộ quản lý lưu học sinh ở Sứ quán lắm. Sợ thật chứ không nói giỡn!

Chuyện thời du học (Kỳ 5): Ở xứ sở của “vựa” xe đạp cuốc và quạt tai voi ảnh 2Cổng trường Đại học Xây dựng Kharcov 2019.

Lần ấy có chú Kh. hay L. gì đấy ở Sứ quán (lâu ngày tôi quên mất tên rồi, anh em thường gọi các chú là “chú trên Sứ”) về kiểm tra, trên danh nghĩa là “thăm” Kharcov và đến trường tôi. Tôi lo lắm. Thôi thì cũng đành! Mái tóc tôi rất dài đang đẹp, nhiều cô bạn “Tây” thích, thì cũng phải “đắng lòng” cắt gọn đi để đến họp.

Trước buổi họp tôi rất lo. Nhưng cũng tự nhủ cái quan trọng nhất là mái tóc đã gọn gàng rồi. Khi đến họp thấy không khí cũng nhẹ nhàng, cũng bớt lo.

Hoá ra anh em xì xào nói là dưới Kharcov nhiều đồ như xe đạp “cuốc” Sport, phích sắt, quạt tai voi, máy khâu cũ… dễ mua nên các chú mua được nhiều nên cũng vui và bớt “hắc xì dầu” hay sao ấy!

À! Đúng rồi. Tất cả các của “quý” đó mà sinh viên Việt Nam từ Liên Xô (và cả từ các nước Đông Âu phải quá cảnh Liên Xô về nước) mang về thì đa số chúng có “quê” ở Kharcov nơi tôi học!

Chuyện thời du học (Kỳ 5): Ở xứ sở của “vựa” xe đạp cuốc và quạt tai voi ảnh 3

Chiếc quạt tai voi Liên Xô là tài sản quý giá một thời.

Từ to như cái xe đạp Sport, nhỏ như cái quạt tai voi, rồi phích sắt lưỡng dụng, cái nồi áp suất, đến cái cối xay thịt quay tay… tất tật đều xuất phát từ “vựa” Kharcov. Các anh em học ở thành phố khác của Liên Xô đều muốn “kết bạn” với những anh em học ở Kharcov.

***

Trong buổi họp, chú cán bộ dặn dò chung chung và cuối cùng chú nói, đại ý: “…Các em sang bên này cần bảo vệ sức khoẻ nhất là việc ăn uống. Cần ăn thêm bơ sữa, pho mát vì những thứ này bổ cho sức khoẻ. Đừng ăn chòn chọt cơm với bắp cải xào, dù có xào với thịt thì cũng không tốt bằng bơ sữa. (tôi thấy điều này chú nói rất đúng).

Và phải trau dồi cho giỏi ngoại ngữ thì mới học tốt được. Tiếng Nga phong phú lắm. Ví dụ riêng từ “cháo” thôi tiếng Nga cũng rất có rất nhiều từ. Sáng nay tôi xuống nhà ăn, thấy cậu sinh viên Liên Xô đứng phía trước gọi “кaшa” (cháo), tôi đứng tiếp sau cậu ấy, tôi nói “eщё” thế là bà phục vụ nhà ăn cũng đưa tôi đĩa cháo. Như vậy là “кaшa” là cháo, mà “eщё” cũng là cháo! Phong phú thế đấy các anh chị à!”

Ôi cha mẹ ôi! Nghe đến đây tôi bấm bụng không dám cười. Nếu cười to mà cán bộ nghe thấy, nhận mặt được rồi vào “sổ đen” có khi bị kỷ luật đuổi về chưa biết chừng (Xin mở ngoặc để bạn nào không biết tiếng Nga: “кaшa” là cháo. Còn “eщё” chỉ là “thêm giống như thế” chứ “eщё” không phải là cháo).

Các bạn nhìn ảnh tôi thời đó thì biết tôi sợ các “chú cán bộ” ấy như thế nào. Ấy thế mà vẫn tóc tai, quần áo, “bộ dạng” ấy, mấy năm sau, khi về nước tôi lại đi “tháp tùng” các lãnh tụ.

Bởi do có nhiều bạn gái là các cô “da trắng, mắt xanh, tóc vàng” mà trình độ tiếng Nga của tôi có thể nói không kém người bản địa. Rất nhiều lần gọi điện thoại về nhà riêng hẹn hò các cô, vì nhiều cô không ở ký túc xá. Nhưng không có nhà, bố mẹ các cô ấy nghe hộ và nhắn lại. Nhưng bố mẹ các cô ấy cũng không nhận ra tôi là người nước ngoài nói tiếng Nga.

Chính bản thân các cô bạn gái Liên Xô của tôi thời ấy đã nhận xét: “Nếu không nhìn thấy mày da vàng, tóc đen mà chỉ nghe qua điện thoại thì không ai nghĩ mày là người nước ngoài nói tiếng Nga”. Khi đó tôi chỉ cười và trả lời: “Nói sõi là nhờ đi chơi nhiều với mấy em đấy”!

Nghe tôi nói thế, các em “Tây” cười ngất, gật đầu lia lịa và miệng thốt lên “Дa! Дa! Дa!” tỏ vẻ tán thưởng.

Nhớ mãi!

Nguyễn Văn Ất
Cùng chuyên mục
Thơ Thiền Việt Nam (Bài 15): Ni sư Diệu Nhân với bài kệ Thị tịch lay động thân tâm

Thơ Thiền Việt Nam (Bài 15): Ni sư Diệu Nhân với bài kệ Thị tịch lay động thân tâm

(PLVN) - Ni sư Diệu Nhân là nữ thiền sư đầu tiên ở thế hệ thứ XVII, là Ni sư hy hữu của dòng Thiền dân tộc Nam phương do Tổ sư Tỳ Ni Đa Lưu Chi sáng lập. Trong sự nghiệp tu hành của mình, Ni sư chỉ lưu lại một bài kệ thị tịch nhưng đủ gây chấn động mãnh liệt nơi nội tâm, thức tỉnh chúng ta trên dòng sinh tử.

Đọc thêm

Cầu Thăng Long và cầu Vũ Hán khác nhau thế nào?

Cầu chính Thăng Long bằng thép vượt sông mùa nước.
(PLVN) - Sau khi loạt bài Chuyện cũ cầu Thăng Long đăng tải trên báo và được các bạn đọc quan tâm, trong số ấy nhiều bạn đọc cũng muốn biết về sự giống hay khác nhau giữa cầu Thăng Long của Việt Nam và cầu Vũ Hán của Trung Quốc vì “nghe nói Trung Quốc khi viện trợ xây dựng cầu Thăng Long họ đã dựa vào mẫu cầu Vũ Hán…”

Người dân Nam Định vui mừng chờ cầu phao Ninh Cường “thay áo”

Người dân Nam Định vui mừng chờ cầu phao Ninh Cường “thay áo”
(PLVN) - Ước mơ cây cầu cứng vượt sông Ninh Cơ của người dân Nam Định đã trở thành hiện thực khi mới đây Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 22/QĐ — TTg phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án xây dựng cầu Ninh Cường vượt sông Ninh Cơ trên quốc lộ 37B, sử dụng vốn vay của Chính phủ Hàn Quốc.

Chỉ cần bạn sống tốt, mọi việc sẽ tự chuyển hóa

Chỉ cần bạn sống tốt, mọi việc sẽ tự chuyển hóa
(PLVN) - Ngạn ngữ nói rằng: chỉ cần anh lương thiện, tử tế, trời xanh tự khắc an bài. Thực tế đúng là vậy, tuy nhiên giản dị và vô cùng ấm áp: chỉ khi nào bạn biết thương mình trọn vẹn, thì mới có thể hiểu, thấu cảm và thương người một cách rộng dài và sâu lắng.

Những áng thơ trên vách đá biên cương Tổ quốc của vua Lê Thái Tổ

Bia ma nhai ngự chế được tìm thấy khắc trên đỉnh núi PhJa Tém ở Cao Bằng.
(PLVN) - Sinh thời, vua Lê Thái Tổ ít làm thơ nhưng đã để lại cho hậu thế 3 bài thơ tuyệt tác đều khắc trên vách đá. Văn bia là một di sản văn hóa quý báu, đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia, và là một minh chứng hùng hồn, khẳng định mốc son lịch sử đấu tranh giành và giữ độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia nơi biên cương.

Đầu Xuân lễ đền Rồng – đền Nước, mong một năm tươi tốt, an lành

Toàn cảnh Khu di tích đền Rồng - đền Nước.
(PLVN) - Tọa lạc tại thôn Nghĩa Đụng, xã Hà Long (Hà Trung, Thanh Hóa) một vùng đất cổ địa linh nhân kiệt, cụm di tích đền Rồng – đền Nước là một địa chỉ văn hóa tâm linh nổi tiếng linh thiêng với tín ngưỡng thờ Mẫu, được người dân và du khách gần xa chiêm bái, nhất là mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Những kỷ vật nhỏ gắn với cây cầu lớn Thăng Long

Hình huy hiệu “Cầu Thăng Long- Cầu hữu nghị”.
(PLVN) - Trong qua trình làm việc tại công trình xây dựng cầu Thăng Long, dù thời gian chỉ 6 -7 năm của cả giai đoạn Liên Xô giúp xây dựng tới khi hoàn thành cây cầu, lúc ấy tôi cũng mới chỉ là “cậu thanh niên” mới tốt nghiệp từ Liên Xô về làm việc ở đây.

Lời của tâm nguyện đúc chuông đại hồng

Lời của tâm nguyện đúc chuông đại hồng
(PLVN) - Chúng ta đang ở vào thời gian, mà tất cả được đo lường bằng vận tốc công nghệ cao nhất, công nghệ 4.0. Thời gian như vậy, thì không gian? Không gian Việt, may mắn, vẫn còn điểm canh bởi "tiếng chày nện sương". Đó là tiếng chuông sớm khuya trong ngôi chùa.

Say đắm cung đường tuần tra biên giới Bình Liêu

Say đắm cung đường tuần tra biên giới Bình Liêu
(PLVN) - Bình Liêu không chỉ nổi tiếng với các sắc màu văn hóa như Lễ hội hoa sở, Phiên chợ tình Bình Liêu, các địa danh hấp dẫn như “sống lưng khủng long” hay núi Cao Xiêm cao nhất Quảng Ninh... mà còn mê hoặc du khách bằng những con đường tuần tra biên giới đẹp hư ảo như những thước phim...

Du lịch Ninh Bình thích ứng an toàn với dịch COVID-19

Du lịch Ninh Bình thích ứng an toàn với dịch COVID-19
(PLVN) - Nhằm phục hồi và phát triển hoạt động du lịch sau thời gian dài "đóng băng" do ảnh hưởng của dịch COVID-19, tỉnh Ninh Bình đã bắt đầu triển khai những biện pháp để thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh.

Quảng Ngãi: Nỗ lực phục hồi và phát triển kinh tế

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh phát biểu tại Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh khóa XIII, nhiệm kỳ 2021 – 2026.
(PLVN) - Tại phiên bế mạc Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh khóa XIII vừa diễn ra, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh đã có bài phát biểu làm rõ thêm một số kết quả đạt được, những vấn đề còn tồn tại trong năm 2021. Đồng thời, đề ra các nhiệm vụ, giải pháp chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh để phục hồi, phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh năm 2022.

Năm 2022: Du lịch Việt đón vận hội mới

Du lịch sinh thái Cần Giờ (TP HCM) tri ân Đoàn bác sĩ, điều dưỡng chống dịch trong dịp "mở cửa" trở lại.
(PLVN) - 2021 là một năm vắng lặng của ngành du lịch trong nước. Nhưng, những người làm du lịch không hề “ngủ quên” khi đã tận dụng thời gian này để có sự chuẩn bị tốt nhất, tạo đà cho sự bứt phá vào năm 2022.