Chuyện thời du học (Kỳ 1): Những ngày chờ đợi và buổi tối lên tàu hôm ấy

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Năm 1972 sau thi khi tốt nghiệp Phổ thông và trải qua kỳ thi Đại học, chúng tôi được chọn đi học nước ngoài. Trước khi đi, chúng tôi có 1 năm học dự bị tại khoa Lưu học sinh Đại học Ngoại ngữ Hà Nội.
Chuyện thời du học (Kỳ 1): Những ngày chờ đợi và buổi tối lên tàu hôm ấy

LTS: Thế hệ chúng tôi, đầu thập niên 70 của thế kỷ trước tốt nghiệp phổ thông, trong những năm tháng còn chiến tranh bom đạn ác liệt ấy, rất nhiều bạn bè rời ghế nhà trường là phải ra trận. Chúng tôi, một số rất nhỏ có may mắn là được đi du học. Người đi Liên Xô, người sang Đông Đức, Tiệp Khắc, Hungari, Ba Lan, Rumania…

Ngày ấy đi du học sang châu Âu toàn đi bằng tầu hoả (trừ một lần vào năm 1969 do chiến tranh biên giới Xô - Trung, anh em đi bằng tầu biển của Liên Xô sang đón ở cảng Hải Phòng đi Vlađivostok, Liên Xô, rồi từ đấy lại đi tiếp tầu hoả).

Chắc nhiều người có thể không còn nhớ những ngày dài đằng đẵng đi tầu hoả thời ấy, dừng chân để “tẩy uế, thanh lọc” như thế nào, rồi những ngày bên “Tây” sinh hoạt ra sao? Trong loạt bài “Chuyện thời du học”, tôi ghi lại những kỷ niệm để tôi cũng như nhiều người đã từng trải qua cùng nhớ lại những kỷ niệm của thời ấy, mà giờ đã nửa thế kỷ trôi qua. Trân trọng gửi tới bạn đọc.

Chúng tôi ngày ấy là khoá dự bị ngoại ngữ đầu tiên mà trường Đại học Ngoại ngữ Hà Nội mở ra nhằm trang bị vốn ngoại ngữ ban đầu để anh em đi du học Đông Âu. Kế hoạch này là để tiến tới vài năm sau đó sẽ bỏ một năm dự bị bên nước ngoài mà vào học thẳng năm thứ nhất cho đỡ tốn tiền viện trợ.

Khoá 1 ấy chúng tôi vất vả khổ lắm, chạy bom đạn, lo cái ăn còn mệt cộng với điều kiện học hành hết sức tạm bợ vì là khoá đầu tiên.

Chuyện thời du học (Kỳ 1): Những ngày chờ đợi và buổi tối lên tàu hôm ấy ảnh 1

Chiếc va ly “bác Bửu” năm ấy!.

Ngày ấy khoa lưu học sinh này sơ tán về các làng Vô Ngại, Phúc Miếu, Nho Lâm… của huyện Mỹ Hào, Hải Hưng (nay thuộc Hưng Yên). Qua con kênh đào Bắc Hưng Hải bên kia là thị trấn Kẻ Sặt, nơi có Nhà thờ Công giáo rất lớn.

Tháng 12/1972 từ đây, đêm đêm chúng tôi vẫn hướng về Hà Nội nhìn cảnh bom B-52 của Mỹ dội xuống và tên lửa, đạn phòng không đỏ rực trời Hà Nội mà lòng quặn đau, lo cho gia đình và người thân vẫn còn ở đó.

***

Tháng 1/1973, ký hiệp định Pari. Hoà bình trên miền Bắc.

Anh em học viên chúng tôi chờ từng ngày để được quay về thủ đô. Thế mà cũng mãi đến tháng 5/1973 anh chị em mới được rời nơi sơ tán về Thanh Xuân, Hà Nội.

Tưởng về cơ sở chính của trường thì sinh hoạt sẽ đỡ vất vả. Ai ngờ vẫn thiếu thốn đủ thứ, từ những cái tối thiểu nhỏ nhất cũng không có: Cả lớp hơn 20 người sống chung một phòng, không giường chiếu, nằm sàn xi măng, điện lúc có lúc không, nước tắm giặt thiếu nên ghẻ, hắc lào đầy da...

Thêm vào đó là tư tưởng của một số người có trách nhiệm cho rằng “bọn chúng nó sắp đi nước ngoài, sắp sướng rồi, chịu khổ thế chứ khổ nữa chúng nó cũng không dám kêu đâu! Kệ chúng nó!...”

Chuyện thời du học (Kỳ 1): Những ngày chờ đợi và buổi tối lên tàu hôm ấy ảnh 2

Những sinh viên thuộc khoá dự bị ngoại ngữ đầu tiên mà trường Đại học Ngoại ngữ Hà Nội gửi đi du học giờ đều đã lớn tuổi.

Những ngày chờ đợi ấy sao mà nó lê thê, dài thế... dù chỉ mấy chục ngày.

Trong những ngày đã về Thanh Xuân để học nốt và chờ đợi ấy, nhà tôi gần nên hầu như tôi không ở lại trường buổi tối mà về nhà.

Nhiều hôm không có việc gì thì rủ các anh em cùng lớp nhưng là dân ngoại tỉnh nhẩy tầu điện vào Hà Đông hoặc ra Bờ Hồ chơi. Và trước ngày lên đường cả lớp chúng tôi, hơn hai chục anh chị em đã kịp ra “Hiệu ảnh Quốc tế” phố Hàng Khay làm mấy “pô” ảnh chung cả lớp. (Điều này rất đáng quý, không phải lớp nào cũng nghĩ ra, và đến hôm nay nhìn các tấm ảnh ấy sau gần nửa thế kỷ mới thấy bồi hồi làm sao).

***

Rồi đến một ngày anh em được lệnh: Kể cả các anh chị nào nhà gần thì tối cũng phải có mặt, sinh hoạt tại ký túc xá. Không được phép vắng mặt.

Chúng tôi linh cảm sắp đến giờ “G” rồi đây!

Cuối cùng ngày ấy rồi cũng đến: Cuối tháng 7 năm 1973 được phát va ly và quần áo để chuẩn bị lên đường sang Liên Xô và các nước Đông Âu du học. Mỗi người được phát một cái va ly bằng cac - tông ép, bọc vải màu cỏ úa, bộ vét, hai cái áo sơ mi trắng, cái áo len cộc tay, một đôi giày da, một đôi bít tất.

Sau khi được phát va ly và quần áo, ai ở gần thì được phép mang đồ về nhà, ai xa thì vẫn phải ở lại.

Cách đấy dăm năm, vào năm 1968, anh trai tôi cũng được chọn đi du học, đã phát va ly, quần áo, đã về liên hoan và đi chào tất cả họ hàng nhưng rồi… trượt! Phải ở lại vì sự cố ở Tiệp Khắc năm 1968! (sự cố “mùa xuân Praha” 1968 ở Tiệp Khắc, sau đó quân đội Liên Xô và các nước Khối hiệp ước Varsava kéo vào đây).

Rút kinh nghiệm, lần này gia đình tôi chỉ làm bữa cơm liên hoan trong nội bộ gia đình. Cũng không báo cho cô gì chú bác trong họ vội. Để tôi đi “suôn sẻ” rồi ở nhà sẽ báo và tôi sẽ gửi thư về “cáo lỗi” vì đi gấp!

Chuyện thời du học (Kỳ 1): Những ngày chờ đợi và buổi tối lên tàu hôm ấy ảnh 3

Trang Nhật ký viết ở chiến trường Quảng Trị năm 1973 của anh trai tôi có những dòng rất cảm động nhớ về tôi khi được tin có thể tôi được đi học nước ngoài

Ngày tôi lên đường đi du học thì anh trai tôi, người “đi trượt” nước ngoài năm nào đang là bộ đội ở chiến trường Quảng Trị, nơi bom đạn vô cùng khốc liệt…

Tối ngày 02/8/1973 lên tàu ở ga Hàng Cỏ, Hà Nội.

Trước khi lên tầu mỗi người được phát một cái bánh mỳ và một hộp thịt hộp nho nhỏ là bữa ăn chiều và dự phòng cho sáng hôm sau.

Ai nhà gần thì có người thân đưa tiễn. Ai quê xa thì chỉ có một mình. Giờ chia tay bịn rịn, xao xuyến ấy thì người thân của một bạn trong lớp cũng trở thành người thân của các bạn khác khi không có người đi cùng… Thật cảm động!

Ga Hàng Cỏ sau các trận bom B-52 cuối tháng 12/1972 mới chỉ được dọn dẹp các phần bị bom đổ vỡ, chưa được tu sửa lại.

Khoảng 8 giờ tối, tầu hoả lừ đừ chuyển bánh trong tiếng thở “phì phò” của đầu máy hơi nước.

Tất cả chúng tôi ai cũng cố ngoái ra cửa sổ để như tạm biệt Thủ đô, tạm biệt quê hương…

Hà Nội trong ánh đèn tù mù và cái nóng ngột ngạt tháng 6 âm lịch từ từ lùi lại phía sau…

Sáng sớm hôm sau đến ga Đồng Mỏ, Lạng Sơn phải xuống tàu vì một đoạn dài đường sắt bị phá do bom đạn chiến tranh chưa nối lại được.

Tụt giày, xắn quần, xách va ly lội men bờ ruộng đi tiếp sang phía đầu kia của ga lại lên tầu.

Qua “ải” Nam Quan vẫn ngồi trên tàu Việt Nam. Tầu chạy rất chậm để biên phòng Trung Quốc đu và trèo lên tàu kiểm tra và đóng dấu hộ chiếu.

Đến Bằng Tường thì tầu hoả Việt Nam “thả” đoàn xuống và quay về.

Anh chị em chuẩn bị lên tàu “nước bạn”. Lúc ấy khoảng 9 giờ sáng.

Nguyễn Văn Ất
Cùng chuyên mục
Lễ hội rước Thành hoàng ở làng Diềm, Bắc Ninh.

Phong thủy và tín ngưỡng thờ thần thánh tại các tứ trấn Việt Nam (Kỳ 9): Sự sáng tạo của tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng

(PLVN) - Không chỉ trấn giữ tại 3 tứ trấn Việt Nam, các vị thần được thờ tại Thăng Long tứ trấn, Hoa Lư tứ trấn và Lạng Sơn tứ trấn được nhiều làng tôn làm Thành hoàng làng. Tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng là sự kết hợp đỉnh cao của tín ngưỡng sùng bái con người và tín ngưỡng sùng bái thần linh.

Đọc thêm

Những bí ẩn lịch sử xung quanh thanh long đao của vua Mạc Đăng Dung

Lễ rước thanh long đao về làng Cổ Trai (Hải Phòng).
(PLVN) - Thanh long đao được cho là của vua Mạc Thái Tổ dài 2,55m, cân nặng 25,6kg, lưỡi đao dài 0,95m, cán đao dài 1,60m, bằng sắt rỗng, có cá chốt chặt lưỡi đao vào cán đao. Tương truyền, đây là thanh đao bất ly thân của vua Mạc Thái Tổ Mạc Đăng Dung và nó cũng gắn liền với suốt sự nghiệp chinh chiến, bình thiên hạ của ông.

Khai quốc công thần triều Nguyễn được ban họ vua vì lòng trung nghĩa

Điện thờ có nhiều di, cổ vật gắn liền sự nghiệp của ông Nguyễn Huỳnh Đức.
(PLVN) - Nguyễn Huỳnh Đức (1748 - 1819) là công thần khai quốc của nhà Nguyễn, từng giữ chức Tổng trấn của cả Bắc Thành lẫn Gia Định Thành. Sinh thời ông được xem là một trong ngũ hổ tướng của triều Nguyễn, tên tuổi gắn với những chiến công vang dội và nổi tiếng là bề tôi trung nghĩa hiếm có.

Bắc Giang: Công an huyện Lạng Giang xử lý triệt để xe vi phạm tải trọng, cơi nới thành thùng

Công an huyện Lạng Giang xử lý xe vi phạm tải trọng, cơi nới thành thùng
(PLVN) - Kết thúc 03 đợt xử lý cao điểm chuyên đề tải trọng, cơi nới thành thùng, Công an huyện Lạng Giang đã tiến hành xử lý gần 2000 trường hơp vi phạm, phạt hành chính hàng tỷ đồng, tạm giữ nhiều phương tiện. Những nỗ lực đó đã góp phần chấn chỉnh trật tự an toàn giao thông đường bộ, giảm thiểu tai nạn giao thông và bảo vệ môi trường.

Chuyện thời du học (Kỳ 3): Từ Mãn Châu đến hồ Bai-can

Tầu hoả chạy men theo bờ hồ Baican của vùng Xibêri, Liên Xô.
(PLVN) - Như kỳ trước đã kể, tối ngày 2/8/1973, chúng tôi lên tàu ở ga Hàng Cỏ, Hà Nội. Vượt chặng đường hơn 4.000 cây số từ ga Bằng Tường ở biên giới Trung Việt, tầu đến biên giới Trung – Xô. Dừng ở ga Mãn Châu Lý, bên kia là ga Zabaikalxk của Liên Xô.

Hòa Bình: Làm tốt công tác phòng cháy chữa cháy

Lực lượng PCCC&CNCH Công an tỉnh Hòa Bình luôn sẵn sàng chiến đấu.
(PLVN) - Với phương châm, phòng cháy hơn chữa cháy, lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Hòa Bình đã chủ động trong công tác phòng cháy, lấy công tác tuyên truyền là trọng tâm, tậm huấn nghiệp vụ là trọng điểm.

Những bí ẩn xung quanh pháo đài lớn nhất Đông Dương

Một đoạn tường của Đồn Rạch Cát nhìn từ bên ngoài.
(PLVN) - Được Pháp xây dựng vào năm 1903, đồn Rạch Cát (xã Long Hựu Đông, huyện Cần Đước, tỉnh Long An) là pháo đài quân sự đồ sộ vào loại nhất nhì Đông Dương lúc bấy giờ với chi phí cao gấp 3,5 lần xây dựng Nhà hát lớn Hà Nội. 

Giải mã tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt

Nhà thờ họ Trương Việt Nam ở thị trấn Thiên Tôn, Ninh Bình là công trình cấp quốc gia.
(PLVN) - Không chỉ là thần Núi, với lý lịch con thứ 17 của Lạc Long Quân, Lạc tướng Vũ Lâm đời Hùng Vương thứ Nhất, việc thờ cúng Cao Sơn Đại vương tại Hoa Lư tứ trấn và Thăng Long tứ trấn chính là tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, đỉnh cao của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên.

Bình minh trên Hòn Yến…

Đảo Yến nhìn từ biển.
(PLVN) - Nằm trên địa phận bán đảo Phương Mai, dãy Triều Châu của TP Quy Nhơn xinh đẹp, cùng với những Hòn Mai, Hòn Chóp Vung, Núi Đen…,  Hòn Yến đã tạo nên dãy núi dài khoảng 15km. Đây là nơi chim yến kéo đến làm tổ tạo nên những hình ảnh đẹp đẽ, thanh bình nên nơi đây còn gọi là Đảo Yến.

Nguyễn Cư Trinh: Công thần hoàn thành mở cõi đất Tây Nam Bộ

Miếu Công Thần thờ Nguyễn Cư Trinh ở tỉnh Vĩnh Long.
(PLVN) - Lịch sử ghi nhận, Nguyễn Cư Trinh (1716-1767) chẳng những có tài văn chương mà còn giỏi dùng binh, mưu lược, lại liêm chính, khí phách ngang tàng. Với chính sách “tàm thực” vô cùng khéo léo, vị công thần này có công lớn trong việc mở cõi xứ Tây Nam Bộ, hoàn tất chính sách mở rộng lãnh thổ của chúa Nguyễn về phương Nam.

Hồ Hòa Bình và cơ hội có một không hai

Hồ Hòa Bình và cơ hội có một không hai
(PLVN) -  Quy hoạch Khu du lịch Quốc gia Hồ Hòa Bình được kỳ vọng sẽ là chìa khóa then chốt cho việc phát triển du lịch của tỉnh Hòa Bình và cả vùng Tây Bắc Việt Nam, là đòn bẩy, động lực quan trọng cho việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hòa Bình.

Bất động sản thương mại: Hướng đi mới thu hút nhà đầu tư

Bất động sản thương mại: Hướng đi mới thu hút nhà đầu tư
(PLVN) - Thị trường BĐS luôn phản ánh bức tranh nền kinh tế. Trong những giai đoạn biến động, ngân hàng giảm lãi suất, Chủ dự án BĐS tung ra nhiều đòn bẩy tài chính để hút vốn, kích cầu, lại là thời điểm cho các nhà đầu tư BĐS bản lĩnh vẫn “giữ một cái đầu lạnh”, cơ cấu danh mục đầu tư, điều chỉnh hệ tiêu chí giá trị và họ vẫn đầu tư. Trong cuốn “7 Chiến lược đầu tư BĐS”, BĐS thương mại luôn là danh mục đứng đầu tiên cần phải có của bất kỳ NĐT. Nhưng đâu là giá trị thực cho một BĐS thương mại đầu tư bền vững trong lúc này?

Chuyện thời du học (Kỳ 2): Bốn ngày trên tàu hỏa xuyên Hoa lục

Bản đồ hành trình tầu hỏa xuyên Hoa lục.
(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước, tối ngày 2/8/1973, chúng tôi lên tàu ở ga Hàng Cỏ, Hà Nội. Qua “ải” Nam Quan vẫn ngồi trên tàu Việt Nam. Đến Bằng Tường thì tầu hoả Việt Nam “thả” đoàn xuống và quay về. Anh chị em chuẩn bị lên tàu nước bạn. Lúc ấy khoảng 9 giờ sáng…