Chuyện luật lệ ngoại giao

(PLVN) - Giới quan sát nhận định, luật trong ngoại giao không quy định cụ thể như thế mà chỉ nêu nguyên tắc là bình đẳng. Từ cách hiểu chung về bình đẳng này mà hình thành cái lệ là có đi có lại. Mới rồi, chuyện Mỹ đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở thành phố Houston (bang Texas) thì Trung Quốc đáp trả bằng việc yêu cầu Mỹ đóng cửa Tổng lãnh sự quán Mỹ ở thành phố Thành Đô là thể hiện nguyên tắc này...
(Hình minh họa). (Hình minh họa).

Quan hệ ngoại giao và lãnh sự giữa các quốc gia trên thế giới được chế tài bởi hai Công ước đặc biệt của Liên Hợp quốc là Công ước Vienne về quan hệ ngoại giao ký kết ngày 18/4/1962 và có hiệu lực chính thức từ ngày 24/4/1964 và Công ước Viên về quan hệ lãnh sự có hiệu lực từ ngày 24/4/1963.

Nội dung cốt lõi của cả 2 văn kiện này là dành cho nhân viên ngoại giao và lãnh sự những quyền ưu đãi đặc biệt và ràng buộc họ vào trách nhiệm phải tuân thủ luật pháp nước sở tại và không can thiệp vào công việc nội bộ nước tiếp nhận. Cả hai văn kiện này cho phép chính quyền nước tiếp nhận các nhân viên ngoại giao và lãnh sự trục xuất các nhân viên ngoại giao và lãnh sự cũng như đóng cửa các cơ quan lãnh sự và ngoại giao.

Bất kỳ hành động nào trong số những việc nói trên đều phản ánh mức độ quan hệ ngoại giao tồi tệ giữa các bên liên quan. Ở đây có sự khác biệt rất lớn về mức độ giữa trục xuất các nhân viên ngoại giao và lãnh sự với đóng cửa cơ quan đại diện ngoại giao và lãnh sự. Xếp theo thứ tự mức độ từ tồi tệ nhất đến ít tồi tệ nhất thì hàng đầu là buộc đóng cửa cơ quan đại diện ngoại giao là đại sứ quán rồi đến buộc đóng cửa tổng lãnh sự quán hoặc lãnh sự quán.

Đại sứ quán chỉ có một, trong khi tổng lãnh sự quán hoặc lãnh sự quán lại có nhiều tổng lãnh sự quán hay lãnh sự quán. Trong thế giới ngoại giao có nguyên tắc có đi có lại, tức là người đối xử với ta như thế nào thì ta cũng sẽ đối xử với người như vậy. Nguyên tắc có đi có lại này được áp dụng cho cả khi nâng cấp quan hệ lẫn khi hạ thấp mức độ quan hệ song phương.

Mới rồi, Mỹ yêu cầu Trung Quốc đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở thành phố Houston (bang Texas) thì Trung Quốc đáp trả bằng việc yêu cầu Mỹ đóng cửa Tổng lãnh sự quán Mỹ ở thành phố Thành Đô. Hay như năm 2017, Mỹ quyết định đóng cửa tổng lãnh sự quán của Nga ở thành phố San Francsco của Mỹ và Nga đã trả đũa bằng việc yêu cầu Mỹ đóng cửa Tổng lãnh sự quán Mỹ ở St. Petersburg.

Những quyết định như thế, cho dù được giải thích và biện luận như thế nào thì cũng đều phản ánh mức độ không tốt đẹp gì của mối quan hệ song phương và chủ ý của các bên liên quan là sẵn sàng đối đầu ngoại giao chứ không tìm cách hóa giải và hòa giải. Bên này đòi bên kia đóng cửa cơ quan lãnh sự thôi chứ chưa nói đến đòi đóng cửa cơ quan đại diện ngoại giao đã là chuyện cực kỳ ghê gớm với hậu quả khôn lường trong thế giới ngoại giao.

Từ việc buộc đóng cửa đại sứ quán đến cắt đứt quan hệ ngoại giao là khoảng cách không còn lớn gì nữa. Mức độ xấu thấp hơn là giảm số lượng nhân viên ngoại giao và lãnh sự làm việc ở trong đại sứ quán và các cơ quan lãnh sự. Nước chủ nhà có 2 cách để làm việc này là trục xuất con người cụ thể hoặc chỉ đưa ra số lượng nhân viên ngoại giao và lãnh sự bị trục xuất, còn cụ thể ai bị trục xuất lại do bên liên quan tự quyết định.

Từ trước đến nay, các nước Phương Tây rất hay sử dụng cách thức thứ 2 trong quan hệ của họ với Nga. Sự đáp trả của phía bên kia thường là có đi có lại, tức là trục xuất con người cụ thể thì cũng sẽ có con người cụ thể của bên kia bị trục xuất, còn nếu trục xuất theo số lượng nhất định thì cũng sẽ bị đáp trả tương thích.

Luật trong ngoại giao không quy định cụ thể như thế mà chỉ nêu nguyên tắc là bình đẳng. Từ cách hiểu chung về bình đẳng này mà hình thành cái lệ là có đi có lại. Điều đáng nói nữa trong chuyện luật và lệ này là mọi cái đều có thể xảy ra bất ngờ và một khi có nhu cầu về chính trị thì luật luôn bị lệ lấn át và chi phối. Chỉ cần có một quyết định chính trị thì lệ lại bị đặt dưới luật.

Hạ Nham
Cùng chuyên mục
Nghệ sĩ Eric Clapton.

Nghệ sĩ đa tài Eric Clapton và những thăng trầm sâu kín

(PLVN) - Eric Clapton thường được vinh danh là một trong những nghệ sỹ guitar vĩ đại nhất mọi thời đại. Tuy nhiên, cuộc sống riêng tư của ông có khá nhiều bi kịch: không biết mặt cha, nghiện ma túy, yêu vợ bạn thân, con trai duy nhất qua đời...

Đọc thêm

Kẹo hồ lô: Món ăn đường phố “ngon, bổ, rẻ” của Trung Quốc

Kẹo hồ lô: Món ăn đường phố “ngon, bổ, rẻ” của Trung Quốc
(PLVN) - Nhắc đến kẹo hồ lô, hẳn ai cũng quen thuộc khi thường xuyên nhìn thấy món kẹo này xuất hiện trong các bộ phim cổ trang của Trung Quốc, với hình ảnh những xiên kẹo dài với viên tròn đỏ mọng được những cụ ông cụ bà, chú bé cầm trên tay đi rao bán trên các cảnh chợ tấp nhập với tiếng rao quen thuộc “kẹo hồ lô đây!”. Chỉ thể thôi cũng đủ thấy, món kẹo đã có từ rất lâu đời và ngày này trở thành biểu tượng văn hóa của người Trung Hoa.

Bí ẩn trận đồ đá tảng Stonehenge

Bí ẩn trận đồ đá tảng Stonehenge
(PLVN) - Theo khảo chứng thực địa của các nhà khoa học, trận đồ đá tảng Stonehenge ở nước Anh được xây dựng vào hậu kỳ thời đại đồ đá mới là sớm nhất, tức là vào năm 2800 trước Công nguyên, là một trong những kiến trúc đá vòng cromlech kì lạ nhất còn giữ được cho đến nay.

Gia tộc quyền lực Rothschild (Kỳ 5): Mối quan hệ giúp tay buôn tiền cắc có bước đột phá vĩ đại

Mối quan hệ giữa Mayer và Hoàng tử William đã đem lại cho gia tộc Rothschild những bước tiến vượt bậc.
(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước, nhờ vào mối quan hệ với Hoàng tử William mà Mayer Amschel Rothschild từ một tay buôn tiền cắc đã có thể bước chân vào giới hoàng tộc. Bằng sự nhạy bén, biết nắm bắt thời cơ và khôn khéo hơn người, Mayer đã có được những phi vụ làm ăn đem lại sự thịnh vượng cho gia tộc.

Thị trường ma túy tổng hợp ở Đông Nam Á diễn biến phức tạp bất chấp dịch bệnh Covid-19

(Ảnh minh họa).
(PLVN) - Cơ quan Phòng, chống Ma túy và Tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) vừa công bố báo cáo mới với tựa đề “Ma túy tổng hợp tại khu vực Đông và Đông Nam Á: Diễn biến và thách thức mới nhất năm 2021”, trong đó khẳng định rằng thị trường ma túy tổng hợp ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á vẫn không bị suy chuyển trước tác động của đại dịch Covid-19, tình trạng sản xuất và mua bán bất hợp pháp ma túy tổng hợp tiếp tục gia tăng đột biến trong năm 2020.

Đi tìm vua phá lưới Euro 2020

Cơ hội chia đều cho Ronaldo và Mbappe.
(PLVN) - Euro 2020 đang diễn ra sôi động trên khắp các sân cỏ trên toàn châu Âu. Ngoài chức vô địch, cuộc đua giành danh hiệu "Vua phá lưới Euro 2020" hứa hẹn sẽ rất căng thẳng khi có sự góp mặt của những chân sút xuất sắc trên khắp các sân cỏ châu Âu.

Những chuyên án đặc biệt

 Nhiều quốc gia đã tham gia vào chuyên án đặc biệt để tấn công tội phạm.
(PLVN) - Mới rồi, cơ quan điều tra tội phạm hình sự ở 16 nước trên thế giới đồng loạt hành động bắt giữ hơn 800 phần tử phạm tội thuộc nhiều tổ chức tội phạm khác nhau.

Đối đầu thêm quyết liệt

Đối đầu thêm quyết liệt
(PLVN) - Nhìn vào biểu hiện ra bên ngoài thì dường như đang có chút nghịch cảnh giữa quan hệ của Mỹ với Nga và quan hệ của Mỹ với Trung Quốc.

Sao nữ Lưu Kiều An “vào tù ra tội” vì môi giới mại dâm

Sao nữ Lưu Kiều An “vào tù ra tội” vì môi giới mại dâm
(PLVN) - Mại dâm từ lâu đã trở thành vấn nạn nhức nhối của showbiz toàn cầu. Không ít các sao nữ mất danh tiếng, sự nghiệp và lâm cảnh lao lý vì sa chân vào con đường giao dịch xác thân. Năm 2014, Đài Loan (Trung Quốc) nổi sóng khi người mẫu có tiếng của Lưu Kiều An vừa thừa nhận hành vi bán dâm và môi giới mại dâm.

Tài sắc vẹn toàn nhưng vì sao mỹ nhân Anne Hathaway vẫn bị antifan tìm mọi cách dìm hàng?

Nhan sắc ngọt ngào kiều diễm của Anne.
(PLVN) - Khi tên Anne Hathaway được xướng lên ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc tại Oscar 2013, nữ diễn viên xúc động thốt lên: “Nó đã thành sự thật!”. Tuy nhiên, vinh quang dường như cũng mang đến thêm rắc rối cho “nàng Fantine khốn khổ” khi có hẳn một hội ghét ngôi sao phim Les Misérables (Những người khốn khổ) vì chiếc váy khoe “núm”, mái tóc ngắn cũn cỡn và bài phát biểu được chuẩn bị trước của Anne.

Kiếm hiệp Kim Dung: So tửu lượng Kiều Phong và Lệnh Hồ Xung

Lệnh Hồ Xung tửu lượng vô đối.
(PLVN) - Trong các bộ tiểu thuyết của nhà văn Kim Dung, có 2 nhân vật có thể nói là nổi tiếng nhất về tửu lượng là Kiều Phong (Thiên long bát bộ) và Lệnh Hồ Xung (Tiếu ngạo giang hồ). Đều được miêu tả là “vô đối” về tửu lượng, vậy giữa họ, về khoản này ai hơn, ai kém?