Chuyện lạ ở ngôi chùa không hòm công đức

(PLVN) - Tiếp tục hành trình lần theo dấu vết Vua Lý Công Uẩn, tôi tìm đến chùa Tiêu Sơn – nơi ông từng tu học theo sư Vạn Hạnh. Nơi đây đã gần 1000 năm, nhưng giai thoại về bậc minh quân, thiền sư nổi tiếng vẫn còn in đậm trong khung cảnh của hiện tại. 
Tượng sư Vạn Hạnh nhìn về Thăng Long Tượng sư Vạn Hạnh nhìn về Thăng Long

Nơi học tập của bậc minh vương

Ẩn mình trong những rặng cổ thụ, chùa Tiêu Sơn (Từ Sơn, Bắc Ninh) là nơi lưu dấu những câu chuyện về những Thánh nhân nhà Lý, đặc biệt Lý Công Uẩn. Trong đó, kể đến đầu tiên là Thầy, là quân sư cho Vua Lý Công Uẩn, người có ảnh hưởng đặc biệt đến vương triều nhà Lý.

Ngôi chùa này vốn có tên Thiên Tâm, dựng từ thời Tiền Lê, là nơi thiền sư Vạn Hạnh tu thiền, giảng đạo và dạy dỗ vị vua đầy huyền thoại Lý Công Uẩn. Trong lịch sử, sư Vạn Hạnh là thiền sư nổi tiếng. Ông là đệ tử đời thứ 12 của thiền phái Diệt Hỷ - một thiền phái do nhà tu hành Ti ni đa lưu chi từ ấn Độ mang sang Việt Nam.

Dòng thiền phái này nổi tiếng với nhiều pháp công kỳ lạ và huyền diệu như Pháp Hiền, Định Không, Ma Ha... Đặc biệt, các vị thiền sư là những người nắm giữ bí kíp võ học thượng thừa. Tương truyền, sư Vạn Hạnh là người nổi tiếng văn võ toàn tài, đặc biệt là có khả năng tiên tri,  dự đoán tương lai vô cùng chính xác.

Ông là quân sư cho Vua Lê Đại Hành trong nhiều trận chiến quan trọng. Đặc biệt, năm 980 tướng Hầu Nhân Bảo kéo quân Tống sang đánh nước ta, Vua Lê Đại Hành (tức Lê Hoàn) cho người đến mời sư Vạn Hạnh vào hỏi kế sách dùng binh thì được sư đáp: “Việc này không phải lo, chỉ cần 3 đến 7 ngày giặc phải lui”. Đến khi Vua Lê Đại Hành muốn cất binh đánh Chiêm Thành khi mọi việc đang lưỡng lự thì sư Vạn Hạnh khuyên “nên cất quân đánh nhanh kẻo mất cơ hội”.

Chính vị thiền sư này là người dạy dỗ Vua Lý Công Uẩn thuở niên thiếu, là người mấu chốt trong thời khắc chuyển giao giữa vương triều Lê và Lý. Trong suốt quá trình thu nhận Lý Công Uẩn, ông truyền thụ lại hết kiến thức, tinh hoa võ thuật giúp nhân tài họ Lý xây dựng triều Lý từ những ngày đầu tiên.

Vua Lý Nhân Tông từng ca ngợi tài năng của thiền sư Vạn Hạnh rằng: 

“Học thông tam giới ghê thay

Rằng thầy Vạn Hạnh thi tài rất cao

Cửa làng Cổ Pháp tiếng reo

Gậy tăng đủng đỉnh bay vào Đế đô”.

Người lỗi lạc sẽ đào tạo được bậc hiền tài, thầy giỏi ắt có trò giỏi. Chính vậy, người đời sau ca tụng Lý Công Uẩn đích thực là một võ tướng với tài cầm quân bách chiến, bách thắng. Khi làm vua thì là bậc minh quân đời đời ca ngợt, một con người vĩ đại trong lịch sử. Chùa Tiêu Sơn tự cũng chính  là một trung tâm võ học cổ xưa của người Việt là có lý bởi sự trụ trì của thiền sư Vạn Hạnh và tu học của Lý Công Uẩn.

Thiền sư để lại nhục thân bất hoại

Chùa Tiêu Sơn không chỉ nổi tiếng với những giai thoại của thiền sư Vạn Hạnh, Vua Lý Công Uẩn mà còn chứa đựng nhiều bí ẩn về thiền sư Như Trí. Theo lịch sử Phật giáo, thiền sư Như Trí là người đã có công khắc in Thiền Uyển Anh vào năm 1715. Thiền sư Thích Như Trí viên tịch vào năm Quý Mão 1723 thời Vua Lê Dụ Tông.

Khoảng 50 năm trước, một trong số các ngôi tháp trong vườn tháp chùa Tiêu Sơn có tượng Thiền sư Thích Như Trí.  Ông là một trong 4 vị thiền sư nổi tiếng để lại nhục thân sau khi viên tịch là nhục thân bất hoại (xá lợi toàn thân). Đây là hiện tượng hiếm thấy trên thế giới, chỉ những bậc chân tu mới để lại thân thể kim cang bất hối như vậy. Điều đó chứng tỏ sự đắc đạo, chứng quả tu hành đến cảnh giới cõi Phật, thoát khỏi nhục thân thanh tịnh.

Chuyện lạ ở ngôi chùa không hòm công đức ảnh 1
 Tháp Viên Tuệ - nơi từng phát hiện nhục thân bất hoại của thiền sư Như Trí

Sư Đàm Chính kể lại, một lần tình cờ nhìn qua khe hở do viên gạch rơi ra, ni sư ghé mắt nhìn vào và giật mình suýt ngã khi thấy rõ ràng một người đang ngồi kiết già trong tháp. Hoảng quá, ni sư Đàm Chính cầm viên gạch bịt kín lại và chôn chặt chuyện này trong lòng, không kể với bất kỳ ai. Theo ni sư, nếu không có sự kiện một người chăn trâu mò lên tháp chàm tìm của qúy chọc thủng pho tượng thiền sư Như Trí, thì ni sư quyết đem bí mật về pho tượng kia xuống suối vàng. 

Năm ấy, một người đàn ông trong làng, khi thả trâu trên núi Tiêu, đã mò lên tháp Viên Tuệ với ý định tìm… vàng bạc. Gỡ mấy viên gạch ra, ông này nhìn thấy một pho tượng giống hệt một người còm nhom đang ngồi trong tháp.

Do tò mò, ông ta đã kiếm một cây gậy chọc thử vào pho tượng. Kết quả, ông ta chọc thủng mặt vị thiền sư đã an tọa gần 300 năm trong tháp gạch rêu phong. Sau này người chăn trâu này bị bệnh trọng, thế là lời đồn thổi về một nhà sư chết ngồi trong tháp rất linh thiêng lan truyền khắp xóm thôn.

Đến tận năm 2004, TS Nguyễn Lân Cường thực hiện tu bổ và bảo quản nhục thân của thiền sư Như Trí tại chùa và hầu hết những thông tin đều giống hai pho nhục thân ở chùa Đậu (Thường Tín, Hà Nội). Thiền sư Như Trí cũng tịch trong tư thế ngồi thiền và được các đệ tử phết bên ngoài bằng một lớp bồi gồm đất tổ mối, sơn ta, mùn cưa…Trong lớp bồi lại có những miếng đồng mỏng, có tác dụng đỡ cho nhục thân ngài qua nhiều năm không bị gục xuống.

Tượng nhục thân thiền sư Thích Như Trí đã được thờ phụng trong nhà Tổ của chùa từ năm 2004 đến nay. Hiện tượng những bức tượng táng trong tư thế ngồi kiết già của các bậc thiền sư vẫn luôn là bí ẩn dưới mái chùa cổ kính rêu phong này.

Ngôi chùa không hòm công đức

Trải qua hàng nghìn năm, Tiêu Sơn cổ kính, thâm trầm giữa những biến cố lịch sử. Nơi từng là trung tâm Phật giáo lớn của nước ta, cũng là nơi phát tích, gắn bó nhiều tiền nhân có công với nhà Lý. Nơi đây được nhiều thế hệ phật tử tìm về tu học. Ngôi chùa tuy giản dị nhưng gắn liền nhiều tên tuổi của những bậc kỳ tài trong lịch sử như sư Vạn Hạnh, Lý Công Uẩn hay thiền sư Như Trí. 

Đến chùa Tiêu Sơn, chắc hẳn ai cũng sẽ có tâm thế thoải mái an nhiên đi vãn cảnh, chiêm bái  trong không gian u tịch của chùa. Dù một di tích nổi tiếng, nhưng chùa vẫn giữ nền chùa phong cổ, khép mình dưới tán cổ thụ đầy khiêm nhường. Chùa vẫn giữ những nét thanh sơ, cổ kính, đặc trưng của nhiều ngôi chùa cổ Bắc Bộ khác. 

Đặc biệt, chùa Tiêu Sơn còn nổi tiếng là ngôi chùa không có hòm công đức. Trong các ban thờ và không gian thờ tự  trong chùa không đặt hòm công đức. Khác hẳn với nhiều ngôi chùa, đền hiện tại mà du khách thập phương đi lễ, chiêm bái bị lạc vào ma trận của những hòm công đức.

Chùa cũng nghiêm cấm phật tử đốt vàng mã, dâng cúng rượu thịt. Đến chùa để tâm thanh tịnh, để tìm về chính đạo, để tu hành, tìm về tiền nhân. Không hề có sự vướng bận, vội vã, xô bồ nào tại ngôi chùa cổ kính này.

Chuyện lạ ở ngôi chùa không hòm công đức ảnh 2
 Quang cảnh chùa Tiêu Sơn

Ni sư Đàm Chính năm nay đã ngoài 90 tuổi, 52 năm trụ trì tại đây, ni vẫn giữ nguyên nếp chùa là không nhận tiền công đức, không đốt vàng mã trong chùa. Không chỉ không nhận tiền công đức, nhà chùa còn chưa từng thu tiền của phật tử để tổ chức các hoạt động. Các hoạt động tu sửa chùa cũng không bao giờ tổ chức khởi công hay khánh thành.

Nhà chùa cũng không tổ chức dâng sao giải hạn, thỉnh vong giải oan, hay cầu cúng công danh sự nghiệp, sức khỏe, bệnh tật. Nếu nhà chùa muốn tu sửa gì thì sẽ nhờ xã phát loa kêu gọi phật tử phát tâm. Mọi khoản thiện tài cúng dường của phật tử đều được ni sư ghi rõ, công khai các mục cần hỗ trợ nhà chùa để mọi người đều biết. 

Mọi hoạt động tại chùa đều về Phật giáo, tạo không gian tu hành cho tất cả ai có duyên đến với chùa. “Nhẫn nhục tu hành thế mới hay” đó là câu nói của ni sư mỗi khi tiếp chuyện phật tử đến chùa. Chính tinh thần tu hành trọn đạo như vậy mà ngôi chùa Tiêu Sơn vẫn giữ sự linh thiêng, cổ kính, nghìn năm gìn giữ sự tinh tấn của Phật giáo. 

Minh Hải
Cùng chuyên mục
Nụ cười và mạng sống lơ lửng thân cây mùa xoay rừng Gia Lai

Nụ cười và mạng sống lơ lửng thân cây mùa xoay rừng Gia Lai

(PLVN) - Những con chim rừng bắt đầu rời tổ đi kiếm ăn cũng là lúc người dân ở huyện K’Bang tíu tít rủ nhau vào rừng hái trái xoay. Và khi màn đêm buông xuống, có người trở về cùng nụ cười với bao xoay nặng trĩu, nhưng cũng có người mang những vết thương. Thậm chí, có người mãi mãi ở lại rừng sâu...

Đọc thêm

Trẻ nạp “vitamin” tinh thần và thể chất qua các bài hát đồng dao

Thế giới kỳ diệu trong tâm hồn trẻ tràn ngập với các bài hát đồng dao và trò chơi dân gian truyền thống.
(PLVN) - Cuộc sống hiện đại, rất nhiều đứa trẻ ở thành phố, tuy đã 5-6 tuổi nhưng không thể nói được một câu gãy gọn. Sự tưởng tượng của trẻ nhỏ bị “giam cầm” bởi ti vi, trò chơi điện tử. Một trào lưu giáo dục con bằng... đồng dao đã được rất nhiều ông bố, bà mẹ tiến hành nhằm cứu con thoái khỏi cảnh “gà công nghiệp”.

Tuổi nhỏ làm việc nhỏ để phòng chống dịch

Tác phẩm thiêu nhi chung tay phòng, chống đại dịch COVID-19
(PLVN) -  Nhớ lời dạy của Bác Hồ “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”, nhiều trẻ em trong cả nước đã ủng hộ vật chất, tinh thần đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào công tác phòng, chống dịch... Những hành động đẹp ấy đã minh chứng cho tinh thần cả nước đồng lòng chống dịch không phân biệt tuổi tác.

Hỗ trợ trẻ em là nạn nhân COVID-19: Cần chính sách đường dài

Những dòng tin nhắn T.N gửi đi cho mẹ không bao giờ còn có lời hồi đáp.
(PLVN) - Trong căn phòng cuối dãy trọ nghèo ở khu phố 2, phường Linh Trung, quận Thủ Đức nghi ngút khói nhang. Giữa căn phòng là bàn thờ một người phụ nữ. Chị vốn là vợ, là mẹ trong gia đình có 4 đứa trẻ T.N (15 tuổi), T.V (10 tuổi), N.U (3 tuổi) và bé trai mới sinh gần 2 tháng tuổi.

Đau lòng khi trẻ là nơi “trút bức xúc” của người lớn

Bé gái 3 tuổi bị người mẹ và dượng đánh tử vong.
(PLVN) -  Thời gian qua, tình trạng xâm hại trẻ em diễn biến phức tạp. Điều đáng nói, trong thời gian giãn cách xã hội do dịch COVID-19, các đối tượng xâm hại trẻ em chủ yếu là người thân, người quen, thậm chí là người nhà của nạn nhân.

Trẻ học online tại nhà: Tránh áp lực, tạo niềm vui

 Để trẻ không áp lực, căng thẳng và hứng khởi với việc học, cần có sự nỗ lực đổi mới phương pháp từ nhà trường đến gia đình.
(PLVN) - Việc tiếp xúc nhiều với thiết bị điện tử, thiếu tương tác thực tế với thầy cô bạn bè sẽ gây ra cho trẻ học online không ít áp lực và cần cha mẹ lẫn thầy cô có những phương pháp để khiến trẻ bớt đi căng thẳng, học mà vui.

Niềm vui bất ngờ của một mảnh đời cơ cực lang thang giữa dịch bệnh

Nhận thông tin, lực lượng chức năng phường Trung Dũng (TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) đến tận nơi, test tại chỗ và đưa ông Minh đến điểm cách ly tập trung.
(PLVN) - Tựa lưng vào bậc cửa một căn nhà mặt phố, ông Phạm Minh (67 tuổi – tên nhân vật đã thay đổi - PV) kể về chuyện đời, chuyện mình, về cuộc vất vả mưu sinh của một người lang thang trong thời điểm giãn cách. Từ đầu năm đến giờ, mái hiên này xem như nơi che mưa, che nắng cho cụ trong thời gian dịch bệnh căng thẳng.

Lái xe đầu kéo cố tình vượt chốt kiểm dịch

Lực lượng chức năng kiểm soát các phương tiện ra/vào Thủ đô.
(PLVN) - Công an TP Hà Nội cho biết, khoảng 13h50 ngày 24/9/2021, Tổ Công tác làm nhiệm vụ kiểm soát chiều quốc lộ 1A đi cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, hướng đi Hà Nam, phát hiện 1 lái xe đầu kéo không có giấy xét nghiệm COVID-19, cố tình vượt chốt kiểm dịch.

Khác biệt giữa Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 và Chỉ thị 19 của Thủ tướng

Khác biệt giữa Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 và Chỉ thị 19 của Thủ tướng
(PLVN) - Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 và Chỉ thị 19 là chỉ đạo của Thủ tướng về các biện pháp phòng, chống tương ứng với thời điểm và tình hình kiểm soát dịch, bệnh COVID-19 khác nhau. Trong đó, Chỉ thị 16 thể hiện tinh thần "siết chặt", quyết liệt nhất với biện pháp “cách ly toàn xã hội”.

Di dời cây đa hơn 200 tuổi về trồng tại núi Thiên Bút

Cây đa hơn 200 năm tuổi được đưa lên xe chuyển về trồng tại núi Thiên Bút.
(PLVN) - Sáng 25/9, chính quyền thành phố Quảng Ngãi tổ chức di dời cây đa hơn 200 năm tuổi ở đường Nguyễn Văn Linh, phường Trương Quang Trọng về trồng tại núi Thiên Bút thuộc phường Nghĩa Chánh, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.

Không để xảy ra ùn tắc giao thông tại các chốt kiểm soát dịch COVID-19

Không để xảy ra ùn tắc giao thông tại các chốt kiểm soát dịch COVID-19
(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh - Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia vừa yêu cầu Bộ Công an chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương lưu ý không để xảy ra ùn tắc giao thông tại các chốt kiểm soát dịch, làm ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa và đi lại của người dân, tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.