Chuyển đổi số tại xã Gia Lâm (Hà Nội): Đột phá từ tư duy, lấy người dân làm trung tâm

Thành tựu từ “Bình dân học vụ số"

Nhận thức sâu sắc chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn trực tiếp với cải cách hành chính và phát triển kinh tế - xã hội, UBND xã Gia Lâm đã chủ động xây dựng thể chế đồng bộ. Chỉ riêng từ năm 2025 đến giữa năm 2026, xã đã ban hành 25 kế hoạch chuyên đề và hơn 150 văn bản chỉ đạo, điều hành. Các kế hoạch tiêu biểu có thể kể đến như Kế hoạch triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số”, Kế hoạch ra quân cao điểm chiến dịch “45 ngày đêm”, chiến dịch “45 ngày làm sạch dữ liệu đất đai”, hay các kế hoạch thực hiện chiến lược phát triển hạ tầng số và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) giai đoạn 2026 - 2030.

Để công nghệ thực sự đi vào đời sống, công tác tuyên truyền được xã Gia Lâm đổi mới toàn diện. Không dừng lại ở các kênh truyền thống, xã đã xây dựng chuyên mục “Ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trên Trang thông tin điện tử, phát sóng hơn 200 tin bài trên Đài truyền thanh, đăng tải hơn 250 bài viết trên Zalo OA và 200 bài trên Fanpage chính thức. Đặc biệt, hơn 1.000 tờ rơi, tài liệu mã QR và infographic trực quan đã được công khai tại nhà văn hóa các thôn, tổ dân phố giúp người dân dễ dàng tra cứu thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, địa phương đã tiên phong ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác thông tin tuyên truyền: từ khâu biên tập tin bài, thiết kế tài liệu trực quan, dựng video ngắn đến xây dựng kịch bản phát thanh. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại này không chỉ giúp nâng cao tốc độ, tính trực quan của sản phẩm truyền thông mà còn tối ưu hóa chi phí và nguồn lực thực hiện.

Mô hình 36 Tổ chuyển đổi số cộng đồng với 222 thành viên cùng lực lượng Đoàn Thanh niên đã trở thành "cánh tay nối dài" của chính quyền. Thông qua 04 điểm “Bình dân học vụ số lưu động” và 16 buổi ra quân cao điểm trực tiếp tại 36/36 thôn, tổ dân phố, các lực lượng đã hỗ trợ hơn 60.000 lượt người dân cài đặt, sử dụng VNeID, ứng dụng công dân số iHanoi, dịch vụ công trực tuyến, chữ ký số cá nhân và kỹ năng an toàn thông tin. Ngoài ra, xã duy trì lịch trực hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến tại nhà văn hóa thôn vào sáng thứ Ba và sáng thứ Năm hằng tuần, đồng thời hoàn thành thành lập 36/36 nhóm cộng đồng số trên ứng dụng iHanoi.

Xây dựng chính quyền số hiệu quả và minh bạch

Một trong những thành tựu then chốt của xã Gia Lâm là việc chuẩn hóa hạ tầng số phục vụ công tác điều hành chuyên môn. Hiện nay, 100% cán bộ, công chức (62/62 người) được trang bị máy tính kết nối mạng nội bộ ổn định. Xã vận hành 04 phòng họp trực tuyến, bảo đảm kết nối thông suốt 100% cuộc họp từ Thành phố, sở, ngành đến cấp xã. Internet và wifi miễn phí đã phủ sóng toàn bộ 36 nhà văn hóa thôn, tạo nền tảng vững chắc cho người dân tiếp cận không gian số.

Trong quy trình quản trị nội bộ, 100% văn bản đi thuộc diện ký số đều được phát hành điện tử; 100% văn bản đến (trừ văn bản mật) được tiếp nhận và xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng. Toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức xã đã thực hiện khai thác các hệ thống dùng chung như HanoiWork, iHanoi, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu hộ tịch... Đáng chú ý, từ tháng 7/2026, 100% cán bộ công chức xã tiến hành đánh giá hiệu quả công việc hằng tháng thông qua phương pháp KPI/OKR trên hệ thống phần mềm của Thành phố.

Gắn liền với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Gia Lâm được phân cấp, phân quyền và ủy quyền 924 nhiệm vụ; trong đó tiếp nhận 85 thủ tục hành chính do UBND Thành phố và các sở, ngành ủy quyền. Tại Điểm phục vụ hành chính công, xã công khai 425 thủ tục hành chính (gồm 297 thủ tục liên thông cùng cấp, 47 thủ tục liên thông giữa các cấp và 13 thủ tục giải quyết không phụ thuộc địa giới hành chính). Kết quả xử lý hồ sơ (từ 01/7/2025 đến 10/7/2026): Tiếp nhận 24.923 hồ sơ, tỷ lệ số hóa & giải quyết đúng/trước hạn: Đạt 99,5%, chỉ số hài lòng: Đạt 18/18 điểm trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia; Khảo sát mã QR trực tiếp: Tiếp nhận 329 ý kiến đánh giá từ công dân mà không có phản ánh không hài lòng.

Bên cạnh đó, chiến dịch cao điểm "45 ngày đêm" làm sạch dữ liệu đất đai theo Chỉ thị 05/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ cũng được triển khai đồng bộ. Xã đã thành lập 29 Tổ công tác để định vị, định danh từng thửa đất, đối soát và cập nhật thông tin Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm tiêu chí dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống".

Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm

Chuyển đổi số tại xã Gia Lâm không dừng lại ở các cơ quan hành chính mà đã lan tỏa, thấm sâu vào đời sống kinh tế và các dịch vụ an sinh xã hội tại địa phương. UBND xã đã hoàn thành rà soát, lập danh mục hỗ trợ chuyển đổi số cho hơn 4.000 hộ kinh doanh, cơ sở dịch vụ và 34 sản phẩm OCOP chủ lực.

UBND xã đã Phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ, xã tổ chức các lớp đào tạo kỹ năng số chuyên sâu: từ bán hàng trực tuyến, livestream, chụp ảnh sản phẩm, tạo mã QR thanh toán đến sử dụng hóa đơn điện tử và phần mềm quản lý đơn hàng.

Mô hình “Chợ thông minh không dùng tiền mặt” tại chợ Trâu Quỳ được duy trì hiệu quả với 100% hộ kinh doanh (84/84 hộ) sử dụng tài khoản ngân hàng và mã QR trong giao dịch. Bên cạnh đó, đối với lĩnh vực y tế, xã Giâm lâm đã hoàn thành chỉ tiêu trạm y tế xã đã chuẩn hóa hồ sơ sức khỏe điện tử. Xã đang tích cực triển khai mô hình “Trạm y tế số” hiện đại với 07 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: đăng ký khám bệnh trực tuyến, kiosk tự phục vụ, khám chữa bệnh từ xa kết nối viện tuyến trên, số hóa quản lý đơn thuốc điện tử và phát triển Web App sức khỏe phục vụ công dân.

Đối với lĩnh vực giáo dục, ghi nhận bước tiến lớn với mô hình “Trường học số” tại Trường THCS Trâu Quỳ và việc thí điểm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy tại THCS Trâu Quỳ và Tiểu học Cổ Bi. Các trường học đã hoàn thiện số hóa 100% hồ sơ quản lý, học bạ điện tử, sổ điểm điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, xây dựng phòng học STEM số, Thư viện số mã QR và ứng dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt trong điểm danh.

Trong lĩnh vực văn hóa & an sinh xã hội: Xã duy trì hệ thống đài truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông, triển khai thuyết minh tự động và mã QR tra cứu thông tin tại các di tích lịch sử. Đáng chú ý, 100% đối tượng hưởng chính sách an sinh xã hội trên địa bàn đã thực hiện chi trả không dùng tiền mặt. Xã cũng phối hợp cập nhật 66 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đặc biệt, công tác hỗ trợ các đối tượng yếu thế được thực hiện với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau". Đối với 2 hộ cận nghèo và các trường hợp người cao tuổi, người khuyết tật, xã cắt cử lực lượng trực tiếp đến tận nhà hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính, đăng ký dịch vụ viễn thông công ích và định danh điện tử.

Với quyết tâm chính trị cao, hạ tầng đồng bộ và sự đồng lòng của nhân dân, xã Gia Lâm đang từng bước hiện thực hóa mô hình chính quyền số, kinh tế số và xã hội số văn minh, hiện đại.