Chuyện cũ cầu Thăng Long (Kỳ 10): Lần đầu đối mặt “chuyên xa” của “quan đại sứ”

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Những ngày tháng 1 năm 1984, cầu Thăng Long sau khi dầm thép nối liền đôi bờ (tháng 10/1983) thì chuẩn bị thông xe giai đoạn1: đó là thông cầu đường sắt và thông xe ô tô tải trọng nhẹ trên đường cánh gà mà nay dành cho xe đạp, xe máy.
Ông Boris Shaplin, Ủy viên dự khuyết TW Đảng Cộng sản Liên Xô, Đại sứ Liên Xô tại Việt Nam và ông Đỗ Mười, Uỷ viên Bộ chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Việt Nam cắt băng khánh thành cầu Thăng Long ngày 09/5/1985. Tác giả Nguyễn Văn Ất (hình có ngôi sao) đứng giữa hai người. Ông Boris Shaplin, Ủy viên dự khuyết TW Đảng Cộng sản Liên Xô, Đại sứ Liên Xô tại Việt Nam và ông Đỗ Mười, Uỷ viên Bộ chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Việt Nam cắt băng khánh thành cầu Thăng Long ngày 09/5/1985. Tác giả Nguyễn Văn Ất (hình có ngôi sao) đứng giữa hai người.

Trước ngày thông xe, cả Việt Nam và Liên Xô đều kiểm tra rất kỹ lưỡng. Dù không nói ra, nhưng cả hai phía đều cố gắng làm sao để không có bất kỳ sự cố gì xảy ra. Nhất là ở bối cảnh Liên Xô tiếp quản công trình sau khi Trung Quốc bỏ dở và quan hệ giữa Việt - Trung, Xô - Trung khi đó có bất đồng.

Ngoài các công việc tiến hành chung, hai bên còn tiến hành các việc kiểm tra riêng theo cách của mình, nhất là phía Liên Xô.

Mùa Đông năm 1983 - 1984 rất rét.

Sau nghỉ Tết Dương lịch năm 1984 mấy ngày, chỉ còn vài ngày nữa là thông xe cơ giới nhẹ, phía Liên Xô, từ các cơ quan liên quan của họ tại Hà Nội như Cơ quan hợp tác kinh tế với nước ngoài, sứ quán… liên tục lên thị sát, kiểm tra. Lúc thì họ tiếp xúc với phía Việt Nam, lúc thì họ đi chủ động.

***

Hôm ấy đã gần trưa, tôi ngồi xe với trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô, cùng với một xe của lãnh đạo Xí nghiệp Liên hợp cầu Thăng Long đi kiểm tra đường cánh gà trên cầu và từ bờ bắc (Đông Anh) về bờ nam (Từ Liêm).

Thời điểm ấy cầu chưa thông xe, chỉ có xe nội bộ được phép đi lại. Xe đi đúng chiều quy định khi gần về đến bờ nam, sắp sửa ra khỏi cầu thì thấy một chiếc xe ô tô, màu đen xì, to, rất lạ, lừ lừ lên cầu và đi ngược chiều. Xe chúng tôi đi chậm lại, lái xe nháy đèn có ý cảnh báo rằng xe lạ phía trước đi sai chiều cần lùi lại thì bất ngờ xe “lạ” bung cửa và hai ông “Tây” lực lưỡng nhảy ra miệng liên tục nói rất to như quát, cả bằng tiếng Anh lẫn tiếng Nga: “Am-ba-sa-đo! Am-ba-sa-đo! Na-zad! Na-zad!”! (Đại sứ! Đại sứ! Lùi lại! lùi!).

Lúc này định thần nhìn kỹ lại thì thấy đó là chiếc xe “ЧAЙКA” to đùng, lừng lững tiến tới và hiểu ngay đó là xe của “ngài” Đại sứ Liên Xô tại Việt Nam Bôris Shaplin lên thị sát cầu. Chắc ông ta không muốn gây chú ý nên không cắm cờ ở đầu xe.

Xe chúng tôi chỉ còn cách là lùi lại gần hết chiều dài cầu hơn 1km để “nhường” ông “lớn” chứ biết làm sao!

Loại xe “ЧAЙКA- 4105” đó dành cho nguyên thủ và các Đại sứ của Liên Xô ở nước ngoài (chắc không phải ông đại sứ nào của Liên Xô ở nước ngoài cũng được dùng).

Nghe nói nó là loại xe chống đạn, chịu được mìn chống tăng, lắp máy 500 mã lực, nặng tới hơn 7 tấn. Ấy là nghe nói thế, không hiểu thực hư thế nào. Thế mà cánh gà của cầu Thăng Long khi đó chỉ cho phép xe tải dưới 5 tấn qua lại mà thôi!

Đúng là một cuộc “sát hạch, kiểm tra” và “thử tải” ngoạn mục!

Đến giờ tôi vẫn nhớ như in buổi trưa mùa đông năm ấy khi “đối mặt” với chiếc xe chở “quan Đại sứ” ấy.

Chuyện cũ cầu Thăng Long (Kỳ 10): Lần đầu đối mặt “chuyên xa” của “quan đại sứ” ảnh 1Chiếc xe ЧAЙКA của ông B.Shaplin dẫn đầu đoàn xe trong ngày thông xe đường cánh gà tầng dưới cầu Thăng Long ngày 25/01/1984.

***

Cũng cần nói đôi điều về “quan đại sứ” này: Ông Bôris Shaplin khi đó là Ủy viên dự khuyết TW Đảng Cộng sản Liên Xô, Đại sứ Liên Xô tại Việt Nam. Không có Đại sứ Liên Xô ở các nước nhỏ nào “kiểu” như Việt Nam (theo quan niệm của các nước lớn) có hàm này. Trừ Đại sứ Liên Xô tại Mỹ, CHLB Đức. Ông làm Đại sứ ở Việt Nam với thời gian dài kỷ lục hơn 12 năm, từ năm 1974 cho đến 1987, thời kỳ cao điểm của “chiến tranh Lạnh”. Nói vậy để thấy vai trò và “uy” của ông ta ở Việt Nam như thế nào.

Gắn với thời kỳ này là “cơ ngơi” của Đại Sứ quán Liên Xô rất chi là… bao la, bát ngát, hoành tráng: Toà nhà 60 Trần Phú (nay là trụ sở Bộ Tư pháp) là toà nhà chính của Đại sứ quán. Còn hầu như toàn bộ các ngôi nhà, biệt thự phía bên trái tính từ ngã tư Hùng Vương- Lê Hồng Phong đến ngã ba Lê Hồng Phong- Điện Biên Phủ, các biệt thự ở phố chùa Một Cột, Bà Huyện Thanh Quan quanh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh đều là các văn phòng, nơi đóng các Cơ quan của Liên Xô.

Nay Đại sứ quán Nga đã thu hẹp còn rất nhỏ. Họ chuyển Sứ quán về 191 Đê La Thành, tít tận gần Cầu Giấy. Riêng toà biệt thự hai mặt phố ở ngã tư Hùng Vương - Lê Hồng Phong (đối diện Câu lạc bộ quốc tế 37 Hùng Vương) thì nay vẫn là Nhà riêng của Đại sứ Nga tại Việt Nam.

Tôi đã đôi lần giáp mặt Bôris Shaplin khi ông tháp tùng các nhân vật cao cấp Nhà nước Liên Xô sang thăm Việt Nam. Và một lần trực tiếp dịch, nói chuyện với Bôris Shaplin khi ông cùng ông Đỗ Mười, Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thử tướng trường trực Chính phủ cắt băng khánh thành cầu Thăng Long ngày 09/5/1985.

Tác phong Bôris Shaplin rất chi kiểu… “ông lớn”, “khuyềnh khoàng”. Từ đi đứng, nói năng, bộ dạng, ánh mắt, đến cái bắt tay…

(Còn nữa)

Ông Hoàng Minh Chúc, nguyên Tổng Giám đốc Liên hiệp các xí nghiệp xây dựng cầu Thăng Long cho biết: “Trong lúc công trình cầu Thăng Long ở vào giai đoạn khó khăn nhất, chúng ta đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt thành của những người bạn Liên Xô”.

Giữa năm 1979, đoàn chuyên gia đầu tiên của Liên Xô bắt đầu sang làm việc ở công trường cầu Thăng Long. Lúc đó công trình đang đứng trước nguy cơ đình trệ vì thiếu vật liệu. Những hạng mục đã thi công xong chủ yếu là các trụ ở dưới sông, kết cấu phần trên hầu như chưa có gì.

Đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân Việt Nam lúc đó chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế thi công cầu theo kỹ thuật mới. Liên Xô đã cử sang công trường gần 160 lượt chuyên gia, cung cấp cho Việt Nam hàng chục nghìn tấn thép, dầm thép, xi-măng mác cao và hàng trăm tấn thiết bị, máy móc khác.

Trong trí nhớ của ông Hoàng Minh Chúc, tác phong làm việc của chuyên gia Liên Xô rất chuyên nghiệp, cẩn thận và đặc biệt coi trọng chất lượng. Sau hàng trăm ngày thi công, những phiến dầm thép ngày một vươn xa, nối liền các trụ cầu. Công trình hiện lên sừng sững, nhìn từ xa như một đường kẻ thẳng nối hai bờ sông Hồng.

Nói về kỷ niệm khó quên những ngày lăn lộn trên công trường, ông Hoàng Minh Chúc bồi hồi: “Trong nhiều lần tiếp lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta lúc công trình đang thi công, đồng chí E.V Gien-nhin, Trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô tại cầu Thăng Long vẫn nói, cầu Thăng Long không phải là cây cầu của Liên Xô mà là công sức của chính các bạn Việt Nam. Lúc này, trên công trường chỉ có 70 chuyên gia Liên Xô, còn đội ngũ lao động Việt Nam có đến 7.000 người. Các bạn Liên Xô không chỉ giúp chúng ta vô tư mà còn luôn khiêm tốn”.

(Trích “Cầu Thăng Long, công trình của tình hữu nghị Việt – Xô”, Nhandan.vn)

Nguyễn Văn Ất
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Công an tỉnh Bắc Giang tổ chức Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi ảnh phòng chống COVID-19

Giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang Nguyễn Quốc Toản trao tặng bằng khen, giấy khen cho các cá nhân tập thể có thành tích trong công tác phòng, chống dịch.
(PLVN) -  Sáng 22/10/2021, Công an tỉnh Bắc Giang đã tổ chức Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi ảnh với chủ đề “ Cuộc chiến chống COVID-19 - Những khoảnh khắc không quên!” . Những tác phẩm tham dự giải đã phản ánh phong phú, đa dạng, sinh động, toàn diện từ công tác, chiến đấu, lao động sản xuất của cá nhân, tập thể, lực lượng y, bác sỹ đang chữa trị cho các bệnh nhân, niềm vui của các bệnh nhân khi được ra viện…

Chuyện cũ cầu Thăng Long (Kỳ 13): Điếu thuốc, cái kẹo và chuyện phải nhờ... "Tây” mới có

Cầu Thăng Long (ảnh chụp năm 1985).
(PLVN) - Trong "Chuyện cũ cầu Thăng Long", tôi đã kể nhiều về công việc của anh chàng “tôi” trong vai Trợ lý kiêm phiên dịch của Trưởng đoàn chuyên gia cầu Thăng Long. Công việc thì nhiều, mà kể thì biết bao giờ hết, có dịp sẽ kể tiếp. Hôm nay tôi kể một chuyện mà chắc chưa ai kể và tôi tin cũng ít người biết chuyện này ở thời đó. Ấy là chuyện cái kẹo, điếu thuốc và phải nhờ “Tây” như thế nào mới có được!

Phong thủy và tín ngưỡng thờ thần thánh tại các tứ trấn Việt Nam (Kỳ 9): Sự sáng tạo của tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng

Lễ hội rước Thành hoàng ở làng Diềm, Bắc Ninh.
(PLVN) - Không chỉ trấn giữ tại 3 tứ trấn Việt Nam, các vị thần được thờ tại Thăng Long tứ trấn, Hoa Lư tứ trấn và Lạng Sơn tứ trấn được nhiều làng tôn làm Thành hoàng làng. Tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng là sự kết hợp đỉnh cao của tín ngưỡng sùng bái con người và tín ngưỡng sùng bái thần linh.

Mora Group và kỳ vọng về một khu nghỉ dưỡng “trong rừng” đẳng cấp ở Hòa Bình

Thiết kế tận dụng tối đa tự nhiên ở KDL nghỉ dưỡng, sinh thái Bình Thanh.
(PLVN) -  Quan điểm “Không đánh đổi môi trường, văn hóa, văn minh xã hổi để lấy kinh tế” cần được nâng lên thành một triết lý. Riêng với ngành “công nghiệp không khói”, xu hướng du lịch bền vững, du lịch hài hòa với tự nhiên, hạn chế thấp nhất những “tổn thương” gây ra đối với môi sinh đang là một lựa chọn được nhiều nhà đầu tư lựa chọn.

Những dấu ấn của Hội Chữ thập đỏ tỉnh Bắc Giang trong công tác phòng, chống dịch Covid-19

Đồng chí: Mai Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang tặng bằng khen cho các tập thể, cá nhân có thành tích trong công tác chống dịch.
(PLVN) - Tổng giá trị hoạt động trong công tác phòng, chống Covid-19 bị ảnh hưởng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang và công tác vận động, tiếp nhận vật tư y tế, nhu yếu phẩm tiếp viện cho công tác phòng, chống Covid-19 nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam, các quận, huyện trên địa bàn Thành phố Hà Nội năm 2020 - 2021 đạt trên 38 tỷ đồng.

Những bí ẩn lịch sử xung quanh thanh long đao của vua Mạc Đăng Dung

Lễ rước thanh long đao về làng Cổ Trai (Hải Phòng).
(PLVN) - Thanh long đao được cho là của vua Mạc Thái Tổ dài 2,55m, cân nặng 25,6kg, lưỡi đao dài 0,95m, cán đao dài 1,60m, bằng sắt rỗng, có cá chốt chặt lưỡi đao vào cán đao. Tương truyền, đây là thanh đao bất ly thân của vua Mạc Thái Tổ Mạc Đăng Dung và nó cũng gắn liền với suốt sự nghiệp chinh chiến, bình thiên hạ của ông.

Khai quốc công thần triều Nguyễn được ban họ vua vì lòng trung nghĩa

Điện thờ có nhiều di, cổ vật gắn liền sự nghiệp của ông Nguyễn Huỳnh Đức.
(PLVN) - Nguyễn Huỳnh Đức (1748 - 1819) là công thần khai quốc của nhà Nguyễn, từng giữ chức Tổng trấn của cả Bắc Thành lẫn Gia Định Thành. Sinh thời ông được xem là một trong ngũ hổ tướng của triều Nguyễn, tên tuổi gắn với những chiến công vang dội và nổi tiếng là bề tôi trung nghĩa hiếm có.

Bắc Giang: Công an huyện Lạng Giang xử lý triệt để xe vi phạm tải trọng, cơi nới thành thùng

Công an huyện Lạng Giang xử lý xe vi phạm tải trọng, cơi nới thành thùng
(PLVN) - Kết thúc 03 đợt xử lý cao điểm chuyên đề tải trọng, cơi nới thành thùng, Công an huyện Lạng Giang đã tiến hành xử lý gần 2000 trường hơp vi phạm, phạt hành chính hàng tỷ đồng, tạm giữ nhiều phương tiện. Những nỗ lực đó đã góp phần chấn chỉnh trật tự an toàn giao thông đường bộ, giảm thiểu tai nạn giao thông và bảo vệ môi trường.

Chuyện thời du học (Kỳ 3): Từ Mãn Châu đến hồ Bai-can

Tầu hoả chạy men theo bờ hồ Baican của vùng Xibêri, Liên Xô.
(PLVN) - Như kỳ trước đã kể, tối ngày 2/8/1973, chúng tôi lên tàu ở ga Hàng Cỏ, Hà Nội. Vượt chặng đường hơn 4.000 cây số từ ga Bằng Tường ở biên giới Trung Việt, tầu đến biên giới Trung – Xô. Dừng ở ga Mãn Châu Lý, bên kia là ga Zabaikalxk của Liên Xô.

Hòa Bình: Làm tốt công tác phòng cháy chữa cháy

Lực lượng PCCC&CNCH Công an tỉnh Hòa Bình luôn sẵn sàng chiến đấu.
(PLVN) - Với phương châm, phòng cháy hơn chữa cháy, lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Hòa Bình đã chủ động trong công tác phòng cháy, lấy công tác tuyên truyền là trọng tâm, tậm huấn nghiệp vụ là trọng điểm.

Những bí ẩn xung quanh pháo đài lớn nhất Đông Dương

Một đoạn tường của Đồn Rạch Cát nhìn từ bên ngoài.
(PLVN) - Được Pháp xây dựng vào năm 1903, đồn Rạch Cát (xã Long Hựu Đông, huyện Cần Đước, tỉnh Long An) là pháo đài quân sự đồ sộ vào loại nhất nhì Đông Dương lúc bấy giờ với chi phí cao gấp 3,5 lần xây dựng Nhà hát lớn Hà Nội.