Chuyện chấp hành viên “gỡ nút thắt” ở vùng khó khi thực thi bản án
Giữa vùng cao Tây Nguyên, nơi nhiều vụ thi hành án kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh “điểm nóng”. Khi ấy, những người chấp hành viên không chỉ thực thi bản án mà còn phải kiên trì làm công tác dân vận, tháo gỡ tâm lý cho người dân.
Kiên trì dân vận để đưa bản án vào cuộc sống
Hơn 20 năm gắn bó với nghề thi hành án dân sự, ông Trần Văn Hường, Phó Trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 tỉnh Quảng Ngãi (nguyên Phó Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kon Plông) vẫn nhớ rõ vụ việc tranh chấp đất đai kéo dài nhiều năm tại khu vực xã Măng Đen. Đây là vụ việc tranh chấp đất đai giữa bà N.T.K.D và bà V.T.T.L (tại xã Măng Đen, Quảng Ngãi) từng nhiều lần phải tạm hoãn cưỡng chế để đảm bảo an ninh trật tự địa phương. Nguyên nhân do có liên quan đến nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại khu vực Măng Đen và xã Măng Cành cũ.
Ông Hường cho biết, khó khăn lớn nhất trong công tác thi hành án ở miền núi không nằm ở trình tự, thủ tục pháp lý mà nằm ở yếu tố con người. Nếu không làm tốt công tác dân vận, tuyên truyền, giải thích, rất dễ phát sinh phản ứng tiêu cực hoặc bị kẻ xấu kích động, gây khó khăn khi thực hiện nhiệm vụ.
Ở vùng Tây Nguyên, nhất là nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nếu chỉ áp dụng biện pháp cưỡng chế cứng nhắc, rất dễ phát sinh điểm nóng. Người dân nhiều khi chưa hiểu đầy đủ quy định pháp luật nên chấp hành viên phải kiên trì giải thích để họ hiểu rằng bản án đã có hiệu lực thì bắt buộc phải thi hành.
Theo ông Hường, để tổ chức thi hành án, lực lượng chức năng nhiều lần phối hợp cùng địa phương, công an xuống tận thôn, làng gặp gỡ, vận động người dân. Không chỉ tuyên truyền cho người phải thi hành án, cơ quan chức năng còn giải thích cho các hộ dân liên quan nhằm tránh bị lôi kéo, kích động tham gia chống đối.
“Có thời điểm anh em gần như đi từng nhà để giải thích cho bà con hiểu rõ bản chất vụ việc. Áp lực lớn nhất đối với người làm thi hành án ở miền núi là xử lý sao cho vừa đúng quy định pháp luật, vừa giữ được sự ổn định trong nhân dân. Nếu nóng vội rất dễ phát sinh phức tạp về an ninh trật tự”, ông Hường kể.
“Làm thi hành án ở vùng khó phải thấu tình, đạt lý”
Theo ông Trần Văn Hường, nhiều người nghĩ công việc của chấp hành viên chủ yếu là cưỡng chế, kê biên tài sản. Tuy nhiên, phần lớn thời gian của người làm thi hành án lại dành cho việc gặp gỡ, giải thích, vận động và tháo gỡ tâm lý cho các bên đương sự.
Trong vụ việc tại Măng Đen, dù đã ban hành quyết định cưỡng chế nhưng lực lượng thi hành án vẫn tiếp tục kiên trì vận động người phải thi hành án tự nguyện chấp hành bản án. Có thời điểm đương sự phản ứng gay gắt, thậm chí đe dọa, chống đối quyết liệt nhưng chấp hành viên vẫn giữ bình tĩnh để giải thích, tránh làm tình hình thêm căng thẳng.
Điều khiến ông Hường nhớ nhất là trước thời điểm tổ chức cưỡng chế, sau nhiều lần vận động, gia đình người phải thi hành án đã chủ động di chuyển phần lớn tài sản cá nhân ra khỏi khu vực cưỡng chế. Nhờ đó, buổi thi hành án giảm đáng kể áp lực, hạn chế nguy cơ phát sinh xung đột.
“Làm nghề này phải giải quyết sao cho người dân nghe thấu tình, đạt lý. Khi người dân tin tưởng, lắng nghe thì việc phối hợp thực hiện bản án cũng thuận lợi và hiệu quả hơn”, ông Hường bộc bạch.
Theo ông Hường, ở vùng Tây Nguyên, người làm công tác thi hành án không chỉ cần vững chuyên môn mà còn phải có bản lĩnh, sự kiên trì và kỹ năng dân vận. Sau khi bản án có hiệu lực, điều khó nhất là tổ chức thi hành sao cho vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, vừa giữ được yếu tố nhân văn.
“Phía sau mỗi vụ việc không chỉ là tài sản hay giấy tờ pháp lý mà còn là cuộc sống, tâm lý và niềm tin của người dân đối với pháp luật”, ông Hường chia sẻ.
Ông Mai Văn Diện – Trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 tỉnh Quảng Ngãi cho biết, ông Trần Văn Hường là chấp hành viên có nhiều kinh nghiệm trong xử lý các vụ việc phức tạp tại khu vực miền núi, đặc biệt là những vụ thi hành án liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong quá trình công tác, ông Hường luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự bản lĩnh, mềm dẻo trong công tác dân vận và kiên trì vận động người dân chấp hành bản án, góp phần hạn chế phát sinh điểm nóng, đảm bảo các vụ việc thi hành án được thực hiện đúng quy định pháp luật nhưng vẫn giữ được tính nhân văn và sự ổn định tại địa phương.