Chuyện câu đối “Trời ban” tặng Lãnh đạo Tasco
Nhân cuộc thi Sáng tác Tên và Slogan cho dự án “Đơn vị ở 3” tại Khu đô thị mới Xuân Phương, nay là dự án Xuân Ngọc do Tasco làm chủ đầu tư, chúng tôi đã có dịp đến thăm nhà giáo sư Vũ Khiêu, người được mời làm Chủ tịch Hội đồng Giám khảo cuộc thi.
 |
| Chủ tịch HĐQT - Ông. Phạm Quang Dũng |
Nhân cuộc thi Sáng tác Tên và Slogan cho dự án “Đơn vị ở 3” tại Khu đô thị mới Xuân Phương, nay là dự án Xuân Ngọc do Tasco làm chủ đầu tư, chúng tôi đã có dịp đến thăm nhà giáo sư Vũ Khiêu, người được mời làm Chủ tịch Hội đồng Giám khảo cuộc thi. Vì lý do sức khỏe, giáo sư đã không đến văn phòng công ty để cùng hội đồng bàn bạc trong quá trình chấm giải. Thay mặt các thành viên trong Hội đồng Giám khảo, chúng tôi đã đến nhà cụ cùng các phương án của cuộc thi được tổng hợp chi tiết, trong đó có 10 phương án được bỏ phiếu nhiều nhất với mong muốn tìm được phương án sẽ mang thật nhiều ý nghĩa nhất.
Dừng chân tại ngôi nhà nhỏ giản dị nằm trong ngõ Vạn Bảo, mở cửa mời chúng tôi vào nhà là một cô gái trạc 20, 21 tuổi, dáng người dong dỏng và đôi mắt trong sáng, sau này chúng tôi được biết đó là cháu gái cụ. Cô mời chúng tôi vào phòng khách ngồi đợi. Một lát sau, cụ tiếp chúng tôi tại phòng riêng, nơi cụ vẫn thường ngồi làm việc và nghiên cứu hàng ngày. Trước mắt chúng tôi là một cụ ông với vóc dáng gầy gò, tóc đã bạc trắng nhưng đôi mắt còn sáng và nhanh nhẹn lắm. Cụ ngồi trong căn phỏng nhỏ chừng 15 m2, sơn tường và chăn gia gối đệm đều mầu trắng. Trong phòng bày biện nhiều sách cũng như nhiều kỷ vật, kỷ niệm của cụ. Đặc biệt quanh phòng treo 03 bức tranh lớn làm bằng những chất liệu khác nhau miêu tả chân dung cụ: tranh bằng đá quý, tranh thêu tay bởi nghệ nhân Việt Nam và một bức sơn mài. Phía còn lại là một cửa sổ lớn nhìn ra một ban công với nhiều màu xanh tự nhiên khiến không khí lúc nào cũng có cảm giác mát mẻ, tươi trẻ.
Trong cuộc nói chuyện và phân tích các đáp án về mặt ngữ nghĩa, câu từ, chúng tôi đi hết từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác trước kiến thức uyên thâm của cụ. Sau khi nghe cụ giải thích ý nghĩa của từng phương án, cuối cùng Hội đồng giám khảo đã lựa chọn ra được phương án Tên và Slogan hay nhất. Bất ngờ không chỉ dừng lại ở một phương án thật hay và nhiều ý nghĩa nhân văn, cụ hỏi tên Chủ tịch HĐQT và Tổng Giám đốc của Tasco rồi đột nhiên gọi người cháu gái mang bút lông và giấy viết mang vào cho cụ. Một chút khó hiểu nhưng chúng tôi ngại hỏi vì thấy cụ dường như rất chăm chú suy nghĩ đến một cái gì đó, chỉ dám ngồi lặng yên quan sát từng cử chỉ của cụ và chờ đợi.
Sau khi người cháu gái chuẩn bị đầy đủ bút với hai mầu đen và đỏ cũng như dải giấy ra, cụ bắt đầu viết. Từ từ những con chữ hiện ra trên nền giấy trắng, MỘT, ĐỜI, TRÍ, DŨNG (hai chữ Trí, Dũng được đổi sang bút mầu mực đỏ), XUÂN, NHƯ, NGỌC, TRĂM, SỰ, HIỂN, LƯƠNG (hai chữ Hiền, Lương lại được thể hiện bằng mầu đỏ) PHÚC, TẠI, TRỜI.
Những con chữ này được viết thành hai hàng tạo thành một vế đối rất chỉnh, hai chữ mầu đỏ chính là tên của hai người chéo lái con thuyền Tasco. Quá bất ngờ trước tác phẩm của cụ, chúng tôi chỉ biết nói lời cảm ơn. Cụ cười hiền nói với chúng tôi “đây cũng không phải là câu đối của tôi, của trời cho đấy, về nói hai sếp cô như vậy, chưa bao giờ tôi làm câu đối nhanh như thế”. Thật vậy, chỉ trong khoảng 15 giây khi giấy được chuẩn bị, cụ đã viết liền một mạch, những con chữ như có thần.
Sau khi xin phép ra về, mấy người chúng tôi càng ngẫm nghĩ càng thấy vế đối dường như là câu chuyện đời, là tâm phúc, là tấm lòng của “Sếp” chúng tôi vậy. Cả một đời sống với “Trí” và “Dũng” ắt “Trăm sự” sẽ gặp may mắn “Hiền lương”. Hai vế “Xuân như ngọc” và “Phúc tại trời” cũng rất chỉnh về mặt từ và nghĩa. Một cuộc đời, một tuổi xuân trong và sáng như ngọc, một đời hưởng hạnh phúc từ trời ban.
Giáo sư Vũ Khiêu không biết nhiều về các Sếp của chúng tôi (cụ chỉ gặp Chủ tịch HĐQT hai lần về công việc và chưa gặp Tổng giám đốc lần nào), nhưng từng con chữ như soi thấu vào hai tấm lòng sáng của Tasco. Niềm thôi thúc nào khiến cụ viết được những câu đối hay như vậy, hay đây thật sự là câu đối “Trời ban” dành tặng cho Lãnh đạo Tasco?
Giáo sư Vũ Khiêu, hiện nay đã 94 tuổi nhưng vẫn rất minh mẫn và khỏe mạnh, người được giới trí thức Việt Nam đánh giá là một nhà văn hóa lớn. Cụ là người đầu tiên trong danh sách các nhà văn Việt Nam được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới, đồng thời là Viện trưởng đầu tiên của Viện Xã hội học Việt Nam, nguyên Phó Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Xã hội (nay là Viện Khoa học Xã hội Việt Nam).NTT