Chương trình học nghề: Vẫn còn lỗi nhịp...

Không thể phủ nhận thời gian gần đây, mạng lưới cơ sở đào tạo nghề trong thành phố phát triển không ngừng, tăng dần về số lượng và chất lượng, ngày càng có nhiều cái bắt tay giữa doanh nghiệp với nhà trường, nhiều hợp đồng đào tạo được ký kết. Thế nhưng, việc tiếp cận thực tế để xây dựng chương trình học cho phù hợp yêu cầu với doanh nghiệp vẫn còn là khoảng trống...

Không thể phủ nhận thời gian gần đây, mạng lưới cơ sở đào tạo nghề trong thành phố phát triển không ngừng, tăng dần về số lượng và chất lượng, ngày càng có nhiều cái bắt tay giữa doanh nghiệp với nhà trường, nhiều hợp đồng đào tạo được ký kết. Thế nhưng, việc tiếp cận thực tế để xây dựng chương trình học cho phù hợp yêu cầu với doanh nghiệp vẫn còn là khoảng trống...

Mô tả ảnh.
Học viên trường nghề cần được thực hành với máy móc, thiết bị hiện đại.
 
Ký hợp đồng đào tạo: Chưa đủ!

Mạng lưới cơ sở đào tạo nghề ở thành phố Đà Nẵng đang phát triển, từng bước được củng cố, nâng dần chất lượng với khoảng 52 cơ sở và đào tạo 101 nghề khác nhau. Dạy nghề ở thành phố Đà Nẵng có thế mạnh trong các lĩnh vực kỹ thuật, vận tải, chế biến, dịch vụ du lịch, công nghiệp tàu thủy... Các cơ sở ngoài công lập tăng nhanh, từ chỗ trước đây chỉ có 3 cơ sở nay tăng lên 27 cơ sở, chiếm 48,9% tổng quy mô tuyển sinh, góp phần nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo của thành phố trong lực lượng lao động lên khoảng 46,5% (năm 2009). Quy mô dạy nghề tăng nhanh qua các năm đã đáp ứng phần lớn nhu cầu đội ngũ công nhân trực tiếp sản xuất kinh doanh của các ngành kinh tế ở thành phố.

Nhanh nhạy, nắm bắt yêu cầu thị trường, hầu hết các đơn vị dạy nghề hiện nay đều có liên kết với doanh nghiệp với nhiều hình thức đào tạo phù hợp. Những đơn vị có nhiều doanh nghiệp đặt hàng là Trung tâm Đào tạo nghề huyện Hòa Vang; Trung tâm Giới thiệu việc làm khu công nghiệp; Trung tâm Xúc tiến du lịch Đà Nẵng (nghề lễ tân, dịch vụ nhà hàng, nấu ăn) và Trung tâm Giáo dục hướng nghiệp quận Ngũ Hành Sơn (nghề điêu khắc đá mỹ nghệ)...
 
Hợp đồng giữa nhà trường và doanh nghiệp giúp người học yên tâm hơn về chỗ làm sau khi ra trường, đó cũng là “chiêu” các đơn vị đào tạo nghề “hút” học viên. Thế nhưng, phần lớn người học sau khi ra trường vẫn còn lạ lẫm với công việc, chưa đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp. Nguyễn Thị Mai Lan (21 tuổi, quê ở xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang), công nhân một công ty dệt may ở thành phố Đà Nẵng cho biết: “Được đơn vị đào tạo giới thiệu nên em không khó khăn lắm để tìm được việc. Thế nhưng khi vào thực tế công việc mới thấy khác nhiều so với những gì đã được học. Bọn em phải học thêm về các kỹ thuật cắt may đúng với yêu cầu của công ty”.

Cần khảo sát yêu cầu của từng doanh nghiệp

Không chỉ tìm hợp đồng để ký, các trường nghề cần đào tạo theo định hướng của từng doanh nghiệp để khi ra trường, người lao động có thể làm tốt ngay công việc tại công ty. Ông Bùi Lương Trạch, Giám đốc Chi nhánh tại Chu Lai của Công ty CP Hữu Toàn, chuyên sản xuất máy phát điện, máy nén khí, máy nông ngư cơ nhận xét: “Chương trình thực hành của phần lớn các đơn vị đào tạo nghề hiện nay vẫn chưa sát thực tế. Mỗi doanh nghiệp đều có sản phẩm riêng, quy trình kỹ thuật khác nhau nên đòi hỏi người lao động phải đáp ứng được trình độ, kỹ năng của từng doanh nghiệp. Do vậy, cơ sở đào tạo nghề cần khảo sát từng doanh nghiệp để liên kết đào tạo chương trình phù hợp”. Ông Trạch dẫn chứng, chẳng hạn một công nhân cơ khí động lực, sau khi đào tạo tại các trường nghề được nhận vào làm ở công ty, vẫn chưa nắm được các phương pháp khoa học về chuyên ngành.

Nên chăng, tại các trường nghề cần có bộ phận chuyên khảo sát yêu cầu, quy trình kỹ thuật của từng doanh nghiệp, qua đó, có chương trình học phù hợp, giúp học viên dễ tìm việc, làm được ngay khi nhận việc, nếu không sẽ bị đào thải. Doanh nghiệp và cơ sở dạy nghề nên cùng phối hợp xây dựng kỹ năng nghề, thiết kế chương trình và tham gia vào quá trình giảng dạy của người học. Trường Trung cấp nghề du lịch Việt-Úc là một trong những đơn vị khá nhạy bén trong việc đào tạo.
 
Ông Đặng Phúc Sinh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Không chỉ ký đơn hàng thường xuyên với nhiều khách sạn, nhà hàng, trường còn hợp đồng đội ngũ giáo viên là các nhà quản lý chuyên nghiệp tại các resort hàng đầu ở Đà Nẵng và Hội An như: The Furama, Sandy Beach, Palm Garden… Với thời lượng chiếm tới 80% thực hành, học viên được thực tập hoặc làm việc bán thời gian tại các khách sạn trong quá trình học.
 
Vì vậy, có đến 95% học viên ra trường tìm được việc làm và đáp ứng tốt yêu cầu công việc”. Việc giao một số môn cho kỹ sư hoặc thợ bậc cao... của các doanh nghiệp để họ trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn ở nhà máy là cách làm hay, vừa giúp học sinh nắm bắt yêu cầu thực tiễn sản xuất, vừa giải cho nhà trường bài toán thiếu máy móc thực hành. Bên cạnh việc thay đổi chương trình đào tạo, các trường nghề cũng cần cung cấp kỹ năng mềm cho học viên để có thể thích nghi, hòa nhập nhanh với thị trường lao động...

Bài và ảnh: Phương Trà