Chương trình 'Hàng Việt vì người Việt' giai đoạn 2026 - 2030: Đổi mới tư duy từ 'ưu tiên dùng' sang 'xứng đáng được tin dùng'

Chương trình 'Hàng Việt vì người Việt' giai đoạn 2026 - 2030: Đổi mới tư duy từ 'ưu tiên dùng' sang 'xứng đáng được tin dùng'
Một hội chợ hàng Viêt Nam tổ chức tại TP HCM. (Ảnh trong bài: V.Sơn)

(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ mới ban hành Quyết định 2069/QĐ-TTg ngày 29/10/2026 phê duyệt chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030. Trả lời báo chí, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (QL&PTTTTN, Bộ Công Thương) cho biết, đây là động thái đánh dấu một bước chuyển mới trong tư duy phát triển thị trường trong nước.

Lấy chất lượng, giá thành, trải nghiệm dịch vụ làm thước đo

Ông Linh cho biết, chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030 được ban hành với nhiều điểm mới so với các chương trình, đề án PTTTTN gắn với Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trước đây. Trong đó có ba điểm mới căn bản, nổi bật như sau:

Thứ nhất, đổi mới tư duy từ “ưu tiên dùng” sang “xứng đáng được tin dùng”.

Các chương trình triển khai thời gian qua đã phát huy hiệu quả trong việc khơi dậy niềm tự hào, tinh thần dân tộc, hình thành thói quen ưu tiên hàng Việt. Tỷ lệ hàng Việt tại một số hệ thống phân phối hiện đại đạt mức tương đối cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường nội địa chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ hàng nhập khẩu giá rẻ và các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới, việc khơi gợi trách nhiệm dân tộc là cần thiết nhưng chưa đủ. Vì vậy, chương trình xác lập mục tiêu cốt lõi là nâng tầm nội lực hàng Việt, lấy chất lượng, giá thành, trải nghiệm dịch vụ làm thước đo để chinh phục niềm tin của người tiêu dùng (NTD) một cách lâu dài, bền vững.

Thứ hai, chuyển từ cách tiếp cận mang tính phong trào sang xây dựng hệ sinh thái hàng Việt có tiêu chí rõ ràng và kết quả đo lường được. Chương trình xây dựng bộ nhận diện “Hàng Việt vì người Việt” thống nhất trên toàn quốc trên cơ sở tiêu chí xác định hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn công bố áp dụng, đo lường, chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc; đồng thời xây dựng Nền tảng số hàng Việt Nam, xác thực dữ liệu về DN, sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, điểm phân phối và phản hồi của NTD.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục QL&PTTTTN.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng
Cục QL&PTTTTN.

Thứ ba, chuyển chủ thể trung tâm từ “NTD" sang “DN”. “Nếu trước đây trọng tâm là vận động NTD, thúc đẩy phía cầu; thì nay trọng tâm đặt vào bên cung: Hỗ trợ DN nâng cấp năng lực sản xuất, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và hệ thống phân phối. Các hiệp hội ngành hàng chuyển từ vai trò phối hợp, hỗ trợ sang chủ thể trực tiếp định hướng chuẩn mực ngành hàng, dẫn dắt DN hội viên xây dựng thương hiệu tiên phong”, ông Linh nói.

Theo ông Linh, chương trình đặt ra yêu cầu mới: Không chỉ dừng ở việc vận động người Việt dùng hàng Việt, mà quan trọng hơn là hàng Việt phải nâng cao chất lượng, giá trị và trải nghiệm để người Việt tin tưởng, sẵn sàng lựa chọn. Sản phẩm được tạo ra với mục tiêu phục vụ người Việt, từ nguyên liệu, thiết kế, công nghệ đến giá thành đều hướng đến nhu cầu thực tế của NTD Việt Nam.

“Nhà nước hỗ trợ - Hiệp hội chủ trì - DN bứt phá”

Ông Linh cho biết, với chủ thể chính là DN sản xuất và phân phối, chương trình tập trung hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN, HTX, hộ kinh doanh (HKD) và xây dựng hệ sinh thái “Hàng Việt vì người Việt” thông qua thúc đẩy DN nâng cấp dây chuyền sản xuất, tăng cường nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Bên cạnh đó, hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm, DN và thương hiệu tập thể theo ngành hàng thông qua các chương trình đào tạo, bồi dưỡng năng lực kinh doanh, TMĐT gắn với nhu cầu từng ngành hàng.

Chương trình hướng đến thúc đẩy liên kết dọc giữa nhà sản xuất, nhà phân phối, DN bán lẻ, hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến hệ thống phân phối, thị trường tiêu thụ; triển khai chương trình kết nối cung - cầu theo ngành hàng, ưu tiên kết nối DN nhỏ và vừa (NVV), HTX với hệ thống phân phối hiện đại, đẩy mạnh TMĐT.

Với cơ chế “Nhà nước hỗ trợ - Hiệp hội chủ trì - DN bứt phá”, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, ban hành Bộ nhận diện, xây dựng hạ tầng số, cung cấp thông tin thị trường, duy trì cơ chế đối thoại định kỳ. Hiệp hội ngành hàng chủ trì lựa chọn, giới thiệu DN hội viên tiêu biểu tham gia chương trình xây dựng thương hiệu tiên phong, trực tiếp đồng hành. DN là chủ thể quyết định, chủ động đầu tư, bố trí nguồn lực để nâng cấp sản xuất hướng đến NTD, đa dạng hóa hình thức phân phối, đáp ứng, duy trì các tiêu chí của chương trình.

Ông Linh đánh giá, thị trường hơn 100 triệu dân với sức mua tăng trưởng 2 con số là tài sản chiến lược của nền kinh tế. Để hàng Việt giữ vững và mở rộng thị phần, chương trình tập trung vào một số nhóm giải pháp.

Về hệ thống phân phối, chương trình hướng đến phát triển mạng lưới phân phối hiện đại theo hướng đa kênh, tích hợp giữa kênh truyền thống - hiện đại, trực tiếp - trực tuyến, mở rộng độ phủ của hàng Việt. Các chương trình kết nối cung - cầu hàng Việt được triển khai ở quy mô quốc gia, vùng và địa phương theo ngành hàng. DNNVV, HTX, HKD, chủ thể OCOP được đào tạo, hỗ trợ về kinh doanh trực tuyến, marketing, xây dựng thương hiệu. Cơ chế, chính sách phát triển hạ tầng thương mại sẽ được hoàn thiện, đặc biệt tại vùng nông thôn, vùng đặc biệt khó khăn, để hàng Việt đến được với mọi người dân trên mọi miền.

Về kích cầu tiêu dùng, các chương trình khuyến mại tập trung quy mô lớn, thực chất sẽ được tổ chức theo mùa vụ, dịp lễ, Tết, ngày mua sắm trực tuyến. Chương trình khuyến khích phát triển các dịch vụ hỗ trợ tiêu dùng như giao hàng nhanh, thanh toán không dùng tiền mặt, đổi trả linh hoạt, bảo hành minh bạch, nâng cao trải nghiệm mua sắm hàng Việt. Kênh tiêu thụ gắn với du lịch được mở rộng thông qua các điểm trưng bày, giới thiệu, bán hàng Việt tại cửa khẩu, cảng biển, sân bay, khu du lịch.

Lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, nhái, kém chất lượng, nhập lậu, gian lận xuất xứ. Chính sách bảo vệ quyền lợi NTD, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, nhãn hàng hóa, truy xuất nguồn gốc tiếp tục được hoàn thiện, bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh cho DN, hàng hóa sản xuất trong nước và bảo vệ niềm tin của NTD.

“Khi DN coi niềm tin của NTD Việt Nam là tài sản cốt lõi để đầu tư thực chất vào chất lượng, thương hiệu, hàng Việt sẽ có nền tảng vững chắc”, ông Linh nói.

Theo ông Linh, để hàng Việt đứng vững trên “sân nhà” và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, DN cần tập trung vào ba nhóm giải pháp.

Một là, đặt NTD Việt Nam vào trung tâm chiến lược kinh doanh và coi TTTN là thị trường mục tiêu, không phải là “bệ đỡ” khi xuất khẩu gặp khó khăn. Nghiên cứu sâu nhu cầu, thị hiếu của từng phân khúc khách hàng, từng vùng miền, nhất là nhóm NTD trẻ đang chiếm tỷ trọng lớn trong mua sắm trực tuyến, để sản phẩm từ nguyên liệu, thiết kế, công nghệ đến giá thành thực sự hướng đến người Việt, cạnh tranh bằng chất lượng, giá trị, trải nghiệm dịch vụ.

Hai là, đầu tư thực chất vào công nghệ, chất lượng, minh bạch nguồn gốc. DN cần chuẩn hóa sản xuất theo tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật và yêu cầu về đo lường, chủ động áp dụng giải pháp truy xuất nguồn gốc có khả năng kết nối với hệ thống truy xuất quốc gia; từng bước chuyển dịch từ gia công, lắp ráp sang làm chủ công nghệ, thiết kế, nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng trong nước, nhất là ở các ngành có năng lực sản xuất lớn như dệt may, da giầy, thủy sản chế biến…

Ba là, kiên trì xây dựng thương hiệu một cách bài bản, dài hạn, bảo vệ tài sản trí tuệ. Thương hiệu không chỉ là nhãn hiệu hay hoạt động quảng bá, mà là kết quả tổng hợp của chất lượng ổn định, định vị sản phẩm rõ ràng, thiết kế, bao bì phù hợp thị hiếu, hệ thống phân phối, dịch vụ hậu mãi nhất quán.

Văn Sơn