Chuỗi hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm cho biết, kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là sự kiện chính trị, văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm tôn vinh những đóng góp to lớn của nhà bác học lớn thế kỷ XVIII đối với lịch sử, văn hóa, giáo dục và kho tàng tri thức nhân loại. Đây cũng là dịp để giáo dục truyền thống hiếu học, khơi dậy niềm tự hào về vùng đất văn hiến Hưng Yên, đồng thời quảng bá hình ảnh địa phương tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn sinh năm 1726 tại làng Diên Hà, nay thuộc xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên. Với học vấn uyên thâm, khối lượng trước tác đồ sộ cùng những đóng góp nổi bật trên nhiều lĩnh vực như triết học, sử học, địa lý, văn học, giáo dục và khoa học, ông được đánh giá là một trong những nhà bác học tiêu biểu của Việt Nam. Không chỉ để lại di sản học thuật có giá trị lâu dài đối với dân tộc, những tư tưởng và công trình nghiên cứu của ông còn được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Ngày 31/10/2025, tại Uzbekistan, Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43 đã thông qua Nghị quyết cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, ghi nhận những cống hiến của ông đối với tri thức nhân loại.

Theo ông Phạm Văn Nghiêm, để chuẩn bị cho chuỗi hoạt động kỷ niệm, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh Hưng Yên đã sớm ban hành các kế hoạch triển khai, thành lập Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức cùng các tiểu ban chuyên trách. Đến nay, nhiều hạng mục trọng điểm đã cơ bản hoàn thành như chỉnh trang, tu bổ Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, khu đền thờ, lăng mộ cụ Lê Trọng Thứ và tuyến đường kết nối từ Khu di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vua triều Trần đến Khu lưu niệm, bảo đảm điều kiện phục vụ đại biểu, Nhân dân và du khách về dự các hoạt động kỷ niệm.

Thông tin thêm tại họp báo, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hưng Yên Đỗ Hữu Nhân cho biết chuỗi kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn gồm 16 hoạt động lớn được tổ chức trong năm 2026. Các hoạt động trải rộng trên nhiều lĩnh vực như nghiên cứu khoa học, giáo dục, triển lãm, xuất bản, văn hóa nghệ thuật, khuyến học và quảng bá di sản, qua đó góp phần tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp cũng như những giá trị tư tưởng, học thuật mà nhà bác học để lại.

Theo ông Nhân, điểm nhấn nổi bật nhất của chuỗi hoạt động là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia và chương trình nghệ thuật đặc biệt diễn ra vào tối 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Chương trình được dàn dựng công phu với thời lượng khoảng 90 phút, tái hiện cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp nổi bật của Lê Quý Đôn đối với nền học thuật Việt Nam thông qua ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại kết hợp các giá trị văn hóa truyền thống. Chương trình sẽ được truyền hình trực tiếp trên VTV1 và phát sóng trên các nền tảng số nhằm lan tỏa rộng rãi những giá trị mà Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn để lại.

Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hưng Yên cho biết, công tác tuyên truyền được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của đợt kỷ niệm. Tỉnh mong muốn thông qua chuỗi hoạt động lần này, người dân trong cả nước, đặc biệt là thế hệ trẻ, có thêm điều kiện tìm hiểu sâu sắc hơn về thân thế, sự nghiệp và những cống hiến của nhà bác học Lê Quý Đôn đối với lịch sử dân tộc và kho tàng tri thức nhân loại. Bên cạnh các hoạt động trực tiếp, nhiều sản phẩm truyền thông, phim tài liệu, ấn phẩm nghiên cứu và chương trình quảng bá cũng đang được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả lan tỏa.

Theo kế hoạch, lễ kỷ niệm cấp quốc gia diễn ra lúc 20h ngày 31/7 sẽ có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đại diện UNESCO; các học giả, nhà khoa học trong và ngoài nước; đại diện nhiều cơ quan ngoại giao cùng đông đảo Nhân dân và du khách. Ban Tổ chức dự kiến đón khoảng 6.000 đại biểu, người dân và du khách tham gia các hoạt động chính.

Liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho sự kiện, đại diện Công an tỉnh Hưng Yên cho biết đơn vị đã xây dựng các phương án, kịch bản bảo vệ ở mức cao nhất đối với toàn bộ chuỗi hoạt động, đặc biệt là lễ kỷ niệm cấp quốc gia. Các lực lượng cảnh sát giao thông, cảnh sát cơ động cùng công an các xã, phường sẽ được huy động, phối hợp triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm bảo đảm tuyệt đối an ninh, trật tự, an toàn giao thông và tạo điều kiện thuận lợi cho đại biểu, Nhân dân, du khách tham dự sự kiện.

Trước đó, sáng 30/7 sẽ diễn ra Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Nhà bác học, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn: Di sản tinh thần và giá trị thời đại” do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chủ trì. Cùng ngày, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.

Chuỗi sự kiện còn bao gồm nhiều hoạt động như triển lãm tư liệu, hiện vật về Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; tuần lễ đọc sách; cuộc thi tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của ông; biểu diễn vở chèo “Bảng nhãn Lê Quý Đôn”; biên soạn, tái bản các tác phẩm tiêu biểu; các hoạt động khuyến học, khuyến tài và triển lãm di sản về Lê Quý Đôn tại trụ sở UNESCO ở Pháp vào tháng 10/2026.

Cũng tại Hội nghị cung cấp thông tin, tỉnh Hưng Yên chính thức phát động Giải thưởng Lê Quý Đôn trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2026. Theo lãnh đạo UBND tỉnh, giải thưởng nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời tôn vinh các công trình nghiên cứu, sáng kiến, giải pháp có giá trị khoa học và thực tiễn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh các hoạt động kỷ niệm, Hưng Yên đang triển khai Quyết định số 478/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vua triều Trần. Theo ông Đỗ Hữu Nhân, thời gian tới tỉnh sẽ tiếp tục đầu tư trùng tu, tôn tạo khu từ đường, khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối với các điểm di tích liên quan, qua đó hình thành không gian văn hóa - lịch sử phục vụ nghiên cứu, giáo dục truyền thống và phát triển du lịch bền vững.