Chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong thi hành pháp luật
(PLVN) - Ngày 25/9, Bộ Tư pháp phối hợp với Viện Konrad Adanauer Stifung (Viện KAS) tổ chức Hội thảo với chủ đề “Nhu cầu và giải pháp chuyển đổi số trong công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật”. Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hồ Quang Huy và Trưởng đại diện Viện KAS tại Việt Nam Lewe Paul đồng chủ trì hội thảo.
Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Hồ Quang Huy cho biết, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành những động lực quan trọng của phát triển đất nước. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu phát triển hạ tầng số, khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu trở thành tư liệu sản xuất quan trọng. Trong lĩnh vực xây dựng và thi hành pháp luật, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị cũng đặt ra nhiệm vụ tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn; xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu lớn phục vụ đổi mới, hiện đại hóa công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, liên thông, dễ khai thác, an toàn thông tin và bí mật nhà nước.
Tuy nhiên, theo Cục trưởng Hồ Quang Huy, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức thi hành pháp luật, nhất là công tác báo cáo, vẫn còn hạn chế như: chưa hình thành được dữ liệu tập trung, thống nhất, dùng chung; cơ sở dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật và công cụ số tại nhiều nơi chưa được chuẩn hóa, cập nhật, liên thông. Nhiều hoạt động vẫn thực hiện thủ công, làm chậm quá trình tổng hợp, chia sẻ thông tin và ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Bên cạnh đó, công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật hiện vẫn chủ yếu thực hiện thủ công, chưa có phần mềm thống nhất, chuyên biệt phục vụ quản lý, theo dõi và báo cáo trên phạm vi toàn quốc. Việc thu thập, tổng hợp thông tin, số liệu và xây dựng báo cáo tại nhiều cơ quan còn mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến việc cung cấp thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành, phát hiện khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Cục trưởng Hồ Quang Huy cho rằng, chuyển đổi số trong công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật không chỉ là đưa các biểu mẫu lên môi trường điện tử mà quan trọng hơn là phải chuẩn hóa nội dung, quy trình và dữ liệu; tăng cường kết nối, chia sẻ, liên thông dữ liệu; đồng thời hình thành các công cụ khai thác dữ liệu phục vụ quản lý, đánh giá việc tổ chức thi hành pháp luật, gắn với công tác xây dựng pháp luật.
Do đó, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo nhằm trao đổi kinh nghiệm số hóa chế độ báo cáo tại địa phương, xây dựng và vận hành hệ thống thông tin báo cáo, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật. Cục trưởng Hồ Quang Huy đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tích cực trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật.
Phát biểu tại Hội thảo, Trưởng đại diện Viện KAS tại Việt Nam Lewe Paul cho rằng, chuyển đổi số không đơn thuần là chuyển tài liệu giấy thành tệp điện tử mà phải nâng cao chất lượng, khả năng tiếp cận và tính hữu dụng của thông tin. Điều này đòi hỏi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và liên thông giữa các cơ quan, các cấp hành chính. Do đó, thách thức của chuyển đổi số không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở việc hoàn thiện thể chế, quy trình và trách nhiệm của các bên.
Theo ông, dữ liệu thiếu nhất quán, khó đối sánh sẽ hạn chế hiệu quả của các công cụ số, trong khi dữ liệu đáng tin cậy và quy trình phù hợp sẽ tạo nền tảng để dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ tốt hơn việc theo dõi thực thi pháp luật và ra quyết định hành chính. Chuyển đổi số vì vậy cần hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế công và chất lượng thông tin phục vụ quá trình ra quyết định.
Tại Hội thảo, các đại biểu được nghe các tham luận về thực trạng, yêu cầu chuyển đổi số trong công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật; chuẩn hóa nội dung, biểu mẫu, quy trình dữ liệu; quản trị vòng đời văn bản dựa trên dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành và hoàn thiện pháp luật…
Các đại biểu cũng trao đổi, thảo luận về thực tiễn triển khai tại địa phương, những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường chuẩn hóa, kết nối và liên thông dữ liệu trong công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật.