Chưa có sáng tác phản ánh đúng, đủ về đề tài công an nhân dân?

Lịch sử 62 năm xây dựng và phát triển của lực lượng Công an nhân dân được ghi dấu trong nhiều tác phẩm văn học có giá trị. Cuộc thi sáng tác về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam phát động nhiều năm qua thu hút sự tham gia của đông đảo những người viết văn chuyên và không chuyên. Song theo đánh giá của Thượng tướng Nguyễn Khánh Toàn, Thứ trưởng Thường trực Bộ Công an, trong cuộc họp mặt những người viết văn đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" khu vực phía Bắc tại Hải Phòng vừa qua, thì vẫn chưa có sáng tác phản ánh đúng, đủ về đề tài công an nhân dân.

1. Khó có thể thống kê hết được những tác phẩm thuộc nhiều thể loại viết về hình ảnh người chiến sĩ công an trên mặt trận giữ vững ổn định chính trị, an ninh xã hội thời gian qua. Nhiều tác phẩm được chuyển thể sang những xê-ri phim truyền hình nhiều tập gây sự chú ý của nhân dân như xê-ri phim “Cảnh sát hình sự”, “Chạy án”... Mảng đề tài này ngày càng hấp dẫn các nhà làm phim và những người viết văn chuyên nghiệp. Bởi thế, hình ảnh người công an nhân dân thường xuyên xuất hiện trong các loại hình nghệ thuật dưới sự thể hiện của hình tượng nghệ thuật. Chính diện có, phản diện có. Đa dạng nhiều chiều phản ánh với các góc độ khác nhau. Nhiều tác giả thơ và nhà thơ cũng khai thác hình ảnh người chiến sĩ công an trong những sáng tác của mình.

Thiếu tướng, Nhà văn Hữu Ước trong buổi họp mặt tự hào khi nói về sự phát triển của đội ngũ những người viết văn đứng trong hàng ngũ Công an nhân dân. Không chỉ có vậy, số tác giả viết về mảng đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” ngày một gia tăng giúp cuộc vận động sáng tác này đạt những hiệu quả thiết thực. Hàng nghìn tác phẩm văn học viết về đề tài này nhiều năm qua được đăng tải trên các ấn phẩm báo chí Công an khẳng định sự quan tâm của những người viết văn với người chiến sĩ công an. Mong muốn của những người đứng trong hàng ngũ công an nhân dân và các ấn phẩm công an là tạo môi trường sáng tác thu hút nhiều tác giả gắn bó với mảng đề tài này. Đây cũng là mảnh đất để các nhà văn công an sáng tác những lĩnh vực mình công tác, đăng tải những sáng tác của văn nghệ sĩ toàn quốc viết về người công an.

2. Nhà thơ Trần Đăng Khoa không tiếc lời khi tâm tình dưới góc độ là bạn đọc của các ấn phẩm công an. Những sáng tác về người công an nhân dân được coi là một vũ khí chống tệ nạn xã hội hữu hiệu. Đây là những vũ khí vô hình song tính hiệu quả lại khá cao. Ông cũng là người ngưỡng mộ nhiều sáng tác của các nhà văn công an và những sáng tác của các nhà văn khác về đề tài này. Có thể kể đến những nhà văn, nhà thơ như Đinh Quang Tốn, Hồng Thanh Quang, Trần Thanh Hà, Bình Nguyên Trang... với những sáng tác được người đọc yêu mến. Theo ông, trong những năm chiến tranh, hình ảnh những nhân vật tham gia đấu tranh chống cái ác được coi là chủ đạo, là biểu tượng của chân lý thì trong thời bình, những nhân vật ấy vẫn luôn toả sáng. Người chiến sĩ công an xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật. Sự xuất hiện ấy giúp chúng ta thêm hiểu về những kỳ tích, chiến công của các chiến sĩ công an trong thời bình. Bên cạnh những chiến công hữu hình còn có những chiến công thầm lặng mà không phải ai cũng nhìn thấy, đó là sự âm thầm bảo đảm sự bình yên của cuộc sống.

3. Nhà văn Mai Thanh Hải đã 80 tuổi. Về hưu 18 năm nay, song cách đây 3 năm ông vẫn đặt ra một mục tiêu phải hoàn thành 26 tác phẩm viết về đề tài an ninh Tổ quốc. Ông muốn mình viết đến năm 100 tuổi mới thực sự chia tay mảng đề tài này. Sự gắn bó của ông với những sáng tác đề tài công an nhân dân, an ninh Tổ quốc là thật, là tình cảm của cá nhân một người tâm huyết với sự nghiệp sáng tác muốn được chia sẻ những khó khăn, hy sinh của người chiến sĩ công an trong các tác phẩm của mình. Những ký ức về tác phẩm đầu tiên được xuất bản “Đen vỏ đỏ lòng” vẫn còn nguyên vẹn trong ông, để trở về nóng hổi trong câu chuyện tại cuộc họp mặt thân mật. Tác phẩm được giải thưởng 10 năm vì an ninh cuộc sống là tiền đề để ông gắn bó hơn với mảng đề tài và có thêm nhiều sáng tác có giá trị về người chiến sĩ công an trong suốt mấy chục năm sáng tác.

Những người viết văn đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” gặp nhau ở sự tâm huyết và cái nhìn luôn “nóng” về mảng đề tài này. Bởi thế, dù là tác giả thơ như Trịnh Hoài Phương (Công an thị xã Uông Bí, Quảng Ninh), nhà phê bình Bùi Việt Thắng... vẫn luôn khai thác được những cái nhìn mới về người chiến sĩ công an và những công việc mà họ hằng ngày đối mặt.

4. Tâm huyết của những người viết văn mảng đề tài này chính là lợi thế lớn nhất của cuộc vận động sáng tác “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống”. Song không phải vì thế mà người ta tự bằng lòng với những gì đang có và hiện hữu. Bởi đúng như Thượng tướng Nguyễn Khánh Toàn nhận định, vẫn chưa có tác phẩm viết đúng, đủ về người chiến sĩ công an nhân dân. Còn khá nhiều mảng nội dung chưa được khai thác hết trong đề tài rộng lớn này. Theo dõi mảng văn nghệ trên ấn phẩm Văn nghệ Công an sẽ thấy rõ nhận định này là sát thực. Còn nhiều sáng tác viết chưa sâu, sơ sài và chưa hiểu rõ về công việc và sự hy sinh của người chiến sĩ công an. Cũng có những sáng tác đã bắt đầu chạm đến nội dung chiến công thầm lặng, phác họa hình tượng người chiến sĩ quả cảm, kiên cường trên mặt trận giữ vững ổn định chính trị, an ninh xã hội, song thực tế sự thể hiện và văn từ vẫn chưa đạt đến cái đích mà họ hướng tới. Bởi vậy, cần có sự chuyên sâu hơn, khai thác tài liệu kỹ hơn, tìm hiểu nhiều hơn và quan trọng nhất vẫn là dành nhiều tình cảm và tâm huyết hơn cho những “đứa con tinh thần” trong mảng đề tài này. Nền tảng của đội ngũ những người viết văn trong và ngoài ngành Công an đến giờ phút này chính là một trong những cơ sở để có được những sáng tác chất lượng hơn về người chiến sĩ công an trong thời gian tới.

Linh Phong