Chú trọng các đề tài nghiên cứu khoa học cơ bản, góp phần phát triển nền khoa học pháp lý của Việt Nam

Mục tiêu tổng quát của Kế hoạch là xây dựng hệ thống lý luận về công tác hoàn thiện hệ thống pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật và hệ thống lý luận về tổ chức và hoạt động của Bộ, ngành Tư pháp, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, có chi phí tuân thủ thấp, bảo đảm, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế; đưa khoa học pháp lý thực sự là một trong những động lực quan trọng nhất nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Bộ, ngành Tư pháp đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn thi hành pháp luật; nâng cao tính ứng dụng của các kết quả nghiên cứu khoa học trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

Kế hoạch đề ra các mục tiêu cụ thể như tổ chức triển khai toàn diện các nhiệm vụ khoa học cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn trực tiếp phục vụ quá trình Bộ Tư pháp triển khai Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các văn bản chỉ đạo của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội nhiệm kỳ 2026 - 2030; thực hiện hiệu quả vai trò Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước của Bộ, ngành Tư pháp trong kỷ nguyên mới. Bảo đảm tính ứng dụng của 100% các nhiệm vụ khoa học, gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học với hoạt động hoạch định chính sách, xây dựng, hoàn thiện pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật; Tăng cường công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí khoa học có uy tín trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị và vị thế của khoa học pháp lý.

Bên cạnh đó, phấn đấu 100% nhiệm vụ nghiên cứu khoa học hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng theo yêu cầu. Bảo đảm nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu khoa học theo hướng bền vững, hiệu quả và có trọng tâm, trọng điểm phù hợp với yêu cầu phát triển của Bộ, ngành Tư pháp trong giai đoạn mới; Ưu tiên đầu tư cho các nhiệm vụ nghiên cứu chiến lược, trọng điểm, có tác động lớn đến hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả hoạt động của Bộ, ngành Tư pháp.

Yêu cầu của Kế hoạch là phù hợp với Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; phù hợp với nhiệm vụ trọng tâm theo Chương trình hành động của Đảng ủy Bộ Tư pháp thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; xác định rõ nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ, ngành Tư pháp; bảo đảm tính khả thi, phân công trách nhiệm cụ thể trong tổ chức thực hiện.

Điểm nổi bật của Kế hoạch là 5 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030 của Bộ Tư pháp. Cụ thể: (1) Nghiên cứu giải pháp thực hiện các nhiệm vụ được xác định trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các văn bản chỉ đạo của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội nhiệm kỳ 2026 - 2030; trọng tâm là Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, các nghị quyết, kết luận khác về hoàn thiện hệ thống pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật. (2) Nghiên cứu đổi mới và nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước của Bộ, ngành Tư pháp trong kỷ nguyên mới. (3) Tiếp tục nghiên cứu tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là quá trình chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật. (4) Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về cải cách hệ thống pháp luật và tư pháp. (5) Chú trọng các đề tài nghiên cứu khoa học cơ bản, góp phần phát triển nền khoa học pháp lý của Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp giao Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức hữu quan tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Tư pháp xây dựng kế hoạch, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cấp bộ và cấp cơ sở hàng năm để triển khai thực hiện phù hợp với định mức bố trí kinh phí từ nguồn sự nghiệp khoa học. Các đơn vị liên quan thuộc Bộ phối hợp chặt chẽ với Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ khoa học, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả…