Chủ động triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, từng bước thúc đẩy Lâm Đồng phát triển bền vững
Với hệ thống cơ chế, chính sách đồng bộ, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 được kỳ vọng tạo chuyển biến căn bản về đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, đồng thời phát huy nội lực, sức mạnh cộng đồng trong xây dựng đất nước phát triển bền vững. Lâm Đồng đã và đang chủ động triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia...
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Đây là văn bản quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng và tạo hành lang pháp lý để tổ chức triển khai Chương trình trên phạm vi cả nước.
Điểm đáng chú ý của Chương trình là cách tiếp cận tổng thể, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội; giữa xây dựng nông thôn mới với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa; giữa nâng cao chất lượng nguồn nhân lực với chăm sóc sức khỏe Nhân dân và bảo đảm an sinh xã hội. Qua đó, không chỉ giải quyết những khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng phát triển lâu dài, bền vững, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Đầu tư đồng bộ, tạo chuyển biến trên nhiều lĩnh vực
Theo Nghị định 387/2026/NĐ-CP, Chương trình tập trung vào nhiều nhóm nội dung lớn, bao quát các lĩnh vực thiết yếu của đời sống xã hội. Trong đó, ưu tiên quy hoạch, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn; nâng cao chất lượng hệ thống giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thông tin và các công trình phục vụ dân sinh.
Cùng với đầu tư hạ tầng, Chương trình chú trọng thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều, phát triển nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững; thúc đẩy cơ giới hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất. Các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, sản phẩm OCOP, ngành nghề nông thôn và du lịch cộng đồng được khuyến khích nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương.
Đáng chú ý, Chương trình dành sự quan tâm thiết thực đến giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Các chính sách tập trung đầu tư cơ sở vật chất trường học, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và hỗ trợ người học, nhất là trẻ em, học sinh, sinh viên thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Trong lĩnh vực y tế, các nhiệm vụ trọng tâm là củng cố mạng lưới y tế cơ sở, nâng cao năng lực khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu; tăng cường phòng, chống dịch bệnh, cải thiện chất lượng dân số và bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu. Các hoạt động chăm sóc, bảo vệ trẻ em, người cao tuổi, nhóm yếu thế cũng được chú trọng.

Một nội dung có ý nghĩa đặc biệt là bảo tồn và phát triển văn hóa. Nghị định xác định nhiệm vụ phát triển con người Việt Nam có nhân cách, lối sống tốt đẹp; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh; nâng cao khả năng tiếp cận văn hóa, thông tin của người dân. Đồng thời, bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể; phát triển văn hóa, nghệ thuật, thể thao, thư viện, bảo tàng và các thiết chế văn hóa ở cơ sở.
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Chương trình tập trung giải quyết những vấn đề cấp thiết như đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, hạ tầng thiết yếu và sinh kế bền vững. Các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề, tạo việc làm, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số được triển khai đồng bộ, góp phần cải thiện điều kiện sống và thúc đẩy phát triển bình đẳng giữa các vùng miền.
Đổi mới cơ chế thực hiện, phát huy vai trò của người dân
Không chỉ quy định cụ thể các nội dung đầu tư, Nghị định 387/2026/NĐ-CP còn thiết lập cơ chế huy động, lồng ghép, phân bổ và quản lý nguồn lực theo hướng linh hoạt, công khai, minh bạch và hiệu quả.
Nguồn lực thực hiện Chương trình được huy động từ ngân sách nhà nước, vốn tín dụng chính sách xã hội, nguồn vốn của doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức, cá nhân và các nguồn hợp pháp khác. Việc phân bổ ngân sách được thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng biên giới, hải đảo; bảo đảm tập trung nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp.
Đặc biệt, cơ chế thực hiện các dự án được thiết kế theo hướng tăng cường sự tham gia trực tiếp của cộng đồng. Đối với các công trình quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản, địa phương có thể tổ chức thực hiện theo cơ chế đặc thù, có sự tham gia của người dân trong lựa chọn, quản lý, giám sát và bảo trì công trình. Việc lựa chọn nhà thầu cũng khuyến khích sự tham gia của cộng đồng dân cư, tổ chức đoàn thể và các đơn vị có đủ năng lực tại địa phương.
Trong hỗ trợ phát triển sản xuất, Nghị định quy định nhiều hình thức linh hoạt như hỗ trợ bằng tiền, hiện vật, cung ứng dịch vụ hoặc kết hợp các hình thức. Các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, sản xuất cộng đồng và phát triển sản xuất theo nhiệm vụ được thiết kế phù hợp với từng đối tượng, địa bàn và điều kiện thực tế.
Một điểm mới quan trọng khác là tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, gắn với trách nhiệm quản lý, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số cũng được xác định là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi và đánh giá kết quả Chương trình.
Tạo nền tảng phát triển bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau
Có thể thấy, ý nghĩa lớn nhất của Chương trình không chỉ nằm ở quy mô đầu tư hay số lượng công trình được xây dựng, mà còn ở mục tiêu tạo ra sự thay đổi toàn diện trong chất lượng cuộc sống của người dân. Từ hạ tầng, giáo dục, y tế đến văn hóa, việc làm và sinh kế, các chính sách được thiết kế có tính liên kết, hỗ trợ lẫn nhau, hướng tới mục tiêu phát triển con người và nâng cao chất lượng đời sống xã hội.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đây là cơ hội quan trọng để khắc phục những hạn chế về hạ tầng, điều kiện sản xuất, tiếp cận dịch vụ công và chất lượng nguồn nhân lực. Khi người dân có đất sản xuất, có việc làm, được tiếp cận giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu, nền tảng thoát nghèo bền vững sẽ được củng cố, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương phát huy lợi thế về tài nguyên, văn hóa và bản sắc dân tộc.
Đối với khu vực nông thôn, Chương trình góp phần chuyển đổi phương thức sản xuất, nâng cao giá trị nông sản, phát triển kinh tế nông thôn đa dạng, hiện đại; đồng thời xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, văn minh. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống cũng góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn bản sắc và tạo thêm động lực phát triển du lịch, dịch vụ.
Với hệ thống tiêu chí đánh giá kết quả đầu ra, cơ chế kiểm tra, giám sát và sự tham gia của cộng đồng, Chương trình hướng tới bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu, đúng đối tượng, tạo ra hiệu quả thực chất. Đây cũng là cơ sở để nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện.
Lâm Đồng chủ động triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia
Nhằm bảo đảm các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ, hiệu quả, tỉnh Lâm Đồng đã chủ động xây dựng kế hoạch, xác định nhiệm vụ và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương.
Trong đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh giữ vai trò chủ động tham mưu, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền cấp xã để tổ chức thực hiện các chương trình phù hợp với điều kiện thực tế.
Trên cơ sở các mục tiêu, nhiệm vụ được giao, Sở Dân tộc và Tôn giáo chú trọng rà soát nhu cầu, nắm bắt những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, đồng thời hướng dẫn các địa phương xây dựng kế hoạch triển khai sát với tình hình thực tiễn. Việc tăng cường phối hợp với chính quyền cấp xã được xác định là khâu quan trọng nhằm bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng, phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư và hạn chế tình trạng triển khai dàn trải.
Bên cạnh đó, Sở chủ động phối hợp với các sở, ngành liên quan trong công tác hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, đôn đốc tiến độ và tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện. Đặc biệt, việc phát huy vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở và sự tham gia của người dân được chú trọng, bảo đảm các chương trình không chỉ hoàn thành mục tiêu trước mắt mà còn tạo chuyển biến bền vững trong phát triển kinh tế - xã hội.
Với cách làm chủ động, đồng bộ và hướng mạnh về cơ sở, Lâm Đồng kỳ vọng nâng cao hiệu quả thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, từng bước thúc đẩy phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh.