Chủ động, đồng lòng khống chế thành công bệnh lùn sọc đen hại lúa

Hải Phòng đã khống chế thành công bệnh lùn sọc đen gây hại trên lúa chiêm-xuân, đồng thời thành phố cũng được Bộ Nông nghiệp- PTNT đánh giá là địa phương chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh này hiệu quả.

Những cánh đồng hồi sinh
Cùng đi thăm những cánh đồng lúa xanh mướt, ông Phạm Phú Điềm, cán bộ HTX nông nghiệp Tân Viên (An Lão) vui vẻ nói: “Nhìn lúa sinh trưởng và phát triển tốt thế này, ai nghĩ từng bị bệnh lùn sọc đen?”. Rồi ông trầm ngâm, kể về những ngày tháng “ăn không đúng bữa, ngủ không đủ giấc” trước đó, khi lãnh đạo và người dân luôn túc trực, dùng mọi biện pháp để cứu lúa. Trời không phụ công người, lúa đã hồi sinh. Hiện nay, toàn bộ diện tích bị nhiễm bệnh lùn sọc đen của xã Tân Viên đều sinh trưởng, phát triển tốt. Nhiều khoảnh ruộng lúa trỗ bông mà không bị ảnh hưởng của bệnh. Phần còn lại chưa trỗ bông xong, nhưng vẫn đang phát triển bình thường. Ông Điềm cho rằng: “Có được kết quả này là nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp, ngành và ý thức của người dân trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Sau hàng loạt biện pháp như nhổ bỏ, tiêu hủy cây bệnh, chăm sóc, phun thuốc trừ rầy, đến nay, các vùng lúa bị bệnh đã được khống chế”.

Bà Nguyễn Hồng Thủy, Trưởng phòng kỹ thuật, Chi cục bảo vệ thực vật Hải Phòng khẳng định: “ Cơ bản bệnh lùn sọc đen đã được khống chế thành công. Thể hiện ở việc từ cuối tháng 3 đến nay, diện tích bị nhiễm bệnh không tăng, dừng ở con số 335,47 ha; qua kiểm tra mật độ rầy, trên đồng ruộng thấp và quan trọng hơn là những diện tích bị nhiễm bệnh lùn sọc đen đều đang sinh trưởng, phát triển tốt. Nhiều diện tích đã trỗ bông bình thường. Đây là thành công của Hải Phòng, vì hiện cả nước vẫn còn 28 tỉnh, thành phố có diện tích lúa bị nhiễm bệnh và một số tỉnh, thành phố vừa công bố dịch. 

Chủ động, sáng tạo

Theo ông Lê Việt Cường, Chi cục trưởng Chi cục bảo vệ thực vật Hải Phòng, việc khống chế thành công dịch bệnh nguy hiểm này là nhờ ngành chuyên môn và các địa phương phát hiện sớm dấu hiệu, chủ động triển khai chỉ đạo phòng, chống dịch bài bản, thống nhất từ thành phố đến các cấp cơ sở. Kinh nghiệm trong việc phòng trừ bệnh lùn sọc đen ở Hải Phòng là khi phát hiện bệnh, triển khai nhanh các biện pháp như: tổ chức hội nghị đầu bờ, dùng xe lưu động tuyên truyền cách phòng và điều trị đến từng thôn xóm, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Trong đó, ngành chuyên môn và các địa phương đặc biệt chú trọng việc phun trừ rầy triệt để. Hải Phòng là địa phương duy nhất trong cả nước phun trừ rầy 3 lần trong vùng ổ dịch, 2 lần chung quanh ổ dịch; diện tích phun trừ rầy tăng gấp 10 lần diện tích bị nhiễm. Đặc biệt, việc phun thuốc chú trọng vào trừ rầy môi giới truyền bệnh ở tất cả vùng cấy lúa ngắn ngày và gieo thẳng; với lúa dài ngày chỉ phun trên cánh đồng có ruộng bị bệnh. Thành phố trích ngân sách hơn 2,7 tỷ đồng hỗ trợ công tác phòng, chống dịch. Hải Phòng cũng là địa phương duy nhất hỗ trợ nông dân toàn bộ số thuốc phun trừ rầy. Việc cấp phát thuốc đến nông dân rất nhanh chóng nhờ sự chủ động đề xuất phương án chỉ định doanh nghiệp cung ứng thuốc thay cho việc phải làm hồ sơ đấu thầu. Vì vậy, chỉ 3 ngày sau khi thành phố công bố dịch và có quyết định hỗ trợ, thuốc trừ rầy đã được cấp phát giúp bà con phun trừ rầy sớm, kịp thời.

Ngoài sự hỗ trợ của thành phố, các địa phương đều chủ động, sáng tạo hỗ trợ nông dân. Đơn cử như các huyện Thủy Nguyên, An Dương, trên cơ sở thành lập các đội phun thuốc tập trung tại các thôn, huyện hỗ trợ mỗi đội 10 nghìn đồng/ sào cho 1 ngày phun. Nhờ vậy, việc phun trừ rầy được triển khai tập trung, đồng loạt theo từng đợt. Các huyện An Lão, Tiên Lãng, Kiến Thụy có sáng kiến phát thuốc tại đầu bờ cho nông dân theo từng đợt, yêu cầu bà con phun trừ ngay. Hết đợt 1 mới phát thuốc miễn phí đợt tiếp theo. Một số huyện trích kinh phí mua trang thiết bị, máy phun thuốc tăng cường cho khu vực bị dịch nhiều.

Nông dân xã Tân Viên (An Lão) phun thuốc phòng trừ bệnh, bảo vệ lúa  chiêm xuân.

Tại các địa phươngviệc chỉ đạo phòng, chống dịch được triển khai khá bài bản và chủ động. Ngoài việc thành lập ban chỉ đạo cấp xã, các địa phương huy động các đoàn thể vào cuộc vận động nông dân, thành lập các tổ chỉ đạo phòng, chống dịch cấp thôn. Chưa bao giờ công tác tập huấn kỹ thuật được các địa phương tổ chức rầm rộ, đa dạng, nhiều hình thức như thời gian qua. Nơi tổ chức theo lớp tập trung, nơi tập huấn ngay ngoài đồng ruộng, hướng dẫn sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ đối với nông dân. Đến nay, toàn thành phố đã tổ chức gần 300 lớp tập huấn kỹ thuật cho hơn 22 nghìn lượt nông dân...Hơn 6 vạn tờ rơi hướng dẫn kỹ thuật được phát đến tận tay người nông dân. Nhờ đó, từ chỗ lúng túng trong nhận biết và ứng phó phòng, chống dịch, các địa phương và phần lớn nông dân đã chủ động và bình tĩnh trong việc phòng trừ, đẩy lùi dịch bệnh lùn sọc đen gây hại lúa.    
Chưa hết lo
Theo Chi cục bảo vệ thực vật Hải Phòng, mặc dù bước đầu khống chế được dịch lùn sọc đen, nhưng chưa phải hết lo. Hiện còn khá nhiều diện tích lúa chưa trỗ bông, nên chưa thể khẳng định được cây lúa nào hoàn toàn khỏe mạnh, không ảnh hưởng đến năng suất. Các địa phương và nông dân không nên chủ quan. Việc cần làm ngay thời điểm này là tiếp tục phun trừ rầy trên diện tích lúa nhiễm bệnh và vùng lân cận trên cơ sở đã khoanh vùng rầy nếu mật độ rầy còn nhiều; tiếp tục kiểm tra đồng ruộng, phát hiện nơi xuất hiện bệnh mới phải khẩn trương xử lý theo đúng hướng dẫn.

Đồng thời tiếp tục chăm sóc lúa để tăng khả năng chống chịu sâu bệnh. Bên cạnh đó, ngành chuyên môn và các địa phương cần rút kinh nghiệm phòng bệnh lùn sọc đen từ xa cho vụ mùa bằng cách ngăn không cho rầy từ nơi khác đến chích hút vào cây bị bệnh, tận diệt nguồn bệnh bằng cách vệ sinh đồng ruộng, sử dụng các giống lúa kháng rầy trong vụ mùa tới...
                                                                                                                                                     Hoàng Yên