Chủ động áp dụng biện pháp ngăn chặn tẩu tán tài sản thi hành án

(PLVN) -Từ sau Đại hội lần thứ XII của Đảng, dưới sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, công tác thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế đã có bước chuyển biến tích cực. Song thực tế cho thấy việc phát hiện các hành vi tham nhũng và thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt còn rất nhiều khó khăn, hạn chế.

Đương sự không còn tài sản để thi hành án

Trong thực tiễn tổ chức thực hiện thu hồi tài sản, cơ quan THADS còn gặp nhiều khó khăn do hầu hết đương sự trong các vụ án tham nhũng, kinh tế phải chấp hành hình phạt tù với thời hạn dài, thậm chí bị tuyên án tử hình, nhiều trường hợp không còn tài sản, không có tiền, thu nhập để thi hành án; gia đình người thân không hỗ trợ… Trong khi đó, cơ quan thi hành án vẫn phải xác minh, đôn đốc thi hành án dẫn đến án tồn đọng và tốn thêm kinh phí từ ngân sách nhà nước chi cho công tác theo dõi, xác minh điều kiện.

Vướng mắc chủ yếu trong việc xác minh, xử lý tài sản của người phải thi hành án là do trong quá trình tố tụng ở nhiều vụ án, các cơ quan chức năng không kê biên, phong tỏa tài sản nào của đương sự nên ngoài các tài sản mà cơ quan THADS xác minh được (chủ yếu là nhà đất của đương sự theo địa chỉ xác định trong bản án) thì người phải thi hành án không còn tài sản nào khác để thi hành án (như vụ Vinashin, vụ Huỳnh Thị Huyền Như…).

Ngoài ra, có những tài sản đã kê biên để đảm bảo thi hành án nhưng quá trình thi hành án lại có tranh chấp nên cơ quan THADS phải chờ kết quả giải quyết của tòa án. Hoặc khi kê biên tài sản, cơ quan điều tra chỉ kê biên theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất dẫn tới nhiều trường hợp diện tích đất trên giấy chứng nhận và thực tế bị chênh lệch, không thể hiện rõ hiện trạng tài sản kê biên. Do đó, cơ quan THADS phải thực hiện lại việc kê biên gây khó khăn trong quá trình xử lý tài sản là quyền sử dụng đất.

Trong nhiều vụ việc, tài sản phải xử lý có nhiều hạng mục và nằm rải rác ở nhiều địa phương; tình trạng pháp lý của tài sản nhiều khi chưa rõ ràng do chưa có đầy đủ giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu, sử dụng tài sản của người phải thi hành án; tài sản thuộc sở hữu chung của người phải thi hành án với người khác mà chưa xác định rõ ràng phần tài sản của từng người. Vì vậy, việc xử lý tài tốn rất nhiều thời gian, chưa kể đến việc tài sản kê biên, với giá trị lớn không bán được, dù đã giảm giá, bán đấu giá nhiều lần nhưng không có người mua. 

Ngoài ra, việc tổ chức thẩm định giá, bán đấu giá tài sản để thi hành án trong một số trường hợp còn chưa chặt chẽ, có thiếu sót; thiếu quy trình xử lý đối với một số tài sản đặc thù (như tài sản hình thành trong tương lai, tài sản là giấy tờ có giá, cổ phiếu chưa niêm yết) cũng là các nguyên nhân ảnh hưởng kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng.

Xác định rõ trách nhiệm của mỗi ngành

Thực tế trên đòi hỏi các cơ quan chức năng cần tiếp tục nghiên cứu để sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật về thu hồi tài sản tham nhũng. Theo đó, cần quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế, phát huy được trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong quá trình phát hiện, thu hồi tài sản tham nhũng, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế kinh tế. 

Cụ thể, trong giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, cần bổ sung thẩm quyền cho các cơ quan điều tra, viện kiểm sát chủ động thực hiện các biện pháp ngăn chặn bảo đảm thu hồi tài sản. Theo đó, các cơ quan này có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp thông tin, tài liệu về các hồ sơ ngân hàng, tài chính, thương mại có liên quan đến người bị buộc tội. Đồng thời cần nghiên cứu bổ sung các biện pháp cưỡng chế khẩn cấp tạm thời như tạm giữ, cấm dịch chuyển tài sản của người bị buộc tội…để tránh việc người phạm tội và người thân của họ có thời gian, điều kiện hợp pháp hóa hoặc tẩu tán tài sản, gây khó khăn cho công tác thu hồi.

Trong giai đoạn xét xử, cần quy định rõ hơn trách nhiệm của Tòa án trong việc khắc phục hậu quả các bản án, quyết định đã được thi hành nhưng quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm đã làm thay đổi các nội dung đã quyết định trước đó; trách nhiệm của Tòa án khi chủ sở hữu chung khối tài sản khởi kiện tại Tòa án để yêu cầu xác định phần tài sản của người phải thi hành án. Các bản án, quyết định của Tòa án cần tuyên rõ ràng, cụ thể, hậu quả pháp lý, nghĩa vụ phát sinh để công tác thi hành án được khả thi, thuận lợi trong thi hành.

Cùng với đó, cần nghiên cứu, sửa đổi Luật THADS theo hướng nâng cao thẩm quyền của cơ quan THADS và Chấp hành viên trong truy tìm tài sản; hoàn thiện các quy định về ủy thác thi hành án, xử lý một số tài sản đặc thù; xử lý triệt để các trường hợp không có điều kiện thi hành án. Cần quy định cơ chế khuyến khích người thi hành án tự nguyện thi hành án và có chế tài xử lý đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không cung cấp thông tin, xác nhận tài sản. 

Đọc thêm

Toạ đàm “Kết nối Luật sư” giúp nâng cao vai trò, vị thế nghề Luật sư

Các đại biểu tham gia đóng góp ý kiến tại Toạ đàm Kết nối Luật sư 2024.
(PLVN) - Mới đây, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cùng Trường Đại học Luật TP HCM và một số Đoàn Luật sư các tỉnh, thành phố phối hợp tổ chức Toạ đàm "Kết nối Luật sư 2024", nhằm góp phần nâng cao chất lượng và chuyên môn nghiệp vụ của Luật sư (LS), giúp cho LS có thêm thông tin hỗ trợ trong quá trình hành nghề…

Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp

Cảnh Tọa đàm.
(PLVN) - Sáng 17/7, Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm về tình hình thực hiện Đề án tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp (HTPLDN) tại Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Đồng chủ trì Tọa đàm là Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp Lê Vệ Quốc và Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Đỗ Ngọc Thịnh.

Bộ Tư pháp trao Quyết định bổ nhiệm công chức lãnh đạo

Bộ Tư pháp trao Quyết định bổ nhiệm công chức lãnh đạo
(PLVN) - Chiều ngày 16/7, tại Hội nghị giao ban Lãnh đạo Bộ, thay mặt Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Trần Tiến Dũng đã trao Quyết định bổ nhiệm công chức lãnh đạo Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật và Cục Bổ trợ tư pháp.

Đồng Tháp: Sáng tạo nhiều mô hình hay, cách làm mới để “chở” luật đến gần dân

Đồng Tháp: Sáng tạo nhiều mô hình hay, cách làm mới để “chở” luật đến gần dân
(PLVN) -  Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) là công việc trường kỳ, lâu ngày, dài tháng và “mưa dầm thấm lâu”. Vì vậy, công tác tuyên truyền cũng phải thực hiện ở góc độ “nhìn xa trông rộng”, không ngừng đổi mới để tránh sự nhàm chán, tạo sức hút và khơi được sự tò mò tìm hiểu của người dân. Thời gian qua, Tư pháp Đồng Tháp đã làm được điều đó.

Tập trung mọi nguồn lực thi hành các vụ án có giá trị lớn

Tập trung mọi nguồn lực thi hành các vụ án có giá trị lớn
(PLVN) -Tổng cục Thi hành án dân sự (THADS) cho biết, trong 09 tháng năm 2024, kết quả THADS về việc và về tiền tăng về số tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2023; kết quả thi hành án kinh tế, tham nhũng về việc và số bản án, quyết định hành chính thi hành xong tăng so với cùng kỳ năm 2023; số vụ việc bồi thường Nhà nước phát sinh mới giảm.

Chi bộ Cục Thi hành án dân sự Bình Định: Chú trọng công tác xây dựng Đảng

Một buổi trao đổi nghiệp vụ giữa Cục THADS tỉnh với VKSND tỉnh Bình Định.
(PLVN) - Trong những năm qua, Chi bộ Cục THADS Bình Định đã bám sát nguyên tắc tập trung dân chủ để lãnh đạo, chỉ đạo về công tác chính trị tư tưởng, xây dựng Đảng, kiểm tra, giám sát, thực hiện tốt các nhiệm vụ chuyên môn, thực hiện đồng bộ các mặt công tác, phấn đấu hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu, nhiệm vụ.

Hải Phòng: Chuẩn bị cưỡng chế số nhà 57, 59 Lâm Tường

Khu vực nhà số 59 Lâm Tường, phường Hồ Nam, quận Lê Chân.
(PLVN) - Cục Thi hành án dân sự TP Hải Phòng vừa ban hành Kế hoạch cưỡng chế kê biên quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất để thi hành án đối với bà Q. T. L (nơi ở hiện nay: Phường Láng Thượng, quận Đống Đa, TP Hà Nội).

Khai mạc hội thi Nghiệp vụ Thi hành án dân sự

Trao giải chung cuộc cho cuộc thi Nghiệp vụ thi hành án dân sự
(PLVN) -  Hướng tới kỷ niệm 78 năm ngày Truyền thống Thi hành án dân sự (19/07/1946 – 19/07/2024), sáng ngày 13/7, Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thi Nghiệp vụ Thi hành án dân sự giỏi 2024

Ý nghĩa chương trình hội tụ nhân 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam ra số đầu tiên

Ý nghĩa chương trình hội tụ nhân 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam ra số đầu tiên
(PLVN) -  Chương trình Lễ kỷ niệm 39 Năm Ngày Báo Pháp Luật Việt Nam phát hành số đầu tiên (10/7/1985-10/7/2024) chính thức diễn ra tối 13/7, tại TP Quy Nhơn (tỉnh Bình Định) trong không khí long trọng mà ấm áp nghĩa tình, tràn đầy năng lượng của các cán bộ, phóng viên, người lao động thuộc ngôi nhà chung Báo Pháp luật Việt Nam.