Chớp thời cơ, thần tốc giải phóng quần đảo Trường Sa
Ngày 5 tháng 4 năm 1975, giữa lúc quân ta từ các mũi đang tiến công dồn dập trên khắp chiến trường miền Nam, Bộ tư lệnh Hải quân nhận được chỉ thị của Bộ Tổng tham mưu: khẩn trương chuẩn bị lực lượng để giải phóng quần đảo Trường Sa.
Trường Sa là một quần thể gồm hơn 100 đảo lớn nhỏ và các bãi san hô ngầm nằm ở phía Đông-Đông
Quyết tâm của Đảng ủy và Bộ tư lệnh Hải quân là tranh thủ thời cơ có lợi nhất, khẩn trương giải phóng đảo. Chủ trương của ta là giải phóng đảo Song Tử Tây trước, tiếp đó tiến đánh các đảo Nam Yết, Sơn Ca, Sinh Tồn, Trường Sa và những đảo còn lại. Nhiệm vụ đánh chiếm đảo được giao cho Đoàn vận tải 125 và Đoàn đặc công nước 126.
Ngày 10 tháng 4 năm 1975, phân đội tàu gồm 3 chiếc có số hiệu 673, 674 và 675 của Đoàn 125 rời Hải Phòng vào Đà Nẵng, lúc đó vừa mới giải phóng. Đêm ấy các tàu cập quân cảng Đà Nẵng.
4 giờ sáng ngày 11 tháng 4, lực lượng đánh đảo gồm các chiến sĩ đặc công Đội 1, Đoàn 126 do đồng chí Nguyễn Ngọc Quế phụ trách, và 1 phân đội thuộc tiểu đoàn 471 (đặc công Quân khu 5) được lệnh xuống tàu. Lực lượng đi chiến đấu do đồng chí Tạ Văn Thiều (tức Mai Năng, một trong 54 dũng sĩ từng tham gia đánh sân bay Cát Bi, Hải Phòng trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp). Đoàn trưởng Đoàn 126, và đồng chí Dương Tấn Kịch chỉ huy.
Đảo Song Tử Tây cách Đà Nẵng 470 hải lý (gần 1000km), một cái chấm rất nhỏ trên biển đông, nhưng nhờ những lần chở vũ khí vào chiến trường những năm trước đó, các chiến sĩ Đoàn tàu không sốốốố từng qua lại vùng này, nên việc bắtttt đảo không mấy khó khăn.
19 giờ ngày 13 tháng 4, lực lượng đánh đảo tiếp cận được mục tiêu. Theo phương án, tàu 673 chở Đội 1 (Đoàn 126) tiến vào gần đảo để tiến hành đổ bộ, hai tàu 674 và 675 án ngự phía ngoài để yểm trợ.
Rạng sáng ngày 14 tháng 4, lực lượng ta bí mật đổ bộ lên đảo, 4 giờ 30 phút quân ta, dưới sự chỉ huy của đồng chí Nguyễn Ngọc Quế, chia làm hai mũi, bắt đầu tấn công. Bị đánh bất ngờ, bọn địch trên đảo hoang mang, chống trả yếu ớt. Các chiến sĩ ta chia cắt đội hình địch, đánh vào các công sự. Sau 30 phút chiến đấu, quân ta hoàn toàn làm chủ đảo Song Tử Tây, cờ Mặt trận dân tộc giải phóng được kéo lên cột cờ đảo.
Song Tử Tây mất, hệ thống phòng thủ của địch trên quần đảo Trường Sa bị đe dọa. Vì vậy địch vội vàng cho hai tàu chiến HQ.16 và HQ.402 từ Vũng Tàu ra định phản kích chiếm lại Song Tử Tây. Nhưng trước sự bố phòng chặt chẽ của ta, lại có hai tàu của Đoàn 125 án ngữ vòng ngoài, sẵn sàng nổ súng, khiến tàu địch hết sức bối rối. Chúng không dám vào phản kích mà quay lại phòng thủ ở đảo Nam Yết.
Sau khi giải phóng Song Tử Tây, Bộ tư lệnh Hải quân cho hai tàu 673 và 641 tiếp tục chở lực lượng ra giải phóng đảo Nam Yết và Sơn Ca. 4 giờ sáng ngày 21 tháng 4 biên đội tàu xuất phát. Đêm 24 tháng 4, Biên đội tàu chia làm hai mũi, tàu 673 chở quân tiến đángh Nam Yết, tàu 641 chở quân tiến công đảo Sơn Ca. Tàu 673 vào gần khu vực đảo Nam Yết thì gặp tàu khu trục của địch hoạt động ở đó. Yừếu tố bí mật không còn, tàu 673 quay về Song Tử Tây, chờ thời cơ.
ở hướng Sơn Ca, lúc 21 giờ 30 phút, quân ta chuẩn bị lên đảo lần thứ nhất, nhưng do nước chảy xiết, đổ bộ không thành, 23 giờ 30, quân ta đổ bộ lần thứ hai. 2 giờ 30 ngày 25 tháng 4, các loại súng của ta đồng loạt nổ. Bọn địch bị bất ngờ, sợ hãi chạy vào công sự phòng thủ. Ta gọi loa kêu gọi chúng hạ vũ khí. Bọn địch biết không thể cầm cự, lần lượt kéo nhau ra hàng. 3 giờ ngày 25 tháng 4 ta làm chủ Sơn Ca.
Ngày 26 tháng 4, địch cho tàu khu trục và tàu tuần dương tiến vào khu vực Sơn Ca định chiếm lại đảo, nhưng trước áp lực của ta, chúng quay về Nam Yết.
Tối 26 tháng 4, hai tàu 673 và 641 chở lực lượng đi giải phóng Nam yết, Thấy lực lượng ta đến, địch vội vã xua quân xuống tàu, bỏ chạy. 10 giờ 30 phút, ngày 27 tháng 4 ta làm chủ Nam Yết. Để lại một lực lượng giữ đảo, còn phần lớn quân ta tiếp tục đi giải phóng các đảo khác. Ngày 28 tháng 4, đảo Sinh Tồn được giải phóng.
16 giờ ngày 28 tháng 4, tàu 673 chở bộ đội đi giải phóng đảo Trường Sa. Đây là đảo có diện tích lớn nhất so với các đảo mới được giải phóng.
9 giờ sáng ngày 29 tháng 4 ta giải phóng đảo Trường Sa. Đồng thời kết thúc một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về mặt chiến lược mà Bộ Tổng tư lệnh đã giao cho lực lượng Hải quân.
11 giờ ngày 30 tháng 4, nghĩa là sau một ngày quần đảo Trường Sa được giải phóng, cờ cách mạng tung bay trên dinh Độc Lập, kết thúc thắng lợi chiến dịch Hồ Chí Minh, cũng là kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta.
Giải phóng quần đảo Trường Sa là thắng lợi to lớn, góp phần cùng quân dân cả nước giải phóng trọn vẹn miền
Nhà văn Đình Kính