Chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố tại Hà Nội: Rà soát để quy định đảm bảo khả thi, phù hợp thực tiễn

Không quá 5 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, TDP

Giới thiệu một số nội dung chính của dự thảo Nghị quyết tại Hội nghị, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Xuân Lưỡng cho biết, dự thảo Nghị quyết quy định nguyên tắc hoạt động, cơ cấu tổ chức, hoạt động của thôn, TDP; trong đó nhấn mạnh việc phân định nhiệm vụ hỗ trợ quản lý nhà nước và nhiệm vụ tự quản của cộng đồng dân cư.

Quy định việc tổ chức hội nghị thôn, TDP; ứng dụng công nghệ thông tin đối với các vấn đề, nội dung Nhân dân bàn, quyết định hoặc tham gia ý kiến. Quy định nhiệm kỳ, tiêu chuẩn, nhiệm vụ của Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP và Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng TDP; quy trình chuẩn bị bầu cử, tổ chức cuộc họp bầu cử, công nhận kết quả bầu cử và cho thôi làm Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP.

Cùng với đó là quy định tiêu chí thôn, TDP; nguyên tắc, trình tự, thủ tục, hồ sơ thành lập, sáp nhập, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, TDP; xử lý các trường hợp đặc biệt như chuyển thôn thành TDP khi thành lập phường, ghép khu dân cư mới hình thành vào thôn, TDP hiện có.

Dự thảo Nghị quyết quy định không quá 5 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, TDP gồm Bí thư chi bộ, Trưởng thôn/Tổ trưởng TDP, Trưởng ban công tác Mặt trận, 2 Phó Trưởng thôn/Phó Tổ trưởng TDP; quy định khoán quỹ phụ cấp, chế độ đào tạo, bồi dưỡng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và nguyên tắc quản lý, sử dụng.

Trong đó, về thực hiện khoán quỹ phụ cấp, Ngân sách Trung ương khoán quỹ phụ cấp để chi trả hàng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách ở mỗi thôn, TDP; đồng thời Ngân sách TP bổ sung phần khoán phụ cấp chi trả hàng tháng tăng thêm đối với người hoạt động không chuyên trách ở mỗi thôn, TDP.

Đối với thôn có từ 800 hộ gia đình trở lên; TDP có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; thôn, TDP thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng hoặc phức tạp về an ninh trật tự theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; thôn, TDP thuộc đơn vị hành chính cấp xã được khoán quỹ phụ cấp bằng 12 lần mức lương cơ sở. Đối với thôn, TDP còn lại được khoán quỹ phụ cấp bằng 9 lần mức lương cơ sở.

Dự thảo Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở thẩm quyền của HĐND TP theo Luật Thủ đô; phù hợp Hiến pháp, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và các quy định có liên quan; không đặt ra nội dung trái với điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Dự thảo gắn phân cấp, phân quyền với kiểm tra, giám sát, trách nhiệm giải trình; quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện của UBND TP, UBND cấp xã, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch hóa hoạt động ở cơ sở; bảo đảm cơ chế giám sát của HĐND, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân; đồng thời đặt trách nhiệm của UBND cấp xã trong tổ chức, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy định tại địa bàn.

Xem xét kỹ để quy định bảo đảm phù hợp, hài hòa trong cùng một địa bàn

Phát biểu tại Hội nghị, ông Phạm Ngọc Thảo, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội nhận định, dự thảo Nghị quyết là văn bản cần thiết và có ý nghĩa quan trọng đối với việc tổ chức, hoạt động của thôn, TDP trên địa bàn TP Hà Nội trong bối cảnh triển khai Luật Thủ đô và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính thuyết phục, khả thi và phù hợp thực tiễn, ông Phạm Ngọc Thảo đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục bổ sung căn cứ chỉ đạo, kết quả khảo sát cơ sở, đánh giá thực trạng; quy định rõ nhiệm vụ của các chức danh ở thôn, TDP, làm rõ cơ sở đề xuất chính sách hỗ trợ và nguồn lực bảo đảm thực hiện.

Trong đó, về quy định về chế độ đãi ngộ đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP và người hoạt động không chuyên trách ở thôn, TDP, ông Phạm Ngọc Thảo đề nghị giải trình rõ căn cứ để đề xuất các mức hỗ trợ tại dự thảo Nghị quyết và Quy định kèm theo; đồng thời cần so sánh với chính sách chung của Chính phủ và mặt bằng chung ở cấp cơ sở để bảo đảm tính thuyết phục.

“Nếu so sánh với mức đãi ngộ, phụ cấp của một số chức danh ở cấp xã theo quy định hiện hành như Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch UBND, Chủ tịch Ủy ban MTTQ ở cấp xã thì mức hỗ trợ dự kiến cho một số chức danh thôn, TDP cần được xem xét kỹ để bảo đảm phù hợp, hài hòa trong cùng một địa bàn xã, phường, TDP”, ông Thảo nêu ý kiến.

Mặt khác, theo ông Phạm Ngọc Thảo, mức đãi ngộ đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP theo dự thảo Nghị quyết có thể cao hơn một số chức danh công chức trong hệ thống nhà nước. Trong khi đó, công chức có nhiệm vụ thường xuyên, hàng ngày tại cơ quan, đơn vị với trách nhiệm cụ thể.

Vì vậy, để có sức thuyết phục, cơ quan soạn thảo cần làm rõ thời gian làm việc, nội dung công việc thường xuyên và trách nhiệm thực tế của Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP. Ngoài ra, ông Phạm Ngọc Thảo cũng đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung nội dung về nguồn lực, nguồn ngân sách bảo đảm thực hiện Nghị quyết này để bảo đảm tính khả thi.

PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội - Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cũng tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm cụ thể hóa thẩm quyền của HĐND TP Hà Nội theo Luật Thủ đô; khắc phục sự phân tán của các quy định hiện hành; tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho mô hình quản trị cộng đồng dân cư trong điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp; và bảo đảm chế độ, chính sách, quản lý đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, TDP.

Góp ý về một số nội dung cụ thể, PGS.TS Vũ Hào Quang cho rằng, quy định về số lượng Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng TDP còn có nguy cơ khó áp dụng.

“Điều 5 quy định bình quân mỗi thôn, TDP có từ 1 đến 2 cấp phó và UBND TP quyết định cụ thể số lượng, nhưng đồng thời yêu cầu tổng số cấp phó trên địa bàn cấp tỉnh không vượt quá tổng số lượng quy định tại khoản này. Cách diễn đạt này chưa thật rõ “bình quân” là bình quân trên toàn TP, cấp xã hay theo từng loại địa bàn? Cần làm rõ để tránh cách hiểu cứng nhắc, nhất là với TDP có quy mô dân cư rất lớn”, ông Hào nói.

TS Đinh Hạnh - Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về kinh tế, Uỷ ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung thêm đánh giá tổng thể về số thôn, TDP sẽ giảm được khi thực hiện Nghị quyết cũng như số kinh phí hành chính dự kiến tiết kiệm được. “Cần tính toán, sắp xếp để sau khi triển khai thực hiện, số thôn và TDP giảm ít nhất khoảng 50% so với hiện tại”, ông Hạnh nói.

PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP Hà Nội, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về kinh tế, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đề nghị dự thảo Nghị quyết cần tiếp cận theo hướng “tinh gọn - thực chất - gần dân - số hóa - cộng đồng cùng quản trị”; lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Cùng với đó, cần tinh gọn đầu mối, tránh chồng chéo chức danh; chú trọng lựa chọn đội ngũ cán bộ cơ sở có uy tín, năng lực thực tiễn, kỹ năng vận động quần chúng và khả năng sử dụng nền tảng số.