Chiếu Lật Dương đi về đâu, nếu cứ ẩn mình?
Vài tháng trước khi tìm hiểu để viết bài về làng nghề chiếu cói Lật Dương, xã Quang Phục(huyện Tiên Lãng), tôi thấy chiếu nơi đây bán ra thị trường khá lớn. Các đại lý, lái buôn về thu mua chiếu trong mỗi buổi chợ trưa luôn tấp nập. Bỗng một hôm, nghe kỹ tiếng rao ngoài đường, tôi giật mình nhớ lại chiếu Lật Dương?
Tìm về làng nghề
"Ai mua chiếu đây, chiếu đậu Thái Bình nào, chiếu một, chiếu đôi, chiếu nhựa cao cấp đây". Đó là những tiếng rao quen thuộc trên các đường phố, ngõ ngách trong nội thị... Ngẫm ra, toàn chiếu nhựa, chiếu đậu Thái Bình vậy chiếu cói Lật Dương sẽ xuất đi đâu khi xã Quang Phục có tới 305/379 hộ dệt chiếu và mỗi năm cung ứng ra thị trường 250.000 lá chiếu?
Phà vừa cập bến đất An Lão, đã thấy hàng chục chiếc xe đạp phía trước gắn cái loa nhỏ, phía sau chất đủ các loại chiếu nối đuôi nhau qua khu vực đợi phà, bỏ lại sau lưng tiếng cười nói râm ran và lời chúc bán được nhiều hàng. Khi được hỏi: " Chị bán chiếu Lật Dương hay Thái Bình?" Chị Nguyễn Thị Mĩ cười trừ. Một người đàn ông chở chiếu đi qua, ngoái cổ đáp lại rồi chở xe chiếu đi thẳng. "Chúng tôi từ Tiên Lãng sang chẳng lẽ lại bán chiếu Thái Bình?"
Tim gặp ông Phạm Văn Niên, Chủ nhiệm HTX chiếu Lật Dương được biết, chiếu Lật Dương vẫn được tung ra thị trường. Chỉ có điều, thay vì mác chiếu Lật Dương là cái tên hoàn toàn khác: "Chiếu Thái Bình". Lý giải vấn đề này ông chủ HTX cười buồn như thanh minh: "Chúng tôi từng tìm cách xây dựng thương hiệu cho chiếu cói Lật Dương, nhưng khi rao bán trên thị trường rất ế ẩm, bởi người tiêu dùng không phải ai cũng biết đến chiếu Lật Dương nên họ không mua. Vì thế bà con phải mượn thương hiệu Thái Bình để chiếu bán chạy hơn."
Cần một thương hiệu riêng
Dưới góc độ người sản xuất trong HTX Lật Dương, mong ước lớn nhất của bà con là bán được nhiều sản phẩm để tăng thu nhập bởi đó là nguồn thu chính trong gia đình. Khi ổn định đầu ra mới nghĩ tới chuyện xây dựng thương hiệu riêng cho sản phẩm. Còn dưới góc độ của người tiêu dùng, họ thường tìm đến những thương hiệu, sản phẩm có tên tuổi. Bởi thế, khách hàng chọn mua chiếu Thái Bình cũng là điều dễ hiểu. Để tồn tại, tránh rơi vào tình trạng ế ẩm, những lái buôn rao bán chiếu Thái Bình nhưng thực ra là chiếu Lật Dương, cũng là điều khó tránh khỏi. Nhưng muốn tồn tại lâu dài và phát triển bền vững chiếu cói Lật Dương cần phải tự khẳng đinh thương hiệu của chính mình, chứ không phải mượn danh như hiên nay.
Để làm được điều đó, bên cạnh nỗ lực cao hơn nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX cần từng bước vươn xa tiếp cận và chiếm lĩnh thị trường bằng chính thương hiệu của mình. Và cần nhất là sự kiên trì với những bước đi, cách làm cụ thể, phù hợp, từ quảng cáo trên thị trường, đến hết nối các cơ sở tiêu thụ, dịch vụ bán hàng...; cũng như tuyên truyền, vận động để mỗi người dân làng nghề nâng cao ý thức, nỗ lực vì sự sống còn lâu dài của thương hiệu làng nghề.
Luân Huyền