Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập 3.611 hài cốt liệt sĩ
(PLVN) - Theo số liệu cập nhật đến ngày 13/10/2026, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS) đang được triển khai đồng bộ trên nhiều địa bàn, với các nhiệm vụ trọng tâm gồm tìm kiếm, quy tập HCLS, thu thập phân tích mẫu sinh phẩm, hoàn thiện cơ sở dữ liệu (CSDL) và rà phá bom mìn, vật nổ tại các khu vực trọng điểm.
32 đội tìm kiếm, tổng quân số 1.588 người
Đến nay, Chiến dịch đã tìm kiếm, quy tập được 3.611 HCLS, đạt 51,59% chỉ tiêu. Trong đó, 2.374 HCLS được tìm kiếm, quy tập trong nước; 217 tại Lào và 1.020 tại Campuchia. Trong số HCLS được tìm kiếm, quy tập có 5 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang và 731 HCLS tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (TP HCM).
Hiện có 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số 1.588 người đang thực hiện nhiệm vụ, gồm 13 đội trong nước và 19 đội ở nước ngoài (8 đội tại Lào, 11 đội tại Campuchia). Cùng với công tác tìm kiếm, quy tập, các địa phương và đơn vị đã tổ chức 24 lễ truy điệu, an táng HCLS, đưa 1.118 HCLS về an nghỉ tại các nghĩa trang.
Trong công tác xác định danh tính HCLS, 7/7 Quân khu và 34/34 tỉnh, thành đã hoàn thành việc lấy mẫu HCLS tại các nghĩa trang, với tổng số 211.301 mộ được rà soát. Trong số này, có 147.640 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 69,87%; 63.661 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu.
Với mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, tổng số mẫu đã thu thập 265.761. Trong đó, 71.102 mẫu đã được phân tích, 66.909 mẫu được đồng bộ vào CSDL. Việc thu thập, phân tích và đồng bộ dữ liệu mẫu sinh phẩm là khâu quan trọng, tạo cơ sở phục vụ đối chiếu, xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin. Kết quả này góp phần từng bước hoàn thiện dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ trong thời gian tới.

Công tác tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản mẫu HCLS tiếp tục được triển khai. Tổng số mẫu HCLS do các địa phương chuyển đến đã được tiếp nhận, lưu trữ, bảo quản là 122.121 mẫu. Riêng Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 65.728 mẫu HCLS, tiến hành giám định 354 mẫu. Qua giám định, có 61 mẫu thu được trình tự gen, phục vụ nghiên cứu, đối chiếu và xác định danh tính liệt sĩ.
Cùng với nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ, công tác rà phá bom mìn, vật nổ được triển khai nhằm bảo đảm an toàn cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ, tạo điều kiện tiếp cận các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ. Đến 13/10/2026, diện tích rà phá bom mìn, vật nổ đạt 17.836,272ha/22.100ha, tương đương 80,71% kế hoạch.
Nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN
Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ mới đây, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS (BCĐ 515) đề nghị các địa phương tiếp tục bổ sung mẫu sinh phẩm thân nhân theo dòng cha theo hướng dẫn của Bộ Công an.
Theo Phó Thủ tướng, mặc dù công tác lấy mẫu sinh phẩm thân nhân đã cơ bản hoàn thành chỉ tiêu, việc ứng dụng công nghệ xác định ADN thế hệ mới đòi hỏi tiếp tục bổ sung mẫu để bảo đảm dữ liệu phục vụ đối chiếu, xác định danh tính HCLS. Bộ Công an được yêu cầu tổ chức thêm một tháng cao điểm, đẩy nhanh tiến độ và phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ ngay trong năm 2026.
Bên cạnh đó, việc rà soát, hoàn thiện hồ sơ liên quan đến các phần mộ và mộ tập thể liệt sĩ cũng được xác định là nhiệm vụ cần tập trung triển khai. Hiện có khoảng 250 hồ sơ thuộc nhóm này; trong đó, 39 bộ hồ sơ đã cơ bản hoàn thành việc thu thập, đối chiếu thông tin trên cơ sở hồ sơ được chuyển giao từ các tổ chức, cá nhân phía Hoa Kỳ.
Theo kế hoạch, Chiến dịch 500 ngày đêm đặt ra 5 mục tiêu trọng tâm: Tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 HCLS; hoàn thành lấy mẫu hài cốt với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang và hài cốt tìm kiếm, quy tập được; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu HCLS; xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành CSDL gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ đối sánh; đẩy mạnh, hoàn thành rà phá bom mìn, vật nổ tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai, Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.
Thời gian tới, việc tăng cường phối hợp giữa các địa phương, đơn vị quân đội, công an và cơ quan chuyên môn; bổ sung thông tin hồ sơ, nâng cao hiệu quả phân tích mẫu sinh phẩm và bảo đảm an toàn tại các khu vực tìm kiếm sẽ có ý nghĩa quan trọng với mục tiêu đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và Nhân dân.
Hôm nay (14/10), dự kiến BCĐ 515 TP HCM sẽ tổ chức trọng thể Lễ viếng, Lễ truy điệu và an táng 731 HCLS (gồm 698 HCLS riêng lẻ và 1 bộ hài cốt tập thể gồm 33 HCLS) được tìm kiếm, quy tập tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng.
Ngay sau Lễ truy điệu, đoàn xe rước HCLS sẽ đi trên chặng đường 26km qua các trục đường huyết mạch như: Cách Mạng Tháng Tám, Điện Biên Phủ, cầu Sài Gòn, Võ Nguyên Giáp, Xa lộ Hà Nội để tiến về Nghĩa trang Liệt sĩ TP tại phường Long Bình.
Ban Tổ chức mong muốn Nhân dân trên các tuyến đường đoàn xe đi qua, cầm nhánh hoa trắng đứng ở khu vực vỉa hè, thành kính tiễn đưa các anh hùng liệt sĩ một cách trang nghiêm, an toàn và tuân thủ hướng dẫn giao thông.
Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng) ngày nay là một không gian xanh của TP, nhưng trước năm 1975, nơi đây là Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (Nghĩa trang Đô Thành). Sau các trận giao tranh khốc liệt vào mùa xuân Mậu Thân 1968, thi hài hàng trăm chiến sĩ tiến công vào nội đô đã bị chính quyền cũ thu gom và chôn cất thành các hố tập thể.
Một nhóm nghiên cứu đã dành nhiều năm đối chiếu từng bức ảnh hiện trường của hãng thông tấn AP, hệ thống không ảnh quân sự giải mật năm 1972 của Hoa Kỳ, sơ đồ tác chiến và ký ức của các nhân chứng từ cả hai phía; ước tính có 3 hố chôn tập thể với khoảng 900 liệt sĩ đang nằm lại nơi đây.
Ngày 6/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã trực tiếp tham dự Lễ triển khai tìm kiếm tại thực địa và yêu cầu: “Bằng mọi giá, chúng ta phải nỗ lực, quyết tâm cao nhất để tìm kiếm, đưa các anh hùng liệt sĩ về với gia đình, quê hương”. Chỉ sau hai ngày đào thăm dò tại điểm A, lực lượng chức năng đã phát hiện rãnh chôn tập thể dài 25m, rộng 3m, tìm thấy những bộ HCLS đầu tiên. Cuộc tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng là minh chứng sinh động cho tầm vóc và giá trị nhân văn sâu sắc của Chiến dịch 500 ngày đêm.
Nguyễn Trường Giang