Chỉ số giá tiêu dùng tăng, nhưng vẫn trong tầm kiểm soát

- Từ đầu năm đến nay, chỉ số giá tiêu dùng trên địa bàn thành phố có xu hướng tăng dần. Điều này  ảnh hưởng đến đời sống dân sinh như thế nào?

- Do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu, tốc độ tăng trưởng kinh tế cả nước nói chung và Hải Phòng nói riêng từ đầu năm đến nay chậm hơn so với nhiều năm trước. Cụ thể, quý 1, GDP của cả nước tăng 3,1%, thành phố tăng 4,58% so với  cùng kỳ năm trước (quý 1-2008 cả nước tăng 7,43%; thành phố tăng 11,62%). 6 tháng đầu năm nay, GDP cả nước tăng 3,9%; thành phố tăng 5,85% (6 tháng đầu năm 2008, cả nước tăng 6,5%, thành phố tăng 12,2%).

Trong khi nền kinh tế suy giảm như vậy, chỉ số giá tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ các tháng đầu năm cơ bản vẫn tăng. Tháng 1 tăng 0,28%, tháng 2 tăng 0,89%, tháng 3 giảm 0,09%, tháng 4 tăng 0,17%, tháng 5 tăng 0,25% và tháng 6 tăng 0,63%. Tốc độ tăng giá giảm nhiều so với các tháng đầu năm 2008 (cụ thể, tháng 1 tăng 2,63%, tháng 2 tăng 4,49%, tháng 3 tăng 3,4%, tháng 4 tăng 2,16%,  tháng 5 tăng 2,03% và tháng 6 tăng 2,08%.). Tuy nhiên, dãy số liệu trên cũng cho thấy, xu hướng giá cả tăng cao dần từ tháng 4 đến nay và chỉ số giá tháng 6 cao gấp 2,52 lần so với tháng 5.

Trong các nhóm hàng hóa và dịch vụ, nhóm nhà ở, điện nước và chất đốt tăng cao nhất, tới 2,14%. Có một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến chỉ số giá nhóm này tăng cao, đẩy chỉ số giá tiêu dùng nói chung tăng cao. Thứ nhất, giá xăng dầu được điều chỉnh tăng lên nhiều sau khi giá xăng dầu thế giới tăng. Thứ hai, sau một thời gian triển khai gói kích cầu của Chính phủ, các công trình xây dựng cơ bản được triển khai nhanh hơn, làm tăng giá một số nguyên vật liệu đầu vào như sắt, thép, xi-măng. So với tháng 5, giá xăng dầu thế giới tháng 6 tăng 6,85%; giá sắt thép tăng 8,05%, giá gas tăng 3,86%... Trong đó, xăng dầu là nguyên liệu đầu vào của nhiều sản phẩm hàng hóa và dịch vụ. Do đó, giá xăng dầu tăng có tác động dây chuyền, làm tăng giá nhiều hàng hóa và dịch vụ khác…

Bên cạnh đó cũng có một số yếu tố tích cực. Sản xuất nông nghiệp cả nước được mùa, góp phần ổn định giá lương thực, thực phẩm. Đây là nhóm hàng hóa chiếm tỷ trọng rất lớn trong khối hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng của nhân dân.

Giá cả tăng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân. Thu nhập thực tế của người dân bị giảm sút, nhất là một bộ phận người dân lao động sẽ khó khăn hơn khi nhiều doanh nghiệp thiếu nhỡ việc làm. Đối với những người này, thu nhập bị giảm kép do ít việc làm và giá cả tăng lên.

- Nhiều người lo ngại nếu  chỉ số giá tiêu dùng tiếp tục tăng trong thời gian tới sẽ dẫn tới tình trạng lạm phát?

- Thực tế cho thấy xu hướng tăng giá bao giờ cũng dẫn tới lạm phát nhưng mức độ lạm phát cao hay thấp tùy thuộc vào nhiều yếu tố và quan trọng nhất là các chính sách kiềm chế ở tầm vĩ mô, đặc biệt là chính sách tiền tệ. Trong cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) mới đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, diễn biến của nền kinh tế thế giới khó lường, đang xuất hiện nhiều khó khăn. Do tác động của việc nới lỏng chính sách tài khóa và tiền tệ, nhất là cơ chế hỗ trợ lãi suất 4%/năm, các chỉ tiêu tiền tệ trong 6 tháng đều ở mức tăng cao, đặc biệt là tổng phương tiện thanh toán, tín dụng ảnh hưởng không thuận lợi đối với việc kiểm soát lạm phát, cán cân thanh toán quốc tế và lãi suất thị trường. Thủ tướng yêu cầu NHNN bám sát các nhiệm vụ trọng tâm mà Chính phủ đã đề ra cho năm 2009 để có những điều chỉnh hợp lý đối với chính sách tiền tệ - tín dụng phục vụ hiệu quả  mục tiêu duy trì mức tăng trưởng 5%/năm, chủ động ngăn ngừa lạm phát cho cả giai đoạn 2009-2010. Trong đó, NHNN đặc biệt chú trọng việc điều hành, ổn định lãi suất, kiểm soát chặt chẽ chương trình hỗ trợ lãi suất, tăng cường công tác quản lý, điều hành tỷ giá và hoạt động ngoại hối, đồng thời bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống Ngân hàng, làm tốt công tác dự báo, theo dõi và phân tích kỹ để điều chỉnh các chính sách tiền tệ vào từng thời điểm thích hợp. Riêng chính sách tín dụng phải phục vụ cho được mục tiêu tăng trưởng và không để lạm phát vượt quá tầm kiểm soát trong những tháng cuối năm 2009 và 2010.

Bên cạnh chính sách về tiền tệ, các biện pháp khác về quản lý đầu tư, quản lý giá cả, thị trường các mặt hàng là nguyên vật liệu chủ yếu, cần thiết cho nền sản xuất và đời sống dân sinh, hạn chế nhập siêu, vận động doanh nghiệp và nhân dân thực hành tiết kiệm… cũng góp phần kiềm chế lạm phát. Bởi vậy, tôi tin rằng, trong thời gian tới, nếu xảy ra lạm phát sẽ không cao và vẫn trong tầm kiểm soát của Chính phủ.

Mai Hương thực hiện