Chỉ số cạnh tranh

Từ nhiều năm nay, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh ( PCI) công bố hằng năm là một trong những thông tin được quan tâm. Cho dù đây chỉ là sự khảo sát xã hội học và chỉ là một nhóm doanh nghiệp dân doanh nhưng những kết quả thu được cũng rất đáng chú ý, là cơ sở để các tỉnh, thành phố tham khảo, từ đó rút ra được những bài học và kinh nghiệm quản lý, tìm cách cải tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chỉ số PCI là thành quả hợp tác giữa Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID). Năm 2010, có thêm sự cộng tác của  Phòng Thương mại Hoa Kỳ và Phòng Thương mại châu Âu cho thấy tầm quan trọng của PCI trong việc cải thiện chất lượng điều hành kinh tế vì lợi ích của cộng đồng doanh nghiệp. Qua khảo sát tại 7300 doanh nghiệp, chỉ số PCI của các tỉnh, thành phố được xếp hạng với các mức độ rất tốt, tốt, khá, trung bình tương đối thấp. Năm 2010, Đà Nẵng tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng, thành phố Hồ Chí Minh xếp thứ 23, Hà Nội thứ 43. Thành phố Hải Phòng xếp thứ 48, tụt 12 bậc so với năm 2009 (xếp thứ 36) tuy cùng nằm trong nhóm khá.

Cho dù đây chỉ là kết quả tương đối và là số liệu tham khảo nhưng cũng là điều đáng suy nghĩ với thành phố. 9 lĩnh vực có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của khu vực kinh tế dân doanh được đưa vào bảng khảo sát thì ở Hải Phòng chỉ đạt mức độ tương đối. Chẳng hạn, chi phí gia nhập thị trường năm 2010 là 6,38, tiếp cận đất đai là 3,83 (giảm so với năm 2009 – 4,78), tính minh bạch và tiếp cận thông tin 6,23; chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước là 5,62, chi phí không chính thức 6,08… Ngoài ra, các chỉ số khác như dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, đào tạo lao động, thiết chế pháp lý… cũng chưa có nhiều cải tiến hơn so với năm 2009.

Theo nhóm nghiên cứu, chỉ số PCI không nhằm mục tiêu nghiên cứu khoa học đơn thuần hay để biểu dương, phê bình. Thay vào đó là cung cấp những thông tin hữu ích cho lãnh đạo các tỉnh, thành phố, giúp xác định lĩnh vực và cách thức cải cách điều hành kinh tế hiệu quả nhất. Và như vậy, đây cũng là một trong những cơ sở để các ngành thành phố tự nhìn nhận lại, đánh giá đúng mức, khách quan và cần hơn cả là có biện pháp khắc phục để nâng chỉ số năng lực cạnh tranh của thành phố. Cho dù một số lĩnh vực thành phố đã thực hiện tốt nhưng phải phấn đấu nhiều, sao cho chi phí gia nhập thị trường thấp; doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận đất đai và có mặt bằng kinh doanh ổn định; môi trường kinh doanh công khai minh bạch, doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận công bằng các thông tin cần cho kinh doanh và các văn bản pháp luật cần thiết; chi phí không chính thức ở mức tối thiểu; thời gian doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện các thủ tục hành chính và thanh tra kiểm tra hạn chế nhất; có nhiều dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, do khu vực Nhà nước và tư nhân cung cấp ở mức tốt; có chính sách đào tạo lao động tốt; hệ thống pháp luật và tư pháp giải quyết tranh chấp công bằng và hiệu quả.    

Hồng Thanh