Chỉ có 2,25% đề tài khoa học có hiệu quả ứng dụng

Nghiên cứu KHCN phải gắn với đặt hàng của các tổ chức, doanh nghiệp lớn. Các nhà khoa học cần phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, doanh nghiệp...

Hiện nay các tổ chức KHCN hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm nên các đề tài nghiên cứu có độ rủi ro, độ trễ tác động vào nền kinh tế thị trường rất lớn nếu không có đầu tư tiếp. Chỉ có 2,25% đề tài khoa học có hiệu quả ứng dụng triển khai.

Đó là tình hình được nêu ra bởi Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ Hoàng văn Phong tại buổi sơ kết 6 tháng đầu năm 2009 diễn ra ngày 20/07/2009, tại Bộ KH&CN.

Vì vậy, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, trong bài phát biểu ở hội nghị, đã nhấn mạnh: Nghiên cứu KHCN phải gắn với đặt hàng của các tổ chức, doanh nghiệp lớn. Các nhà khoa học cần phối hợp chặt chẽ  với các tổ chức, doanh nghiệp, đẩy mạnh phát huy thị trường KHCN, khuyến khích các tổ chức trung gian...

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại buổi làm việc với Bộ KH&CN chiều ngày 20/7. (Ảnh: M.H)

Cũng tại buổi họp, Bộ trưởng Hoàng Văn Phong đã đề cập đến những vướng mắc về đổi mới cơ chế chính sách và hoàn thiện pháp luật về KHCN.

Theo ông bộ trưởng, việc phân bổ ngân sách nghiên cứu khoa học vẫn còn bất cập. Nếu theo quy định thì doanh nghiệp phải đầu tư cho lĩnh vực KHCN ít hơn hoặc bằng 10% doanh thu. Điều đó cũng đồng nghĩa rằng doanh nghiệp có thể không cần phải đầu tư cho KHCN. Ngoài ra, còn tồn tại tình trạng các cơ chế đan xen chồng chéo, không biết tháo cái gì, bỏ cái gì và xếp nó vào chỗ nào. 

Ông cho rằng: rất cần thiết phải tìm ra một cơ chế phù hợp trọng dụng người có tài năng, như vậy mới tận dụng tối đa chất xám trong đội ngũ trí thức.Trong thời gian qua Bộ cũng đã phối hợp với các ngành đẩy mạnh khai thác và phát triển nguồn chất xám,.

Đồng thời đã mở rộng quy mô thị trường công nghệ (chợ công nghệ-thiết bị Techmart, giao dịch mua bán công nghệ trên mạng...), đẩy mạnh tiến độ ứng dụng năng lượng nguyên tử và phát triển điện hạt nhân, nâng cao tiềm lực KHCN tiến tới đẩy mạnh hội nhập quốc tế về KHCN...

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân yêu cầu các nhà khoa học cần tập trung nghiên cứu những đề tài gắn với sản xuất và đời sống, phục vụ thiết thực đời sống của nhân dân. Đã đến lúc cần có cơ chế khuyến khích tối đa cho nhà khoa học tại các viện, trường hăng say nghiên cứu khoa học và công nghệ.

Hầu hết các bộ, ngành có liên quan đều cho rằng: Cần tập trung đầu tư nghiên cứu cơ bản, đẩy mạnh phương thức đầu tư sản xuất theo đơn đặt hàng. Hơn nữa, Nhà nước  phải hỗ trợ nghiên cứu theo chiến lược phát triển KHCN, ưu tiên thúc đẩy KHCN mũi nhọn, kinh phí được cấp phải gắn với đề tài khoa học, chuyển giao khoa học cần phải kiên quyết theo hướng thị trường... tạo ra cơ chế, gắn từng bước với hoạt động KHCN, phát huy sự năng động, chủ động của các nhà khoa học. Mặt khác cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học ở địa phương.

Cũng tại buổi họp, lãnh đạo Bộ KHCN đã trình Phó Thủ tướng kế hoạch 6 tháng cuối năm. Trong đó chú trọng đặc biệt tới mảng thị trường công nghệ, theo hướng nâng cao chất lượng và khả năng thương mại hóa các sản phẩm khoa học và công nghệ. Đổi mới cơ chế tài chính tăng cường đầu tư có chọn lọc các tổ chức KHCN, đẩy mạnh khai thác sáng chế công nghệ đồng thời triển khai sàn giao dịch trong thời gian tới.

Nguồn: VietNamNet