Chạy đua với thời gian để chuyển giao an toàn các cá thể gấu bị nuôi nhốt

Từ hơn 4.000 cá thể gấu nuôi nhốt năm 2005, đến nay, theo số liệu của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm vào tháng 7/2026, số gấu nuôi nhốt trên cả nước đã giảm xuống còn 206 cá thể.

Những con số trên được đưa ra tại Hội thảo tăng cường phối hợp vận động chuyển giao gấu và thúc đẩy công tác cứu hộ, bảo tồn gấu vào ngày 24/8 vừa qua do Vườn quốc gia Bạch Mã phối hợp Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổ chức Động vật châu Á (AAF) tổ chức.

Trong 2 năm 2024-2026, với sự phối hợp của Tổ chức Động vật châu Á, Tổ chức Động vật Thế giới và các Chi cục Kiểm lâm, công tác tuyên truyền, vận động chủ nuôi tự nguyện chuyển giao gấu được đẩy mạnh tại nhiều địa phương. Việc hoàn thành mục tiêu chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật trong năm 2026 đang bước vào chặng đường cuối.

TS. Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho biết, số liệu cập nhật tháng 7/2026, cả nước hiện còn khoảng từ 206-213 cá thể gấu nuôi nhốt tại các hộ dân, công ty và cơ sở tư nhân.

Trong số đó, có 129 cá thể gấu đang nuôi nhốt tại các hộ dân là nhóm có khả năng vận động chuyển giao cao nếu có cách tiếp cận phù hợp.

Còn 84 cá thể gấu đang nuôi tại doanh nghiệp, khu du lịch, cơ sở kinh doanh và vườn thú. Phần lớn nhóm này có điều kiện chăm sóc tương đối tốt, song quá trình chuyển giao cần cách tiếp cận riêng, do liên quan đến chủ sở hữu, mục đích sử dụng cơ sở nuôi nhốt cũng như các vấn đề pháp lý và kinh tế.

“Trong quản lý, chúng ta thường nhìn vào số lượng, tiến độ và chỉ tiêu thực hiện. Nhưng trong bảo tồn, phía sau mỗi con số luôn là một sinh mệnh. Yêu cầu của giai đoạn hiện nay không chỉ là hoàn thành mục tiêu, mà còn phải rút ngắn thời gian từ khi đạt được sự đồng thuận đến khi một cá thể gấu được đưa về trung tâm cứu hộ an toàn”, TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Bạch Mã, nói.

Tại Hà Nội, theo Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), hiện nay vẫn còn 67 cá thể gấu bị nuôi nhốt. Điều này khiến Thủ đô trở thành điểm nuôi nhốt gấu “nóng” nhất trên cả nước.

Trong tháng 5 và 6 năm 2026, ENV đã phát động chiến dịch truyền thông kêu gọi cộng đồng chung tay chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu tại Thủ đô, thu hút sự hưởng ứng mạnh mẽ từ người dân,.

Hơn 8.000 người đã bày tỏ sự ủng hộ với nỗ lực chấm dứt nuôi nhốt gấu tại Hà Nội.. Các ý kiến kêu gọi chủ nuôi lựa chọn tự nguyện chuyển giao gấu như một hành động thiết thực góp phần bảo đảm phúc lợi và mang lại cơ hội sống tốt hơn cho những cá thể đang bị nuôi nhốt.

Để đẩy nhanh tiến độ vận động 129 cá thể gấu còn lại tại hộ dân trên cả nước, tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Đoàn Hoài Nam đã nhấn mạnh sự quản lý nghiêm minh của Nhà nước cần có cả sự kết hợp với chuyên môn sâu và đồng hành của các tổ chức bảo tồn trong nước, quốc tế trong quá trình tiếp nhận, vận chuyển và cứu hộ.

Có thể nói, từ hơn 4.000 cá thể gấu năm 2005 xuống còn 206 cá thể gấu đang nuôi nhốt hiện nay, Việt Nam đã đi một chặng đường dài.

Với hơn 200 cá thể gấu nuôi nhốt còn lại, phần lớn là những trường hợp đã nuôi nhốt nhiều năm, sức khỏe suy giảm và cần được chăm sóc tốt trong phần đời còn lại.

Vì vậy, chặng đường cuối không chỉ là bài toán về số lượng hay tiến độ. Đó còn là cuộc chạy đua với thời gian để từng cá thể gấu còn lại được chuyển giao an toàn, được chăm sóc đúng tiêu chuẩn và có cơ hội sống nốt phần đời trong môi trường phù hợp.